Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

BEBEK SARILIĞI

Bebek sarılığı, yeni doğan bebeklerin cilt ve gözlerinde meydana gelen sarı renk değişikliği ile kendini belli eder. Bebeklerde sarılık görülmesinin nedeni kanda fazla miktarda “bilirubin” bulunmasıdır. Bilirubin, kırmızı kan hücrelerinde bulunan sarı renkli bir pigmenttir.

Bebek sarılığı özellikle gebeliğin 38. haftasından önce doğan ve süt emen bebeklerde yaygın görülen bir durumdur. Bebeklerin karaciğeri bilirubinleri kandan atmak için yeterince gelişmiş olmadığı zaman sarılık ortaya çıkar.Bazı durumlarda ise altta yatan başka bir hastalık sarılığın nedeni olabilir.

Sponsorlu Bağlantılar

Bebek sarılığında genellikle tedavi gerekli olmamaktadır. Tedavi ihtiyacı olan çoğu durumda da invaziv olmayan tedaviye iyi yanıt alınmaktadır. Komplikasyon görülme ihtimali nadir olmasına rağmen şiddetli sarılık olan ya da yanlış tedavi uygulanan durumlarda beyin hasarı oluşabilir.

BELİRTİLERİ

Bebeklerde sarılık belirtilerine genellikle doğumdan sonraki ikinci ve dördüncü gün arasında rastlanır. Yaygın belirtiler şunlardır:

• Ciltte sararma
• Gözlerde sararma

İlk belirtiler genellikle bebeğin yüzünde fark edilir. Hastalık ilerledikçe gözler, göğüs, karın bölgesi, kollar ve bacaklarda da sarıya kaçan renk değişikliği kendini belli eder.

Bebekte sarılığı kontrol etmenin en iyi yolu parmağınızla bebeğinizin alnına veya burnuna hafifçe parmağınızı bastırmaktır. Eğer parmağınızla bastığınız yerin rengi sarı ise bu bebeğin sarılık olduğunu gösterir. Ancak ilgili yerin rengi bir süreliğine normal ten renginden hafif açık renkte görünürse sarılık değildir. Tercihen doğal gün ışığında ve iyi aydınlatılmış koşullarda bu kontrolü yaparsanız daha doğru sonuç elde edersiniz.

Ne zaman doktora görünmelidir?

Sponsorlu Bağlantılar

Çoğu hastanede gelişen imkânlar ve hastane politikası gereği doğum yaptırdığı bebeklerin sarılık kontrollerini ve muayenesini taburcu etmeden önce yaptırmaktadır. Yaygın bir durum olduğu için devlet ve özel hastanelerde buna dikkat edilmektedir. Dolayısıyla bebek doğduktan 3 ila 7 gün arasında, bilirubin düzeylerinin yüksek olduğu zamanlarda düzenli şekilde kontrol edilmelidir.  Eğer bebek doğduktan sonra 72 saatten daha kısa sürede taburcu edilirse kendiniz hastaneye getirip kontrolünü yaptırmalısınız.

Aşağıdaki belirtiler şiddetli sarılık veya sarılığa bağlı olarak gelişen komplikasyonlara işaret edebilir ve bebeğinizi doktora göstermeniz için yeterli sebeplerdir:

    1. • Bebeğinizin cildinin daha sarı olması
    2. • Bebeğinizin karın bölgesi, kollar ve bacaklarda sararma görülmesi
    3. • Bebeğin gözlerininakının sarı bir renk alması
    4. • Bebeğin uyanma güçlüğü çekmesi, hasta ve huzursuz görünmesi
    5. • Bebeğiniz kilo almıyorsa veya kötü besleniyorsa
    6. • Tiz sesli şekilde ağlıyorsa
    7. • Sizi endişelendiren başka belirtiler fark ettiyseniz
    8. • Sarılık tanısından sonra belirtilerin üç haftadan fazla sürmesi gibi.

