Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

Dalak Nedir?

Vücudumuzda elimiz büyüklüğünde bir iç organdır. Dıştan ince bir zar ile çevrili olan dalak kırmızı rengiyle karakterizedir. İç yapısı itibariyle bolca kan içeren yapılardan oluşmuştur. Kan damarları açısından zengindir. Görevi bu gün dahi tam çözülemeyen bu organımızın canlıdan canlıya farklı görevler üstlenebileceği bilimsel bir gerçektir. Örneğin kedi köpek gibi canlılarda dalak kan damarlarından eksilen kanın geri yerine konması görevini yerine getirmektedir.

Sponsorlu Bağlantılar

Dalağın Yeri Neresidir?

Vücudun sol tarafında midenin hemen üstündedir. Diyafram denilen ince zar ile mide arasına sıkışmış olan dalak kaburgalarımızın altında sırtımıza daha yakın bir yerdedir.

Dalağın Görevleri nelerdir?

Vücutta üstlendiği birçok görev vardır. Fakat dalağın görevlerinin neler olduğu bugün dahi tam olarak bilinmemektedir. Yinede bilinen gerçeklere göre dalak vücudumuzda;

  • Kan hücrelerinin yıkılmasına ve bu hücrelerdeki minerallerin tekrardan kana verilmesinde görevlidir.
  • Dalak kan damarlarındaki fazla kanın depolandığı son durak gibi iş görür. Buna göre kan damarlarda en son dalağa gelerek burada ya parçalanıp yok edilir ya da depolanarak gerekli görüldüğünde tekrardan kullanılır.
  • Henüz anne karnındayken insan kanının dalak tarafından yapıldığı bilinmektedir. Normalde insan kanı kemik iliği tarafından yapılan bir dokudur. Fakat anne karnındayken kemikler ve kemik iliği tam olarak oluşmamıştır.
  • Yapılan bazı araştırmalara göre kandaki mikroplara karşı savaşan yapıların da üreticisi konumundadır. Kandaki antikorlar ve lenfositler yabancı madde ve canlılara karşı vücudun savunma hattını oluşturur.
  • Dalak kanın yabancı kimyasallardan temizlenmesini sağlayan değerli bir iç organdır.
  • Bazı hastalıkların anlaşılmasında dalağın boyutları önemlidir.

Dalak Aldırmak Hastayı Öldürür mü?

Sponsorlu Bağlantılar

Dalak birçok hastalık nedeniyle büyüyerek canlıya ciddi rahatsızlık verecektir. Bu durumda organın cerrahi bir müdahaleyle alınması şart olur. Özellikle kanın yapısını ve kan sayısını etkileyen hastalıkların dalağın büyümesine neden olduğu bilinen bir gerçektir.

Dalağı alınan bir kimse rahatlıkla yaşayabilir. Çünkü bu organın yaptığı görevleri vücudumuzdaki diğer bazı organlar da yapabilir. Bu durumda dalağı alınan bir kimse kesinlikle ölmeyecektir.

Dalak Hastalıkları nelerdir?

SplenoMegali: Dalak büyümesi diye tabir edilen hastalık aslında kandaki diğer hastalıklara karşı bir tür davranış şeklidir. Buna göre dalak kanda meydana gelen hastalıklara karşı büyüyerek tepki vermektedir. Özellikle kan sayısını azaltıcı hastalıklardan sıtma, kansızlık, virütik rahatsızlıklar dalak büyümesine neden olacaktır. Diğer yandan siroz gibi karaciğer hastalıkları, hemolitik anemiler, lösemiler, lenf kanserleri, gaucher ve niemann-pick gibi metabolizma hastalıkları ve portal ven trombozu splenomegaliye yol açan başlıca nedenlerdendir.

Hipersplenizm: Dalağın aşırı faaliyet göstermesi durumuna denir. Organın normalden çok çalışarak kan hücrelerini heba etmesi en tehlikeli durumlardan birisidir. Primer ve sekonder olmak üzere iki tür Hipersplenizm vardır.

Hiposplenizm: Dalak fonksiyonlarının düşmesi anlamına gelir. Daha açık ifade etmek gerekirse organın görevini tam olarak yapmaması durumudur. Bazı hastalıklar, özellikle bebeklerde ve yaşlılarda sıklıkla Hiposplenizm görülür. Bazı ameliyatlar da bu rahtsızlığa neden olan yan etkilere sebeptir.

Dalak Kistleri: Kist parazitlerden kaynaklanabildiği gibi parazite bağlı olmayan nedenlerle de kist oluşturabilmektedir. Organın normal ya da anormal aktiviteleri kist oluşumu için zemin hazırlayabilir. Karaciğer ve akciğerden sonra en çok kist görülen organ dalaktır. Bu organdaki kistlerin büyük bölümü kist hidatik şeklindedir.

