Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

HİPOTERMİ

Hipotermi, vücudun normalden daha hızlı bir şekilde ısı kaybetmesi sonucu ortaya çıkan durumdur. Hipotermi durumunda vücudun kaybettiği ısı ürettiği ısıdan daha fazladır ve bu ısı kaybı bazen tehlikeli boyutlarda olmaktadır. Normal vücut ısısı yaklaşık 37 ° C’dir. Vücut ısısının 35 C ve altına düşmesi halinde hipotermi oluşur.

Sponsorlu Bağlantılar

Vücut ısısı düştüğünde, kalp, sinir sistemi ve diğer organlar normal çalışamaz. Tedavi edilmediği takdirde kalp ve solunum yetmezliği ve hatta ölüme kadar götürebilir.

Hipotermi genellikle vücudun soğuk havalara veya soğuk suya maruz kalması sonucu ortaya çıkar. İlk uygulanan tedaviler genellikle vücudu normal sıcaklığına kavuşturmak için uygulanan yöntemlerdir.

BELİRTİLERİ

Titreme, vücudun ısı kaybı yaşadığında kendini otomatik olarak korumak için yaptığı ilk fark edilen davranıştır.

Hafif hipotermi

Hafif hipotermi belirtileri şunlardır:

  • • Titreme
  • • Baş dönmesi
  • • Açlık
  • • Bulantı
  • • Daha hızlı nefes alma
  • • Düzgün konuşamama
  • • Hafif kafa karışıklığı
  • • Koordinasyon eksikliği
  • • Yorgunluk
  • • Kalp hızında artış gibi

Orta şiddetten yüksek şiddete kadarki hipotermiler içinse ortaya çıkan belirtiler şunlardır:

  • • Titreme (hipotermi kötüleştikçe titreme durur)
  • • Hantallık ya da koordinasyon eksikliği
  • • Konuşma bozukluğu veya mırıldanarak konuşma
  • • Zihin karışıklığı ve kötü karar verme
  • • Uyuşukluk veya vücudun çok düşük enerjili olması
  • • Başkasının durumu hakkında endişe eksikliği
  • • Aşamalı bilinç kaybı
  • • Zayıf nabız atışı
  • • Yavaş nefes alıp verme

Semptomlar genellikle yavaş yavaş başladığı için hipotermi olan birisi genellikle durumunun farkında değildir. Ayrıca, hipotermi ile ilişkili düşünme karışıklığı öz-farkındalığı engeller. Bu da riskli davranışlara yol açabilir.

Sponsorlu Bağlantılar

Bebeklerde Hipotermi

Bebeklerde hipotermi belirtileri:

  • • Parlak kırmızı ve soğuk cilt
  • • Vücudunun çok düşük enerjili olması
  • • Zayıf ağlama

Hipotermi sadece açık hava koşulları ile ilişkili değildir. Her zaman aşırı soğuk şartlara maruz kalmaktan kaynaklanmaz. Genç bir birey için sağlıklı sayılabilecek oda sıcaklığı yaşlı bir kişi için uzun süre kalması halinde hipotermiye yol açabilir. Bu durum kötü ısıtılmış veya klimalı bir evde meydana gelebilir. Hipoterminin bu türleri için belirtiler belirgin şekilde görünmeyebilir.

Doktora ne zaman görünmelidir?

Hipotermi belirtileri gösteren ve uzun süre soğuk hava şartlarına maruz kalmış biri ile ilgilenmeniz gerektiği durumda 112 acil servisi arayınız ya da bir acil servise ulaştırınız. Mümkünse hasta kişi sıcak bir ortama dikkatli ve yavaş bir şekilde alınmalıdır. Sarsıcı hareketler tehlikeli düzensiz kalp atışlarını tetikleyebilir. Islak giysilerini dikkatli bir şekilde çıkarınız ve acil servis ekipleri gelinceye kadar battaniye ile sarınız.

NEDENLERİ

Vücudun ürettiği ısıdan daha fazlasını kaybetmesi durumunda hipotermi oluşur. Hipoterminin sık nedenleri arasında soğuk hava koşulları veya soğuk suya maruz kalma vardır. Ancak vücut ısısından daha soğuk bir ortama uzun süre maruz kalmak ve yeterli olmayan giysiler giymiş olmak da hipotermiye neden olabilir.

Hipotermi yol açan yaygın koşullar şunlardır:

  • • Hava koşulları için yeterince sıcak olmayan giysiler giyilmesi
  • • Çok uzun süre ayazda kalmak
  • • Islak giysileri çıkartmamak ve kuru sıcak ortama geçmemek
  • • Tekne kazası gibi bir kaza sonucu suya düşmek
  • • Özellikle yaşlılar ve bebekler için evde yetersiz olan ısıtma
  • • Özellikle yaşlılar ve bebekler için risk teşkil eden çok soğuk klima

Vücut ısısını nasıl kaybeder?

