Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

AKUT KARACİĞER YETMEZLİĞİ

Karaciğerin hızlı bir şekilde işlevini yitirmesi akut karaciğer yetmezliği olarak adlandırılır. Karaciğer yetmezliği genellikle yıllar boyunca yavaş yavaş gelişir ve ilerler. Ancak akut karaciğer yetmezliğinde, karaciğer yetmezliği birkaç gün içinde gelişir.

Sponsorlu Bağlantılar

Akut karaciğer yetmezliği aşırı kanama ve beyinde basınç artışı gibi birçok komplikasyona yol açabilir. Akut karaciğer yetmezliği için kullanılan diğer bir tıbbi bir terim de “fulminan hepatik yetmezlik” dir.

Akut karaciğer yetmezliği hastanede yatış gerektiren acil ve ciddi bir durumdur. Bazı nedenleri tedavi ile önlenebilir. Ancak bazı ciddi durumlarda ise karaciğer nakli tek çare olmaktadır.

BELİRTİLER

Akut karaciğer yetmezliğinde yaygın olarak karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Ciltte ve gözbebeklerinde sararma (sarılık)
• Karnın sağ üst bölgesinde ağrı
• Bulantı
• Kusma
• Genel anlamda kendini iyi hissetmeme
• Konsantre olmada zorluk yaşama
• Zihin karışıklığı
• Uykulu olma

Ne zaman doktora görünmelidir?

Akut karaciğer yetmezliği sağlıklı normal bir kişide de gelişebileceği ve yaşamı tehdit eder vaziyete gelebileceği unutulmamalıdır. Kendinizde ya da tanıdığınız birinde aniden bir üst karın hassasiyeti, göz ve ciltte sararma ya da ruhsal durum değişiklikleri fark ederseniz bir an önce acil yardım çağırınız veya tıbbi yardım alınız.

Sponsorlu Bağlantılar

NEDENLERİ NELERDİR?

Karaciğer hücrelerinin önemli ölçüde zarar gördüğü ve artık işlevini sürdüremediği durumlarda Akut karaciğer yetmezliği oluşur. Birçok olası nedenleri vardır:

Asetaminofen ilacında doz aşımı: Çok fazla miktarda “asetaminofen” etken maddeli ilaç alınması akut karaciğer yetmezliğinin en sık nedenleri arasındadır. Bazen asetaminofen’ in tek seferde çok büyük miktarda alınması akut karaciğer yetmezliği oluşturabildiği gibi özellikle kronik karaciğer hastalığı olan kişilerde birkaç gün boyunca her gün önerilen dozdan daha yüksek dozda alınması da sebep olabilir.

Reçete ile satılan bazı ilaçlar: Antibiyotikler, steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar ve antikonvülzanlar gibi bazı reçeteli ilaçlar akut karaciğer yetmezliğine yol açabilir.

Bitkisel ilaçlar: Kava biberi gibi karaciğer yetmezliği ile ilişkili bazı bitkisel takviyeler bulunmaktadır. Bu nedenle bitkisel ilaçların doktora danışıldıktan sonra alınması önerilir.

Hepatit ve diğer virüsler: Hepatit A, hepatit B ve hepatit E akut karaciğer yetmezliğine neden olabilir. Akut karaciğer yetmezliğine neden olabilecek diğer virüsler ise “Epstein-Barr” virüsü, “sitomegalovirüs” ve “herpes simpleks” virüsüdür.

Toksinler: Akut karaciğer yetmezliğine neden olabilen toksinler bazen yanlışlıkla yenilen zehirli yabani mantar “Amanita phalloides (köygöçüren mantarı)” içerinde bulunmaktadır.

Otoimmün hastalıklar: Kişinin bağışıklık sisteminin kendi vücut hücrelerine saldırarak yok etmeye çalışması “otoimmün hastalık” olarak adlandırılır. Karaciğer yetmezliğine ise “otoimmün hepatit” neden olabilir. Otoimmün hepatit, bağışıklık sisteminin karaciğer hücrelerine saldırması ile meydana gelir. İltihaplanma ve yaralanmalara neden olur.

Karaciğer damar hastalıkları: Budd-Chiari sendromu gibi damar hastalıkları karaciğer damarlarında tıkanmalara neden olarak akut karaciğer yetmezliğine yol açabilir.

