Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

POSTPARTUM (DOĞUM SONRASI) DEPRESYONU

Bir bebeğin doğumu heyecandan sevince, korkudan endişeye kadar birçok güçlü ve karışık duyguları tetikleyebilir. Fakat depresyon gibi beklemediğiniz duygu değişimlerine de neden olabilmektedir.

Anneliğe yeni adım atan birçok kadında doğumdan sonra “bebek stresi” adı verilen ruh halinin sık değişmesi ve ağlama nöbetlerinin baş göstermesi yaşanabilir. Ancak bazı yeni annelerde “Postpartum (doğum sonrası) depresyon” adı verilen depresyon hali çok daha şiddetli olmakta ve daha uzun sürebilmektedir. Nadir olarak, doğum sonrasında Postpartum depresyonun da aşırı bir türü olan “Psikoz” da gelişebilir.

Sponsorlu Bağlantılar

Postpartum depresyonu anne karakterindeki bir kusur ya da zayıflık değildir. Bazen sadece bir doğum komplikasyonu olarak ortaya çıkmaktadır. Eğer Postpartum depresyonu yaşıyorsanız, hemen tedaviye başlanması, bebeğinizle ilgilenmeniz ve onu sevmeniz belirtilerden kurtulmanıza yardımcı olacaktır.

BELİRTİLER 

Doğum sonrası depresyon belirtileri, depresyonun türüne bağlı olarak değişir.

Bebek stresi belirtileri:

Bebek stresi adı verilen ve doğumdan sonra genellikle birkaç gün ya da bir iki hafta içinde geçen depresyonun belirtileri şunlardır:

• Ruh hali değişiklikleri
• Anksiyete (kaygı bozukluğu)
• Üzüntü
• Sinirlilik
• Ağlama
• Konsantrasyon azalması
• Uyku sorunu

Sponsorlu Bağlantılar

Postpartum depresyon belirtileri:

Postpartum depresyonun belirtileri de ilk başlarda bebek stresi ile aynı görünebilir ancak bu depresyonda belirtiler günlük işlerinizi aksatmanıza ve bebeğinizle ilgilenmemenize sebep olabilecek kadar yoğun ve uzun süreli olabilmektedir.

Postpartum depresyona ait yaygın olarak görülebilen belirtiler şunlardır:

        • • İştahsızlık
        • • Uykusuzluk
        • • Şiddetli sinirlilik ve öfke
        • • Ezici yorgunluk
        • • Cinsel dürtü azalması
        • • Yaşama sevincinin azalması
        • • Utanç, suçluluk veya yetersizlik hisleri
        • • Şiddetli olarak görülebilen duygu durum dalgalanmaları
        • • Aileden ve arkadaşlardan uzaklaşma
        • • Kendinize ve bebeğinize zarar verme düşüncesi.

Postpartum depresyonu tedavi edilmezse, birkaç ay veya daha uzun sürebilir.

Postpartum psikoz ve belirtileri:

Genellikle doğumdan sonraki ilk iki hafta içinde gelişen nadir bir durumdur. Postpartum psikoz depresyonunda belirtiler çok daha şiddetlidir. Postpartum psikoz belirtileri şunları içerebilir:

• Şaşkınlık ve uyum bozukluğu
• Halüsinasyonlar ve sanrılar
• Paranoya
• Kendinize ya da bebeğe zarar verme girişimleri.

NE ZAMAN BİR DOKTORA GÖRÜNMELİDİR?

Bebeğinizin doğumundan sonra eğer kendinizi depresyona girmiş gibi hissediyorsanız, bunu itiraf etmede isteksiz veya mahcup olabilirsiniz. Ancak depresyonda olduğunuza dair herhangi bir belirtiye sahipseniz doktora görünmeniz önemlidir. Görülmesi muhtemel belirtiler şunlar olmaktadır: 

• İki hafta geçmesine rağmen kaybolmayan,
• Daha da kötüleşen,
• Bebeğinizle ilgilenmenizi zorlaştıran,
• Günlük işlerinizi yapmaktan alıkoyan,
• Kendinize veya bebeğinize zarar verme düşünceleri gelişmesine neden olan belirtiler olması durumunda durumu ciddiye alıp doktorunuza görünmeniz gerekir. 

Eğer doğum sonrası psikoz geliştiğine dair belirtilerden şüpheleniyorsanız, acilen tıbbi yardım almanız gerekir. Psikoz durumunda belirtilerin kendi kendine geçmesini ve iyileşmesini beklemeyin. Çünkü Postpartum psikoz depresyonu hayatı tehdit eden düşünce veya davranışlara yol açabilir.

