B9 VİTAMİNİ(FOLİK ASİT)
FOLATB9 vitamini metabolik süreçlerde vücudumuz için gerekli olan B kompleks grubuna dahil bir vitamindir. Pteroilglutamik Asit, Folat veya Folasin olarak da bilinmektedir. Folat ya da folik asit Latince yaprak anlamına gelen “folium” kelimesinden türemiştir.

Folik asit kendisi biyolojik olarak aktif değildir. Folik asidin biyolojik önemi ancak karaciğerde dihidrofolik asite dönüştükten sonra tetrahidrafolat ve diğer türevlerinden kaynaklanmaktadır.

Sponsorlu Bağlantılar

B ve C grubu vitaminleri kan ile seyahat ederek idrar ile dışarı atılırlar. Vücutta tutulmazlar ve suda erime özelliğine sahiptirler. Bu nedenle B9 vitamini alımının sürekli yenilenmesi gerekir. Bir gün fazla yenip diğer günler yememek vücutta bozukluklara yol açar. B9 vitamininin özellikle bayanlar için ayrı bir önemi bulunmaktadır.
FOLİK ASİTİN FAYDALARI
Folik asit kanser ve kalp hastalığının bazı türlerine karşı koruyucu bir rol oynayabilir. Aynı zamanda bazı çalışmalarda kandaki folik asit düzeylerindeki bir azalmanın kadınlarda kolon kanseri riskini artırdığı yönünde bulgular vardır.