Metabolik hastalıklar:  “Wilson hastalığı” ve “akut gebelik yağlı karaciğeri” gibi nadir görülen metabolik hastalıklar da akut karaciğer yetmezliğine neden olur.

• Kanserler: Vücudun başka bölgelerinde oluşup karaciğere sıçrayan ya da karaciğerin kendisinde oluşan kanserler karaciğer yetmezliğinin nedenleri arasında yer alır. Akut karaciğer yetmezliği için birçok durumda hiçbir belirgin neden bulunmamaktadır.

KOMPLİKASYONLAR NELERDİR?

Akut karaciğer yetmezliğine bağlı gelişebilecek komplikasyonlar şunlardır:

Beyinde Aşırı sıvı birikmesi (beyin ödemi): Beyinde aşırı miktarda sıvı birikmesi basınç artışına neden olur. Bu durum da sıvının beyin dokularının yerlerini almasına (herniasyon) neden olur. Beyin ödemi aynı zamanda beyni oksijensiz de bırakabilir.

Kanama bozuklukları: İflas eden ve yetmezlik gösteren bir karaciğer, kan pıhtılaşmasına yardımcı olan pıhtılaşma faktörlerinin yeterli miktarda üretilmemesine neden olur. Bu yüzden sindirim sistemi veya diğer yerlerde meydana gelen ülser kanamalarını kontrol etmek güçleşir.

Enfeksiyonlar: Akut karaciğer yetmezliği olan kişiler dolaşım, solunum ve idrar yolları enfeksiyonları açısından risk altındadırlar.

Böbrek yetmezliği: Çoğu zaman karaciğer yetmezliğini böbrek yetmezliği takip etmektedir. Asetaminofen ilacında doz aşımı böbrek ve karaciğerin ikisine de zarar vermektedir. 

TESTLER VE TEŞHİS

Akut karaciğer yetmezliği teşhisinin konması için kullanılan testler şunlardır:

• Kan testleri: Karaciğer işlevini belirleyen en iyi testlerden biri “protrombin” zamanının ölçümüdür. Bu test ile kanın ne kadar sürede pıhtılaştığı belirlenir. Eğer akut karaciğer yetmezliği varsa, kan olması gerektiği kadar erken sürede pıhtılaşamayacaktır.

Görüntüleme testleri: Karaciğerin durumunu öğrenme ve daha sağlıklı değerlendirme için ultrason gibi görüntüleme testleri istenebilir. Bu testler karaciğer hasarlarını gösterir ve sorunun nedeninin belirlenmesene yardımcı olur.

Karaciğer dokularının incelenmesi: Karaciğer biyopsisi adı verilen işlemle karaciğerinizden küçük bir iğne yardımıyla doku örneği alınır. Doku testleri karaciğerdeki yetmezliğin nedeninin belirlenmesini sağlayacaktır. Akut karaciğer yetmezliği olan hastalar gibi, biyopsi sırasında kanama riski taşıyan kişilerde “transjuguler karaciğer biyopsisi” yapılabilir. Bu işlem için, boynun sağ tarafında küçük bir kesi yapılır ve ince bir tüp (kateter) ile kalpten çıkıp karaciğere giden büyük bir damarın içine girilir. Daha sonra kateterin içine yerleştirilen bir iğne ile karaciğere ulaşılarak doku örneği alınır. 

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Akut karaciğer yetmezliği olan kişiler hastanelerin yoğun bakım ünitesinde tedavi edilir. Tedavi sürecinde oluşan komplikasyonlar kontrol altına alınmaya çalışılır ve karaciğerin iyileşmesi biraz zamana bırakılır.

Akut karaciğer yetmezliği için uygulanan tedavi seçenekleri şunlardır:

• Zehirlenme etkisinin yok edilmesi için ilaç kullanımı: Asetaminofen doz aşımı ya da mantar zehirlenmesi nedeniyle gerçekleşen akut karaciğer yetmezliğinde ilaçlarla toksinlerin etkileri tersine çevrilerek tedavi edilir.

• Karaciğer nakli: Birçok durumda da akut karaciğer yetmezliğinin önü alınamamaktadır. Bu durumlarda, tek tedavi seçeneği olarak karaciğer nakli kalmaktadır. Karaciğer nakli sırasında cerrah bozuk olan karaciğeri çıkararak bir donörden alınan sağlıklı karaciğeri yerine yerleştirir.