NEDENLERİ NELERDİR?

Doğum sonrası depresyonun tek bir nedeni yoktur. Fiziksel, duygusal ve yaşam tarzı faktörlerinin hepsi depresyon oluşumunda rol oynayabilir.

Fiziksel değişiklikler. Doğumdan sonra, vücudunuzdaki östrojen ve progesteron hormonlarında meydana gelen ani düşüş doğum sonrası depresyona sebep olabilir. Tiroit bezi tarafından üretilen diğer hormonlarda da ciddi düşüşler görülebilir. Tiroit hormonlarının düşmesi kendinizi yorgun, halsiz ve depresif hissetmenize neden olabilir.

Kan miktarı, tansiyon, bağışıklık sistemi ve metabolizmada gerçekleşen değişiklikler yorgunluk ve ruh halinin bozulmasına neden olabilirler.

Duygusal faktörler. Kişi uykusuz kaldığında ve bunalmış olduğunda en ufak şeylerden bile sorun çıkarabilmektedir. Yeni doğan bebeğinizin bakımı için kendinizi yeterli görmeyebilir ve bu konuda endişeli olabilirsiniz. Çekiciliğinizi kaybettiğinizi düşünebilir ya da kimlik karmaşası hislerine kapılabilirsiniz. Bu faktörlerin herhangi biri Postpartum depresyona sebebiyet verebilir.

Yaşam tarzının etkileri. Emzirmede zorluk, mali sorunlar, eşiniz veya diğer yakınlarınızdan yeterince destek gelmemesi gibi yaşamınızla alakalı etkenler de doğum sonrası depresyona yol açabilir.

HANGİ ANNELER DAHA FAZLA RİSK TAŞIYOR?

Postpartum depresyonu sadece ilk doğumda değil, diğer herhangi bir bebeğin doğumundan sonra da gelişebilir. Aşağıdaki durumlarda bu tür depresyon oluşma riski artmaktadır:

      • • Hamilelik sırasında ya da diğer zamanlarda da bu tür bir depresyon yaşamışsanız,
      • • Bir önceki gebelik sonrası Postpartum depresyonu yaşanmışsa,
      • • Son zamanlarda gebelik komplikasyonları, hastalık ya da işini kaybetme gibi stresli olaylar yaşanmışsa,
      • • Eğer eşiniz ya da yakınınızdaki diğer insanlarla ilişkilerinizde problemler yaşamışsanız, 
      • • Zayıf bir bünyeniz varsa,
      • • Mali açıdan sorunlarınız varsa,
      • • Gebeliğiniz planlanmamış ve istenmeyen bir gebelik ise Postpartum depresyonuna yakalanma riskiniz artar. 

Postpartum psikoz riski “Manik depresif” bozukluğu olan kadınlarda daha yüksektir.

KOMPLİKASYONLAR

Tedavi edilmeyen doğum sonrası depresyonlar anne-çocuk bağını zayıflatmakta ve bir takım ailevi sorunların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Tedavi edilmeyen doğum sonrası depresyonu olan annelerin çocuklarında öfke nöbetleri, hiperaktivite bozukluğu, uyku sorunları ve yemek yeme davranışlarında değişiklik gibi durumların ortaya çıkma ihtimali yüksek olmaktadır. Dil gelişiminde gecikmeler de daha sık görülür.

Tedavi edilmeyen Postpartum depresyonu bazen aylar veya daha uzun süreler devam ederek kronik depresif bozukluk olmaya başlar. Geç kalındığında tedavi başlatılsa bile, ileriki zamanlarda daha büyük depresyonların olma riski bulunmaktadır.

TESTLER VE TEŞHİS

Depresyonla başa çıkma:

Postpartum depresyonu daha büyük olan asıl depresyonların alt evresini oluşturmaktadır. Doğum sonrası depresyonun teşhisi için, belirtilerin doğumdan sonraki dört hafta içinde kendini göstermesi gerekir. Asıl depresyonun belirtileri şunlardır:

      • • Neredeyse her gün ve günün çoğu kısmında depresif ruh hali yaşanması,
      • • Daha önce büyük bir zevkle yaptığınız aktiviteler karşı ilgi azalması,
      • • Beklenmedik şekilde iştah kaybı ve kilolarda istenmeyen önemli değişiklikler olması, 
      • • Yetersiz uyku veya aşırı uykululuk (hipersomnia),
      • • Huzursuzluk veya hareketlerde önemli derecede yavaşlama,
      • • Yorgunluk veya enerji kaybı,
      • • Kendini değersiz hissetme,
      • • Düşünme, konsantre olma veya kararlar almada yetersizlik,
      • • Tekrarlayan ölüm ya da intihar düşünceleri.