  • İNSANLARDA ÜREME: Folik asit gebeliğin ilk yarısında ve fetal taleplerinin artması ile gebelik ikinci yarısında hayati bir öneme sahiptir. Hatta diyebiliriz ki sağlıklı bir şekilde gebe kalabilmek için folik asit çok önemlidir. Hamileliğin ilk dört haftasında (çoğu kadın bile hamile olduğunu fark olmadığında) beyin, kafatasının ve omuriliğin uygun gelişimi için folik asit gerektirir. Her gün 400 mikrogram folik asit alınması Nöral Tüp Defekti (NTD= omurga sorunları) olayını yüzde 50 ile yüzde 75 arasında olasılığı azalttığı kanıtlanmıştır. NTD en yaygın formlarında spina bifida (çocuk spinal sinirler maruz kalarak doğar) ve anensefali (çocuklar az gelişmiş bir beyin ile doğar) vardır. Ek olarak folik asit alımının üriner sistem anomalileri, ekstremite defektleri, konjenital kalp defekti ve yarık dudak riskini azaltmak için gösterilmiştir.
  • KALP HASTALIKLARI: Yılda birçok insan folat eksikliği nedeniyle koroner arter hastalığı, inme ve iskemik kalp hastalığı yakalanmakta ve hayatını kaybetmektedir. Hemosistein düzeylerinin yükselmesi kalp hastalıkları için risk teşkil etmektedir. Çalışmalarda folik asidin homosistein düzeylerini düşürmek için faydalı olduğu kanıtlanmıştır.
    Hiperhomosisteinemi çocuklarda kardiyovasküler hastalıklar ve hipertansiyon habercisidir. Folik asit çocuklarda serum homosistein düzeylerinin ve sistolik ve diyastolik kan basıncını düşürerek kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde rol oynar.
  • OBEZİTE: Folik asit adipositlerde(sitoplazmasında bir ya da daha çok yağ taneciği içeren hücre) lipolizi(yağların sindirimi) artırır. Ek olarak tip 2 diyabetin önlenmesinde bir rolü olabilir. Folik asit takviyesi kan ve karaciğerde kolesterol birikimini azaltabilir. Folik asit takviyesi safra asit üretimi ve akışını artırmak için gereklidir.
  • DEPRESYON: Bazı kanıtlar depresyon ile folat arasında bir bağlantı olduğunu belirlemiştir. York Üniversitesi ve Hull York Medical School araştırmalarında depresyon ve folat seviyesinin düşüklüğü arasında bir bağlantı tespit edilmiştir. Bir çalışmada folik asit takviyesi bir antidepresan olarak hareket etmekte ve folik asit beyinde noradrenalin ve serotonin reseptörlerini etkilemeye neden olmaktadır.
  • HAFIZA VE ZİHİNSEL ÇEVİKLİK: Yaşları 50’nin üzerinde 818 kişi üzerinde yapılan üç yıllık bir çalışmada kısa süreli bellek, zihinsel çeviklik ve sözel akıcılık folik asiti günlük 800 mikrogram alan kişilerde yalancı yani taklitini alanlara göre daha iyi bulunmuştur. Çalışma 20 Ocak 2007 tarihinde Lancet tarafından bildirildi.
  • ŞİZOFRENİ: Folik asit eksikliği şizofreni riskini artırabilir. Folat yetersizliği iki sitokinin, tümör nekroz faktörü alfa düzeyleri, homosistein düzeyleri ve interlökin 6 artırarak şizofreni gelişiminde rol oynar.
  • ROMATOİD ARTRİT: Haftada 5-27 mg folik asit takviyesi romatoid artrite karşı koruyucu bir etkiye sahip olduğu görülmüştür.
  • DOĞURGANLIK: Folat hem erkek hem de kadınlarda doğurganlık için gereklidir. Erkeklerde spermatogeneze(sperm oluşumu) katkıda bulunur. Diğer taraftan kadınlarda gebeliğe olan genel etkilerinin yanında yumurtanın olgunlaşması, implantasyon ve plasentasyona katkıda bulunur. Bu nedenle subfertiliteyi önlemek için diyet yoluyla yeterli miktarda almak gerekmektedir.
  • BÖBREK HASTALIĞI: Folik asit takviyesi çocuklarda gelişmekte olan mikroalbüminüri gibi böbrek hastalıkları veya böbrek yaralanmaları riskini azaltabilir.
  • TİP 1 DİABETES MELLİTUS(ŞEKER HASTALIĞI): Tip 1 diyabet hastaları folik asit düşük plazma düzeylerine sahiptirler. Folik asit takviyesi ya da folik asit takviyesi yapılmış gıda ürünleri alarak yararlanabilirler.
  • KEMİK HASTALIĞI: Folik asit eksikliği homosistein düzeylerini düşürdüğü için kemik kırığı, osteoporoz riskinde artış ve kemik mineral yoğunluğunda azalmaya yol açmaktadır. Folik asit kemik iliği rejenerasyona teşvik ederek kemik sağlığına faydalı olmaktadır.
  • MENOPOZ: Folik asit östrojen postmenopozal kadınlarda sıcak basması azaltmak için faydalı olmaktadır.
  • PARKİNSON HASTALIĞINDA KEMİK KAYBI: Hemosistein düzeylerini düşüren folat Parkinson hastalığında kullanılan bir ilaç olan ve hastalarda kemik kaybı ile sonuçlanan levodopa adlı ilacın etkilerini azaltır.

GEBELİK B9Bunların dışında folik asit ya da B9 vitamini enerji üretimi ve güçlü bir bağışıklık sistemi için gereklidir. B9 vitamini ince bağırsak, kırmızı ve beyaz kan hücreleri ve deri hücreleri de dahil olmak üzere vücuttaki her hücrenin bakımı ve üretimi için çok önemlidir.

Sponsorlu Bağlantılar

Hem yetişkinler hem de çocuklarda normal kırmızı kan hücrelerinin üretilmesini sağlamak ve anemiyi önlemek için folik asit gerekir. Folik asit Alzheimer hastalığı, depresyon ve bazı kanser(prostat, klon) türlerinin tedavisine yardımcı olmak için başarı ile kullanılmaktadır.