NEDENLERİ

Sarılığın temel nedeni:

Aşırı bilirubin (hiperbilirubinemi): Bilirubin, sarılığın sarı renk değişikliğine sebep olan maddesidir. Kullanılan kırmızı kan hücrelerinin yıkımından sonra ortaya çıkan atık maddedir bilirubin. Vücudun normal işleyişi içinde karaciğer bilirubinleri kandan filtreler ve bağırsak sistemi içine gönderir.  Doğumdan önce annenin karaciğeri bebeğin kanındaki bilirubinleri temizler.Yeni doğan bebeklerin karaciğeri yeterince olgunlaşmamış olduğundan dolayı genellikle bilirubin fazlalığını zamanında filtreleyemez ve bundan dolayı kanda birikme gerçekleşir.  Yeni doğanların bu normal durumlarından dolayı gerçekleştiği için bu sarılığa “fizyolojik sarılık” adı verilmiştir ve genellikle yaşamın ikinci veya üçüncü gününde ortaya çıkar.

Diğer nedenler

Bebeklerde sarılığa neden olabilecek altta yatan bir hastalık da bulunabilir. Bu durumlarda sarılık genellikle fizyolojik sarılıktan yaçok daha erken veya daha geç ortaya çıkar. Sarılığa neden olabilen koşullar ve hastalıklar şunlardır:

• İç kanama
• Bebeğin kanında enfeksiyon (sepsis)
• Diğer viral ya da bakteriyel enfeksiyonlar
• Annenin kanı ile bebeğin kanı arasında uyuşmazlık
• Karaciğer bozukluğu
• Enzim eksikliği
• Bebeğin kırmızı kan hücrelerinde anormallik görülmesi

RİSK FAKTÖRLERİ

Özellikle şiddetli sarılık için komplikasyonlara neden olan başlıca risk faktörleri şunlardır:

Erken doğum:Prematüre bebekler normal zamanda doğan bebekler kadar bilirubini etkin şekilde işleyemeyebilir. Ayrıca daha az beslenip daha az dışkılama yapabilirler. Bu durum bebeğin dışkı ile daha az miktarda bilirubin atması anlamına gelir.

• Doğum sırasında morarmalar: Bazen bebeklerin doğumu sırasında incinmeler ve morarmalar olabilir. Yeni doğmuş bebeklerde bu tür morluklar kırmızı kan hücrelerininyıkımı sırasında daha yüksekbilirubin düzeyleri oluşmasına yol açar.

Kan gurubu:Eğer kan gurubunuz bebeğinkinden farklı ise, bebeğiniz sizden plasenta yolu ile almış olduğu antikorları kullanarak daha fazla miktarda kırmızı kan hücresi yıkımı gerçekleştirebilir. Bu da daha fazla bilirubin açığa çıkması demektir.

Emzirme:Anne sütüyle beslenen bebeklerde sarılık riski yüksektir. Özellikle de süt emmede sıkıntı yaşayan ve emdiği sütle yeterince beslenemeyen bebeklerde bu durum görülür. Yetersiz süt emen bebeklerde dehidrasyon ve düşük kalori alımı sarılık başlangıcını tetikleyebilir.

KOMPLİKASYONLAR

Tedavi edilmeyen şiddetli sarılık ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Akut bilirubin ensefalopati:

Bilirubin beyin hücreleri için toksik bir maddedir. Bir bebekte ciddi sarılık durumu varsa bilirubinlerinbeynin içine geçme riski bulunmaktadır. Bu duruma “akut bilirubin ensefalopati” adı verilir.Tedavi beyinde kalıcı hasarlar oluşmasını önleyebilir. Aşağıdaki belirtilere sahip bir bebekte akut bilirubin ensefalopati yaşanabilir:

• Bebeğin neşesiz olması ve uyanmada güçlük yaşaması
• Tiz sesli ağlaması
• Emzirme sırasında sıkıntı yaşaması
• Yüksek ateş
• Kusma gibi.

Kernikterus

Kernikterus, akut bilirubin ensefalopati’nin beyinde kalıcı hasara neden olduğu sendromdur. Kernikterus aşağıdaki sonuçlara yol açabilir:

• İstem dışı ve kontrolsüz hareketler (athetoidserebralpalsi)
• İşitme kaybı
• Zihinsel problemler

TESTLER VE TEŞHİS

Bebekteki belirtileri ve görünümü doğrultusunda sarılık teşhisi konur. Ancak, yalnız görüntüye bakarak sarılığın şiddetini belirlemek mümkün değildir.Bu nedenle doktorunuz bebeğinizin kanındaki bilirubin seviyesini ölçülmesini isteyecektir.Kandaki bilirubin düzeyi sarılığın şiddetini belirleyecektir. Sarılığın ortaya çıkarılmasında kullanılan testler şunlardır:

