Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ

Akut böbrek yetmezliği, böbreklerin ani şekilde kandan üre ve diğer atık maddeleri süzemediği durumlarda gerçekleşir. Böbrekler filtreleme yeteneğini kaybettiğinde atılması gereken atık maddelerin düzeylerinde artış yaşanır ve kanın kimyasal dengesi tehlikeli olabilecek şekilde bozulabilir. Akut böbrek hasarı olarak da adlandırılan akut böbrek yetmezliği, birkaç saat ya da birkaç gün içinde hızla gelişebilir. Özellikle yoğun bakımda yatan ve durumu kritik olan hastalarda daha sık görülür.

Sponsorlu Bağlantılar

Akut böbrek yetmezliği ciddi ve ölümcül olabildiği için yoğun tedavi gerektirir. Vücudun genel sağlık durumu yerinde ise normal böbrek fonksiyonları geri kazanılabilir ve tehlikeli durum atlatılabilir.

BELİRTİLER

Akut böbrek yetmezliğine ait bulgu ve belirtiler şunlardır:

• İdrar çıkışı normal olmasına rağmen bazen azalma göstermesi

• Bacaklar, ayaklar ve ayak bileklerinde şişliğe neden olacak şeklide sıvı birikmesi
• Uyuşukluk
• Nefes darlığı
• Yorgunluk
• Bulantı
• Ciddi vakalarda nöbet geçirilmesi veya koma
• Göğüs ağrısı ya da göğüste basınç oluşması hissi

Bazen akut böbrek yetmezliği hiçbir belirti vermeden sinsice gelişir. Bu tür gizli ilerleyen böbrek yetmezliği, başka bir sebeple yapılan laboratuar testleri sırasında tespit edilir.

Ne zaman doktora görünmeli

Akut böbrek yetmezliğine ait yukarıda sayılan belirtilerden herhangi biri veya birkaçı ile karşılaşırsanız bir üroloji (bevliye) doktoruna görünün.

Sponsorlu Bağlantılar

NEDENLERİ

Akut böbrek yetmezliği aşağıdaki sebeplerle ortaya çıkabilir:

• Kanın böbreklere akışını yavaşlatan bir durumun varlığı,
• Böbreklere doğrudan bir zarar gelmesi,
• Böbreklerden atıkların boşaltılmasını sağlayan üreterde tıkanıklık olması nedeniyle atık maddelerin idrara katılamaması gibi

Böbreklere kan akışını bozan faktörler

Böbreklere kan akışını yavaşlatan ve böbrek yetmezliğine yol açan hastalık ve koşullar şunlardır:

• Vücuttan kan veya sıvı kaybı
• Tansiyon ilaçları
• Kalp krizi
• Kalp hastalıkları
• Enfeksiyon
• Karaciğer yetmezliği
• Naproksen, aspirin ve ibuprofen etken maddeli ilaçların kullanımı

• Şiddetli alerjik reaksiyonlar (anafilaksi)
• Ciddi yanıklar
• Ciddi dehidratasyon (su kaybı)

Böbreklerde hasar oluşması

Aşağıdaki hastalık, koşul ve ajanlar böbreklere zarar vererek akut böbrek yetmezliğine yol açabilir:

• Böbrek çevresindeki damarlarda ve diğer arterlerde kan pıhtısı oluşumu,

• Böbreklerdeki kan akışını engelleyecek şekilde kolesterol birikmesi,

• Glomerülonefrit, Böbreklerdeki küçük filtrelerin (glomerül) iltihabı,

• Hemolitik üremik sendromu (kırmızı kan hücrelerinin erken yıkımı sonucu oluşan bir durum)

• Enfeksiyon

• Lupus, glomerülonefrite neden olan bir bağışıklık sistemi bozukluğu

• Görüntüleme testleri için kullanılan boyalı ilaçlar, kemoterapi ilaçları, antibiyotikler ve osteoporoz ve yüksek kalsiyum seviyesini (hiperkalsemi) tedavi etmek için kullanılan zoledronik asit gibi ilaçların kullanılması,

• Multipl miyelom (plazma hücrelerinde meydana gelen bir kanser türü),

• Skleroderma (deri ve bağ dokusunu etkileyen nadir hastalıklardan biri),

• Trombotik trombositopenik purpura (nadir görülen bir kan hastalığı),

• Alkol, ağır metaller ve kokain gibi toksinler,

• Vaskülit (kan damarlarının iltihabı)

Böbreklerde idrar yolu tıkanıklığı

İdrar yollarının tıkanmasına neden olarak idrarın vücut dışına çıkışına engel olan bazı hastalık ve koşullar, akut böbrek yetmezliğine yol açabilir. Bu koşullar şunlardır:

• Mesane kanseri
• İdrar yollarında kan pıhtısı
• Rahim ağzı kanseri
• Kolon kanseri
• Prostat büyümesi
• Böbrek taşları
• Mesane kontrolünü sağlayan sinirlerde hasar oluşumu
• Prostat kanseri