Komplikasyonlar için uygulanan tedaviler

Akut karaciğer yetmezliğine bağlı olarak oluşan komplikasyonları önlemek için aşağıdaki tedavi seçeneklerine başvurulabilir:

Beyindeki fazla sıvının giderilmesi: Karaciğer yetmezliği nedeniyle beyinde oluşan ödem beyin üzerindeki baskıyı artırabilir. İlaçlar beyindeki sıvı birikimini azaltmaya yardımcı olacaktır.

Enfeksiyonlar için tarama testleri: Periyodik olarak yapılacak kan ve idrar testleri ile enfeksiyon kontrolü yapılacaktır. Herhangi bir enfeksiyon varlığından şüphelenilirse tedavi etmek için ilaçlar reçete edilir.

Şiddetli kanamaların önlenmesi: Akut karaciğer yetmezliği olan kişilerde genellikle mide ülserlerinde kanama gelişir. Kanama riskini azaltmak için ilaçlar verilecektir. Çok kan kaybedilmesi durumunda kan nakli gerekebilir. 

NASIL ÖNLENEBİLİR?

Akut karaciğer riskini azaltmak için aşağıdaki öneriler faydalı olacaktır:

• İlaçları önerildiği gibi kullanınız. Asetaminofen veya diğer ilaçların kullanımında önerilen doz aşılmamalıdır.

• Kullandığınız tüm ilaçları doktorunuza söyleyiniz. Aldığınız bitkisel ilaçlar ve diğer reçeteli ilaçların listesini doktorunuza gösteriniz. Bazı bitkisel ilaçlar diğer ilaçlarla etkileşime girebilmektedir.

 • Alkol almayınız ya da bırakamıyorsanız aşırıya kaçmamaya çalışınız. Erkeklerde günde en fazla iki, kadınlarda en fazla bir içki ile sınırlanmalıdır.

• Riskli davranışlardan kaçının. Uyuşturucu bağımlılığınız varsa, tıbbi destek almalısınız. İlaç enjekte etmekte kullanılan enjeksiyonlar paylaşılmamalıdır. Şüpheli cinsel ilişkilerde prezervatif gibi korunma yöntemleri kullanılmalıdır. Dövme veya piercing yapılacaksa temiz ve güvenilir yerlerde yapılmalıdır.

• Aşı olun. Hepatite yakalanma riski taşıyorsanız, Hepatit virüslerinden herhangi birine zaten yakalanmışsanız ya da kronik karaciğer hastalığınız varsa hepatit B aşısı olmak için doktorunuza danışınız. Aynı aşı hepatit A için de mevcuttur.

• Diğer insanların kan ve diğer vücut sıvıları ile temastan kaçının. Hepatit virüsleri tıraş bıçakları ya da diş fırçası gibi basit malzemelerle de bulaşabildiğinden dolayı dikkatli olunmalıdır.

• Yabani mantarlar tüketmeyin. Bazen zehirli mantarlar ile zehirsiz olanı birbirinden ayırt etmek zordur.

• Aerosol spreylere dikkat edin. Aerosol içeren bir temizleyici kullandığınızda odanın havalandırılmış olduğundan emin olun ya da bir maske kullanın. Böcek ilaçları, mantar ilaçları, boya ve diğer zehirli kimyasalları püskürtürken de benzer koruyucu önlemleri almak gerekir. Ürünlerin üzerinde yazılı olan talimatlara uyunuz.

• Böcek ve diğer toksik kimyasalları kullanırken uzun kollu eldiven, bir şapka ve maske ile cildinizi koruyunuz.

• Uygun diyetlerle sağlıklı beslenin. Meyve ve sebzelerle zengin diyetlerle beslenin ve fazla yağlı gıdalardan uzak durunuz.

• İdeal kilonuzu koruyun. Obezite karaciğerde yağlanma, hepatit ve siroza neden olan “Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığına” yol açabilir.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Ağız Kızarıklığı Neden Olur
Nekrotizan Yumuşak Doku Enfeksiyonu Nedenleri ve Tedavisi
Doğru Bir Güneş Kremi Nasıl Seçilir
Barfiks
Menenjit Nedir? Nedenleri Nelerdir?
Magnezyum Eksikliği
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.