• Fiziki muayene
• Kan tahlili
• “Transkutanbilirubinometer” adlı cihazla deri testi yapılması (Cilde gönderdiği özel ışının yansımasını inceler)

Eğer sarılığa altta yatan nedenlerden birinin yol açtığından şüpheleniliyorsa ilave kan ve idrar testleri de istenebilir.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Hafif bebek sarılığı vakaları genellikle iki ya da üç hafta içinde kendiliğinden kaybolur. Sarılığın şiddeti orta veya şiddetli ise daha fazla süre gözetim altında kalması gerekecektir.

Bebeğin kanındaki bilirubinseviyesini düşürmek için aşağıdaki tedaviler uygulanabilir:

Işık terapisisi (fototerapi): Mavi – yeşil spektrumdan yayılan özel ışık altında bebek bekletilir. Işık ile bilirubinin moleküler yapısı değiştirilerek idrar ve dışkı ile atılması sağlanır. Işık ultraviyole değildir ve koruyucu birplastik kalkan yayılabilecek ultraviyole ışığı filtreler. Tedavi sırasında bebeğiniz sadece bir bebek bezi ve koruyucu göz yamaları giyecektir.

İntravenözimmünoglobulin (IVIG): Sarılık anne ve bebek arasındaki kan grubu farklılıklarından da kaynaklanabilir.Bu durum bebeğe anneden taşınan antikorların kan hücrelerini yıkmasına yol açar.İmmunoglobulinintravenöz transfüzyonu, antikor seviyelerini azaltarak sarılığıgiderebilir azaltabilir.İmmunoglobulin,antikorların düzeyini azaltan bir protein türüdür.

Kan transfüzyonu (değişimi):Nadiren, diğer tedavilere yanıt vermeyen ciddi sarılık durumlarında kan transfüzyonu gerekebilir. Hastanelerin yeni doğan birimlerinde uygulanır. Bebekten az miktarda kan çekilir. Bu kan dışarıda bilirubinden arındırılır ve antikorlar bakımından seyreltilir. Daha sonra tekrar bebek vücuduna transfer edilir.

YAŞAM TARZI VE EV İLAÇLARI

Bebekteki sarılık şiddetli değilse, doktorunuz bilirubin düzeylerini düşürebilmeniz için beslenme alışkanlıklarında değişiklikler yapmanızı önerecektir. Ne kadar ya da ne sıklıkla emzirmeniz gerektiğini doktorunuzdan öğreniniz. Aşağıdaki adımlar sarılık belirtilerini azaltmaya yardımcı olacaktır:

• Daha sık aralıklarla emzirme: Sık aralıklarla emzirme ile bebek daha fazla süt alır, daha fazla dışkılama gerçekleşir ve dolayısıyla dışkılama yoluyla atılan bilirubin miktarı da artar.Anne sütü ile beslenen bebeklerin ilk birkaç gün boyunca günde sekiz ila 12 defa emzirilmesi gerekir.

• İlave besleme seçenekleri: Bebeğiniz emzirmede sorun çıkarıyorsa, kilo kaybetmeye başlamışsa veya vücudu aşırı sıvı kaybettiyse ilave bebek maması ya da hazır süt ile beslenmeye ihtiyaç duyacaktır. Bazen mama ve biberona birkaç gün besledikten sonra tekrar emzirmeye geçilebilir.  Hangisinin faydalı olacağını doktorunuzdan öğrenebilirsiniz.

ÖNLEME

Bebeklerde sarılığı önlemenin en iyi yolu yeterli beslenmesidir. Anne sütü ile beslenen bebeklerin yaşamlarının ilk birkaç günü boyunca günde yaklaşık sekiz ila 12 defa beslenmesi önemlidir. Özel hazır formülle beslenen bebeklerin genellikle ilk hafta için her 2-3 saatte bir 1-2 gram formül kullanmaları önerilir.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Gebeliğin 12. Haftası
Bebeklerde Hıçkırık
Gebelikte Sigara ve Alkol Kullanılması
Bebeklerde Yeterli Beslenme
Bebek Ultrasonu
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.