RİSK FAKTÖRLERİ

Akut böbrek yetmezliği hemen hemen her zaman başka bir tıbbi durum ya da olay ile bağlantılı olarak ortaya çıkar. Akut böbrek yetmezliği riskini artırabilen hastalık ve koşullar şöyle sıralanabilir:

• Özellikle yoğun bakım gerektiren ciddi bir durum için hastanede yatıyor olmak,
• Yaşın ilerlemesi,
• Kol ve bacaklardaki kan damarlarında tıkanıklık (periferik arter hastalığı)
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek tansiyon
• Kalp yetmezliği
• Böbrek hastalıkları
• Karaciğer hastalıkları gibi

KOMPLİKASYONLAR

Akut böbrek yetmezliğine bağlı olarak gelişebilecek komplikasyonlar şunlar olabilir:

Sıvı birikmesi: Akut böbrek yetmezliği göğüste sıvı birikmesine neden olarak nefes darlığına yol açabilir.

Göğüs ağrısı: Kalp kapakları astarlarında iltihaplanma nedeniyle göğüs ağrısı yaşanabilir.

Kaslarda güçsüzlük: Akut böbrek yetmezliği nedeniyle vücuttaki sıvı, elektrolit dengesi ve kanın kimyasal dengesi bozulduğu için kaslarda güçsüzlük ortaya çıkabilir. Özellikle kandaki potasyum düzeylerinin yükselmesi tehlikeli olmaktadır.

Kalıcı böbrek hasarı: Bazen, akut böbrek yetmezliği böbreklerde işlev kaybına veya diğer böbrek hastalıklarına neden olur. Böbrekleri ileri derecede hasar gören ve işlev kaybına uğrayan hastalarda, vücutlarından toksinler ve atıkların uzaklaştırılması için kullanılan bir mekanik filtrasyon işlemi olan sürekli diyaliz işlemi veya böbrek nakli yapılması gerekebilir.

Ölüm: Akut böbrek yetmezliği böbrek fonksiyon kaybına yol açarak ölümle sonuçlanabilir. Bu risk en çok daha önce böbrek sorunları olup da akut böbrek yetmezliği yaşayan hastalarda vardır.

TESTLER VE TEŞHİS

Belirti ve bulgular akut böbrek yetmezliği olduğunu işaret ediyorsa, doktorunuz tanıyı doğrulamak için bazı testler ve prosedürler yapılmasını isteyebilir:

İdrar çıkışı ölçümleri: Bir günde çıkarılan idrar miktarı doktorunuzun böbrek yetmezliğinin nedenini belirlemesine yardımcı olacaktır.
İdrar testleri: Alınan idrar örneği incelenerek böbrek yetmezliğine neden olan anormallikler ortaya çıkarabilir.
Kan testleri: Analiz edilen bir miktar kan örneği ile böbrek fonksiyonlarını ölçmede kullanılacak iki madde olan “üre” ve “kreatin” düzeylerindeki hızlı artış görülebilir.
Görüntüleme testleri: Ultrason ve bilgisayarlı tomografi (BT) gibi görüntüleme testleri doktorunuzun böbrekleri görmesini sağlayacaktır.
Test için böbrekten doku örneği alma: Bazı durumlarda laboratuarda analiz edilmek üzere böbreklerden doku örneği alınmasını isteyebilir. Bu işleme “biyopsi” denir ve doku örneğini almak için deri yüzeyinden bir iğne ile böbreklere ulaşılarak örnek alınır.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Akut böbrek yetmezliğinin tedavisi genellikle bir süre hastanede kalmayı gerektirir. Akut böbrek yetmezliği olan çoğu kişi hala sürekli olarak hastanede kalmaktadır. Hastanede kalınacak süre böbrek yetmezliğinin nedenine ve böbreklerin ne kadar sürede iyileştiğine bağlıdır.

Böbrek yetmezliğinin altında yatan nedenlerin tedavisi

Akut böbrek yetmezliği için uygulanacak tedavi, ilk olarak böbreklerde hasarlara neden olan hastalık ve yaralanmaların tespit edilmesini içerir. Tedavi seçenekleri de bu nedene göre belirlenecektir.

Böbrekleri kurtarmak için ortaya çıkan komplikasyonların tedavi edilmesi

Tedavi sürecinde doktorunuz böbreklerin iyileşmesini kolaylaştırmak için komplikasyonları önlemeye ve tedavi etmeye çalışacaktır. Olası komplikasyonları önlemeye yardımcı tedaviler şunlardır:

• Kandaki sıvı miktarını dengelemek için tedavi uygulanması: Eğer böbrek yetmezliğine kandaki sıvı eksikliği neden olmuşsa damar yoluyla sıvı takviyesi yapılır. Bazı durumlarda ise böbrek yetmezliğine hastanın kol ve bacaklarında şişmeye yol açan çok fazla sıvı birikmesi neden olmaktadır. Bu gibi durumlarda, fazla sıvıları vücuttan atmak için idrar söktürücü ilaçlar (diüretikler) reçete edilir.