Bebek stresi gibi kısa süreli depresyonlar ile uzun süreli ve daha şiddetli depresyonları birbirinden ayırmak için doktorunuz bir belirti tarama testi yaptırabilir. Ayrıca, doktorunuz büyük ihtimalle belirtilerin tiroit bezinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını öğrenmek için de kan testleri yaptıracaktır.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Tedavi ve iyileşme zamanı depresyonun türüne ve bireysel durumunuza bağlı olarak değişmektedir.

Bebek stresi:

Bebek stresi genellikle doğumdan sonraki birkaç gün ya da bir iki hafta içinde kendi kendine kaybolur. Bu süre zarfında olabildiğince çok dinlenmeye çalışınız. Aile ve arkadaşlarınızdan destek alınız. Daha önce anne olmuş kadınlarla görüşerek fikir alışverişinde bulunun. Ruh hali daha da kötüleştirebildiği için alkol almaktan kaçının. Eğer tiroit bezinde sorun varsa, doktorunuz tiroit için tedavi edici ilaçlar yazacaktır.

Postpartum depresyonu:

Postpartum depresyonu genellikle danışmanlık hizmeti ve ilaçlar ile tedavi edilir.
Danışmanlık. Bir psikyatrist, psikolog ya da ruh sağlığı uzmanı ile endişelerinizi konuşmanız depresyondan kurtulmanıza yardımcı olabilir. Danışma sayesinde, olumsuz duygularınızla başa çıkmada daha başarılı ve bazı konular için hedef belirlemede daha gerçekçi davranırsınız. Bazen aile desteği ya da iyi bir eş ilişkisi de etkili bir terapi yerine geçmektedir.
Antidepresanlar. Antidepresanlar Postpartum depresyonu için etkinliği kanıtlanmış ilaçlardır. Eğer emziren bir anne iseniz aldığınız her ilacın anne sütüne de geçeceğini bilmeniz gerekir. Ancak, bazı antidepresanların kullanımı bebeğiniz için daha az yan etki riski oluşturmaktadır. Bu nedenle emzirme döneminde kullanılabilirler. Antidepresanların riskleri ve yararları hakkında doktorunuzdan ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

Hormon tedavisi. Doğum sonrasında östrojen hormonunda hızlı bir düşüş olmasından dolayı depresyon belirtileri görülmektedir. Ancak yapılan östrojen hormonu takviyeleri ile ortaya çıkan bu depresyon belirtilerinin azaltılması hedeflenmektedir. Antidepresan ilaçlarda olduğu gibi hormon tedavisinin de sizin için ne tür risk ve yararlar taşıdığını doktorunuzdan öğreniniz.

Uygun bir tedavi ile doğum sonrası depresyon genellikle birkaç ay içinde kaybolmaktadır. Bazı durumlarda, doğum sonrası depresyon çok daha uzun sürebilmektedir. Kendinizi iyi hissetmeye başladıktan sonra da tedaviye ara vermeden devam etmeniz önemlidir. Çünkü tedavinin erken kesilmesi depresyonun tekrar başlamasına neden olabilir.

Postpartum psikoz:

Postpartum psikoz genellikle hastanede acil tedavi gerektirir.

Durumunuz normale çekildikten sonra, antidepresan, antipsikotik ve duygu durum düzenleyicisi olarak kullanılan bazı ilaçlarla belirtileriniz kontrol altında tutulmaya çalışılır. Bazen “Elektrokonvülsif tedavi (EKT)” yapılması da tavsiye edilir.

EKT sırasında, nöbet sırasında oluşan beyin dalgalarına benzer dalgalar oluşturmak için, küçük miktarda elektrik akımı kullanılır. Elektrik akımları ile tetiklenen beyin kimyasallarındaki değişimler, özellikle de diğer tedavilerin başarısız olduğu depresyon belirtilerini azaltabilmektedir.

Postpartum psikoz tedavisi annenin emzirme yeteneğine engel olabilir. Annenin bebekten uzaklaşması emzirmeyi zorlaştırmaktadır. Ayrıca Postpartum psikoz tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar emziren kadınlar için tavsiye edilmemektedir. Eğer doğum sonrası psikoz yaşıyorsanız, ilgili sağlık personeli zorluklarla başa çıkmada size yardımcı olmaya çalışacaklardır. 

YAŞAM TARZINIZI DEĞİŞTİRİN.