Dalak Apseleri: Bazı bakteriyel veya virütik hastalıklar zamanla dalakta apselere neden olmaktadır. Genelde antibiyotik tedavilerinin uygulandığı dalak apseleri zor durumlarda splenoktomi(dalak çıkarılması) ile ancak tedavi edilebilir.

NOT: Splenoktomi dalağın bütününün ya da bir kısmının alınması anlamına gelmektedir.

Ektopik Dalak: Gezici dalak da denilen duruma organı yerine bağlayan bağların zayıflığı ya da sonradan tahribatı neden olur. Bu durumda dalak karın içerisinde bağların izin verdiği mesafede yer değiştirecektir.

Dalak Tümörleri: İyi huylu ya da kötü huylu olabilirler. Bu  tümörler kanserleşmiş hücreler nedeniyle oluşur. Genellikle dalak hücreleri bir başka sebebe bağlı olarak kanserleşir.

Dalakta Kan Damarı Hastalıkları: Dalakta tromboz(kan pıhtılaşması), kanın dalak damarlarını tıkamasıyla sonuçlanır. Her ne kadar organ yeniden kan damarı yapmaya çalışsa da damarlarda oluşan kanamalar ve anevrizmalar durumun daha da kötüleşmesine neden olur. Tedavi genellikle splenoktomi şeklinde gerçekleşir.

Dalak Ven Anevrizması: Anevrizma kan damarı çatlaklarıdır. İnsanlarda ikinci en çok görülen anevrizma şeklidir. Kadınlarda erkeklere nazaran daha sık görülen bir durumdur. Tedavisi genellikle dalağın alınması şeklinde yürütülür.

Hastalık Teşhisinde Yapılacak Testler Nelerdir?

  • Tam kan sayımı
  • Kemik iliği çekimi ve biyopsisi
  • Direkt grafi
  • Ultrasonografi
  • BT
  • MR
  • Eritrosit yarılanma hesabı
  • Anjiyografi
  • Splenoportografi
  • İmmünolojik araştırmalar

Tam Kan Sayımı: Yazımızda kanın dalakta yıkıldığını ve bazı durumlarda yapıldığını söylemiştik. Kan sayımı sonucunda çıkacak değerler hastalığı ele veren verilerdir. Örneğin kan değerlerinin aşırı düşüşü bir dalak hastalığını ele vermektedir. Eğer hastalıktan şüpheleniyorsa tam kan sayımı yapılması gereken önemli bir tetkiktir.

Kemik İliği Çekimi ya da biyopsisi: Kemik iliğindeki değişimler dalak hakkında bilgilere vermektedir. Çünkü dalak ve kemik iliği hemen hemen aynı işlevleri yapmaktadır.

Direkt Grafi: Özel ekipmanlar kullanılarak dalağın doğrudan görüntülenmesi işidir. Direk grafide asıl hedef kan damarları ve kanın akışını görüntülemektir.

Ultrasonografi: Dalağın ultrason kullanılarak incelenmesidir. Vücutta herhangi bir kesi ya da delik işlemi yapılmaz.

BT: Bilgisayarlı Tomografi organın detaylı görüntülenmesi için kullanılır. Vücutta herhangi bir kesi ya da delme işlemi gerçekleşmez.

MR: Dalağın manyetik rezonans kullanılarak görüntülenmesidir. İlk teşhis için uygun olacak bu yöntem detaylı görüntüler vermemesi nedeniyle ileri tetkiklerde kullanılmaz. Vücuda herhangi bir kesi ya da delme işlemi uygulanmaz.

Eritrosit Yarılanma hesabı: Hastalık durumunda eritrositler normal süresinden geç ya da daha erken yarılanacaktır. Eritrositlerin hızla yarılanması Hipersplenizm e eritrositlerin normalden daha geç yarılanması Hiposplenizm işaret ediyor olabilir.

Anjiyografi: Anjiyo denildiğinde çoklukla kalp ve kalp damarları akla gelmektedir. Ancak anjiyo kan damarıyla alakalı demektir. Dalakta anjiyografi dalak damarlarının görüntülenmesi için kullanılır. Özellikle tromboz gibi tıkayıcı hastalıkların teşhisinde önemli bir tetkiktir.

Splenoportografi: Seyreltilmiş iyot tuzları sayesinde kan damarlarının görüntülenmesini amaçlar. İyot tuzları kan damarlarında gezerken özel ekipmanlar sayesinde bu damarlar gözlenir. Tromboz ve anevrizma bu yöntemle araştırılmaktadır.

İmmünolojik Araştırma: Dalak hasarı vücudun savunma sisteminde bazı dengesizliklere neden olacaktı. İmmünolojik sistemde meydana gelecek değişiklikler hastalıkları ele verebilecek bilgiler içeririler. Bu araştırmalar gözlemler ve testler şeklinde gerçekleşir.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Baş Dönmesi ve Bulantı Nedenleri
Teflon Tava
Yüz Felci
Tuz Terapisi
Radyasyon
Bel Ağrısından Kurtulma
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.