• Kandaki potasyum düzeyini kontrol etmek için ilaç kullanımı: Böbrekleriniz kandaki potasyumu düzgün şekilde filtre edemiyorsa, doktorunuz kanda yüksek düzeylerde potasyum birikmesini önlemek için kalsiyum, glikoz veya sodyum polistiren sülfonat (Kayexelate, Kionex) reçete edebilir. Yüksek düzeylerde potasyum, tehlikeli şekilde düzensiz kalp atışları (aritmi) ve kaslarda zayıflığa neden olabilir.

• Kandaki kalsiyum seviyesini düzenleyen ilaçların kullanımı: Kalsiyum düzeylerinin çok düşük olması durumunda doktorunuz bir kalsiyum serumu bağlatabilir.

• Kandaki toksinleri almak için diyaliz yapılması: Kanda toksin birikmesi durumunda “geçici hemodiyaliz” işlemi gerekebilir. Genellikle sadece “diyaliz” olarak adlandırılan bu işlemle böbreklerin iyileşmesi sırasında vücuttan toksinler ve aşırı miktardaki sıvılar atılır. Diyaliz ile aynı zamanda vücuttan fazla olan potasyum da atılabilir. Diyaliz sırasında, vücut bir makineye bağlanır. Yapay böbrek (diyalizer) makinesi vücuttan aldığı kanı dışarıda mekanik olarak filtreden geçirip temizledikten sonra vücuda geri gönderir.

YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ VE EV İLAÇLARI

Akut böbrek yetmezliği ile zarar gören böbreklerin iyileşmesi sırasında, özel bir diyetle beslenmeniz gerekebilir. Bu diyeti doktorunuz belirleyebildiği gibi eğer varsa bir diyetisyene de yönlendirebilir. Duruma bağlı olarak, aşağıdaki diyet değişiklikleri önerilebilir:

• Potasyum açısından düşük yiyecekler tercih ediniz. Bunun için potasyum açısından fakir besinlerle besleniniz. Yüksek potasyum içeren ve uzak durulması gereken besinler arasında muz, portakal, patates, ıspanak ve domates yer alıyor. Düşük potasyum gıdalarına ise elma, lahana, yeşil fasulye, üzüm ve çilek örnek verilebilir.

• Tuzlu gıdalardan kaçının. Dondurulmuş yemekler, hazır çorbalar ve fast food yiyecekler gibi birçok hazır gıda ve tuz eklenmiş olan diğer yemeklerden kaçının. Aldığınız sodyum miktarını azaltınız. Tuz eklenmiş diğer gıdalar arasında tuzlu çerez, konserve sebzeler, işlenmiş et ve peynir yer alır.

• Fosfor alımını sınırlayın. Fosfor süt, peynir, kuru fasulye, fındık ve fıstık ezmesi gibi besinlerde bulunan bir mineraldir. Kandaki çok fazla fosfor miktarı kemiklerin zayıflamasına ve ciltte kaşıntıya neden olur.

Böbrekler tam iyileştikten sonra artık özel diyetle beslenmeniz gerekmez. Ancak sağlıklı besinlerle beslenmek her zaman dikkat edilmesi gereken bir husustur.

ÖNLEME

Akut böbrek yetmezliğini önceden tahmin etmek veya önlemek genellikle zordur. Ancak böbrek bakımı ile ilgili dikkat edilecek bazı adımlar riski azaltabilir:

• Reçetesiz satılan ilaçları kullanırken kullanma talimatlarına uyunuz. Aspirin, asetaminofen ve ibuprofen gibi ağrı kesici ilaçların çok yüksek dozlarda alınması akut böbrek yetmezliği riskini artırabilir. Eğer önceden var olan bir böbrek hastalığı, şeker hastalığı veya yüksek tansiyon şikayeti varsa, bu duruma özellikle dikkat edilmesi gerekir.
• Böbrek sorunlarınız için doktorunuzun önerilerine uyunuz. Böbrek hastalığınız varsa, diyabet ve yüksek tansiyon gibi akut böbrek yetmezliği riskini arttıran hastalıkları kontrol altında tutmaya çalışın.
• Sağlıklı bir yaşam tarzını bir öncelik haline getirin. Aktif ve hareketli bir yaşam tarzınız olsun. Yeterli ve dengeli şekilde beslenin. Alkolü ve sigarayı bırakın ya da aşırıya kaçmaktan sakının.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Yüzmenin Faydaları
Radyoterapi
Siğiller Nasıl Yok Edilir? Tedavi Seçenekleri Nedir?
Alkol Vücutta Ne Kadar Kalır
Hileli sucuk ve peynir markaları
Boyunda İstemsiz Kasılma
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.