BULUNDUĞU BESİNLER

GIDA TİPİ MİKROGRAM(100 GRAM BESİNDE)
Koyu yeşil yapraklı sebzeler 120-160
Diğer sebzeler 40-100
Meyveler(özellikle turunçgiller) 50-100
Fasulye(özellikle baklagiller) 50-300
Tam tahıllar 60-120
Kahvaltılık tahıl 100-400

 FARKLI BESİNLERDEKİ FOLİK ASİT MİKTARI

BESİN TİPİ MİKTAR(MCG) GÜNLÜK DEĞER(%)
Tavuk karaciğeri 770 193
Kahvaltılık tahıl 100-400 25-100
Sığır karaciğeri 217 54
Mercimek 180 45
Nohut 141 35
Kuşkonmaz 132 33
Ispanak 131 33
Siyah Fasulye 128 32
Böbrek fasulye 115 29
Fırında fasulye 92 23
Lima Fasulyesi 78 20
Domates suyu 48 12
Brüksel lahanası 47 12
Portakal 47 12
Pişmiş brokoli 39 10
Patates kızartması 38 10
Buğday 38 10
Güçlendirilmiş beyaz ekmek 38 10

VİTAMİN B9Yukarıda sayılanların dışında zenginleştirilmiş meyve suları, mantar, karalahana, pazı, yeşil yapraklı tüm sebzeler ve marulda folik asit yüksektir. Ispanak B6 vitamini bakımından en iyi doğal kaynaklarından biridir. Yarım kiloluk taze ıspanak 463 mikrogram folik asit içerir.
Vitamin B9’un diğer doğal kaynakları meyveler özellikle muz, kavun, bira mayası, pirinç, arpa ve bezelye, süt, kök sebzeler, somon ve ton balığı yer almaktadır.

TAVSİYE EDİLEN ALIMI? FOLİK ASİTİN NE KADARI YETERLİDİR?
11 yaş ve üzeri herkes için günlük tavsiye edilen miktar 400 mikrogramdır. Yaşlılar (55yaş üstü) ve yüksek oranlarda alkol tüketenler daha da fazla folik asit takviyesi almak gerekir. Kadınların emzirme sırasında ekstra bir 100 mikrogram ve hamilelik süresince folik asit her gün ek bir 400 mikrogram gerekir.
DNA ve RNA genetik materyalin doğru çalışması için folik asit gereklidir. Özellikle hücre büyümesinin son derece hızlı olduğu zamanda mesela hamilelik ve bebeklik döneminde folik asit yönünden güçlendirilmiş diyet ayrı bir önem arz eder. Bu nedenle normal bir fetüsün gelişimi için gereklidir. Kadınların gebe kalmadan önce folik asit almaları ve gebeliğin 12. haftasına kadar folik asit takviyesi almaya devam edilmesi uzmanlar tarafından önerilmektedir.

Aslında hamile olsun veya olmasın doğurganlık çağındaki tüm kadınların her gün 400 mikrogram folik asit almaları gerekmektedir. Embriyo sinir hücre gelişiminin düzenlenmesi gibi fetal gelişimdeki kritik olaylar hamileliğin ilk 6 haftasında ortaya çıkar.

B9 VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ
B9 vitamini eksikliği makrositik anemi ve homosistein düzeylerinin yüksekliği ile sonuçlanır. Gebe kadınlarda eksikliği doğum kusurlarına yol açabilir. Özellikle düşük ağırlıklı bebek ve prematüre bebek folik asit eksikliklerinde ortaya çıktığı bildirilmiştir. Takviyesi genellikle gebelik sırasında tavsiye edilir. Araştırmacılar folik asite bağlı olarak beyin üzerine yaşlanma etkilerinin sinsi olabileceğini göstermiştir.

Folik asit eksikliği ishal, kabızlık, iştahsızlık, kilo kaybı, boğaz ve dilde duyarlılık gibi çeşitli belirtilere neden olabilir.
Yüksek oranlarda alkol içen insanlarda folik asit eksikliği görülebilir. Bu tip vakalarda ekstra folik asit alımı gerekebilir. Her zaman büyük miktarda vitamin takviyesi almadan önce doktorunuza danışın.

Sponsorlu Bağlantılar

KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Atarax Şurup
Sık İdrara Çıkma
Göz Kanlanması Nedenleri
Bulantı Nedenleri
Dışkı Kaçırma
Burun Kırılması
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.