Postpartum depresyonu kendi başınıza tedavi edebileceğiniz bir durum değildir. Ancak bazı dikkat edeceğiniz hususlar ile tedavi sürecine katkıda bulunabilir ve iyileşmeyi hızlandırabilirsiniz. Yapabileceğiniz yaşam tarzı değişiklikleri şunlar olabilir:
Yaşamınızda sağlıklı tercihlerde bulunun. Bebeğinizle birlikte yürüyüşe çıkmak, fiziksel aktivitelere katılmak, sağlıklı beslenmek ve alkolden kaçınmak her gün rutin olarak yapabileceğiniz sağlıklı davranışlardır. • Beklentilerinizde gerçekçi davranınız. Her şeyi yapacağım diye kendinize baskı yapmayınız. Evinizin mükemmel olması gibi beklentilerden vazgeçiniz. Her durumda elinizden geleni yapın ve gerisini bırakın. Bazı konularda ihtiyacınız olduğunda çevrenizden yardım isteyiniz.
Kendinize zaman ayırın. Dünyanın üstünüze üstünüze geldiğini hissediyor olabilirsiniz ama bu durumun düzelmesi için kendinize biraz zaman tanıyın. Giyinip evden çıkın ve bir arkadaşınızı ziyaret edin. Ya da eşinizle birlikte zaman geçirmeye çalışın.
Olumlu yanıtlar verin. Olumsuz bir durum ile karşı karşıya kaldığınız zaman, düşüncelerinizi pozitif tutmaya çalışınız. İstenmeyen durum nasıl olsa değişmeyecekse, en azından bu duruma karşı düşüncenizi ve hareket şeklinizi değiştirebilirsiniz. Kısa bir bilişsel kursa ya da seminere katılarak hareket şeklinizi olumlu yönde nasıl değiştirebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
İçinize kapanmaktan kaçının. Nasıl hissettiğiniz hakkında eşiniz, aileniz ve arkadaşlarınızla konuşunuz. Daha önce anne olmuş kadınların deneyimlerinden yararlanmaya çalışın.

Unutmayın ki, bebeğinizle ilgilenmenin en iyi yolu kendinize dikkat etmenizdir.

BAŞA ÇIKMA İÇİN İPUÇLARI VE DESTEK

Postpartum depresyon bebeğin yakınındaki herkeste görülebilir ve duygusal gerginlik durumu dalgalanma şeklinde yayılabilir. Anne depresyona girdiğinde baba da dolaylı olarak depresyona girebilir. Yeni baba olacak kişiler eşlerinin depresyona girmesi konusunda daha endişeli olmaktadırlar.

Bebeğin doğmasıyla beraber başlayan stresli ve yorucu olan süreç depresyonun baş göstermesiyle birlikte daha da zor hale gelmektedir. Ama unutmayın ki: Depresyon kimsenin suçu değildir ve sadece olumlu bir tutum ile düzelmez. Depresyon tedavi gerektiren bir tıbbi bir hastalıktır.

Eğer ailenizde Postpartum depresyonu ile başa çıkmada sorun yaşıyorsanız, bir terapistten destek alınız. Depresyon tedavi edilebilir bir durumdur. Eninde sonunda yardım alacaksınız. Önemli olan gecikmeden alınacak bir tedavi ile eşinizin ve bebeğinizle zevkli bir yaşama devam etmeniz olacaktır.

NASIL ÖNLEYEBİLİRSİNİZ?

Eğer depresyon öykünüz varsa, özellikle doğum sonrasında daha önce depresyon yaşamışsanız, hamile olduğunuzu öğrenir öğrenmez doktorunuzu bu konuda bilgilendiriniz. Doktorunuz depresyonu belirti ve bulguları açısından yakından izleyecektir. Bazen hafif depresyonlar destek grupları, danışmanlık ya da diğer tedaviler ile tedavi edilebilmektedir. Diğer durumlarda ise, hamilelik sırasında bile antidepresan kullanımı tavsiye edilir.

Bebeğinizin doğumundan sonra doktorunuz Postpartum depresyonu belirtileri için erken checkup yapılmasını önerebilir. Depresyonun erken teşhis edilmesi demek erken tedavi demektir. Eğer doğum sonrası depresyon öykünüz varsa, doktorunuz doğumdan hemen sonra antidepresan kullanmanızı isteyebilir.

NOT: DEPRESYON KONUSU İLE İLGİLİ

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Çarpıntı ve Diğer Belirtileri
Anne Baba Tutumu ve Benlik Gelişimi
Ametist Taşı
Relaks Kapsülü
Çok Zayıf Olma Psikolojisi
Anksiyete Belirtileri
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.