Vücudun ısı kaybetme mekanizması aşağıdaki gibi bir süreci içermektedir:

• Isı yayılması: En çok ısı kaybı vücudun korumasız yüzeylerinden yayılan ısı nedeniyle olmaktadır.

• Doğrudan temas: Soğuk su veya soğuk zemin gibi çok soğuk bir şeyle doğrudan temas etmek de vücuttan ısı kaybına neden olur. Su ısı iletiminde iyi olduğu için, vücudun soğuk suda kaybettiği ısı soğuk havaya göre daha hızlıdır. Benzer şekilde eğer yağmura dışarıda yakalandıysanız ıslanan giysilerden dolayı vücudun ısı kaybı çok daha hızlı olur.

• Rüzgâr: Rüzgâr cilt yüzeyindeki ince bir tabaka halindeki sıcak hava ile temas ederek vücut ısısını kaldırır. Havalı soğutma faktörü de ısı kaybının önemli nedenlerindendir.

RİSK FAKTÖRLERİ

Hipotermi riskini artıran faktörler:

• İleri yaş: Yaş ilerledikçe insanlar bazı nedenlerden dolayı hipotermiye karşı daha savunmasız ve daha duyarlı hale gelmektedir. Yaşlılık, psikiyatrik hastalar ve sosyoekonomik faktörler bu problemlere karşı önlem alınmasını zorlaştırarak katkıda bulunur. Vücudun ısısını düzenlemek ve soğuğu algılama yeteneği ve yaşla birlikte azalmaktadır.

Yaşlı insanlarda ayrıca vücuttaki ısı düzenlemesini olumsuz etkileyen bir sağlık sorunu da olabilir. Bazı yaşlılarda ise havanın soğuk olduğu ya da hareket etmesi gerektiği şeklinde bir iletişim kurulamamakta yani iletişim yetersizliği ısı kaybına neden olmaktadır.

• Küçük yaşta olmak: Çocuklar yetişkinlere göre daha hızlı ısı kaybeder. Çocukların kilolarına göre daha geniş bir cilt yüzeyine sahip olmaları onları daha fazla ısı kaybına meyilli hale getirmektedir.

Ayrıca üşümek ve ısı kaybı gibi şeyleri çok fazla takmazlar. Dışarı çıkarken havaya göre kalın giyinme ve soğuktan korunmak için vücudu koruma gibi şeylere yaşlarından dolayı pek dikkat etmezler. Bebeklerde ısı üretim mekanizması daha yetersiz olduğu için soğuğa karşı daha savunmasızdırlar.

• Ruhsal sorunlar: Demans veya benzer başka bir zihinsel rahatsızlığı olan kişilerde muhakeme gücü azaldığı için dışarı çıkarken hava şartlarına uygun giyinme derdi olmaz. Bu yüzden özellikle bu tür zihinsel rahatsızlığı olan kişilerle ilgilenen birilerinin olmaması durumunda soğuğa maruz kalmaları ve ısı kaybetmeleri olasıdır.

• Alkol ve uyuşturucu kullanımı: Alkol içildiğinde vücut içinin sıcak hissedilmesine neden olur. Ancak kan damarlarının genişlemesine neden olarak cilt yüzeyinden daha hızlı şekilde bir ısı kaybına yol açar. Vücudun doğal titreme tepkisi alkol içildiğinde azalır. Bunun yanında, alkol tüketen kişilerde sağlıklı düşünme azaldığı için soğuk havada kalın giyinme gibi kararları vermeleri de olumsuz etkilenmektedir. Sarhoş bir kişinin soğuk havada dışarı çıkması durumunda hipotermi geçirmesi olasıdır.

• Bazı tıbbi durumlar: Bazı sağlık sorunları vücudun ısı dengeleme yeteneğini olumsuz etkileyebilir. Bu hastalıklara örnek olarak az çalışan tiroid (hipotiroidizm), kötü beslenme ya da anoreksiya nervoza, felç, şiddetli artrit, Parkinson hastalığı, travma, omurilik yaralanmaları, yanıklar, ekstremite hissini etkileyen bozukluklar (örneğin diyabetli kişilerin ayak sinir hasarları), dehidratasyon ve normal kan akışını kısıtlayan herhangi diğer durumlar.

• İlaçlar: Bazı antidepresanlar, antipsikotik, narkotik ağrı ilaçları ve sakinleştiriciler de dahil olmak üzere bir dizi ilaç kendi sıcaklığını düzenlemek için vücudun ısınma yeteneğini değiştirebilir.

Bu faktörlerin dışında, hipotermi nedeniyle özellikle asker, avcı, balıkçı, çobanlar, kayak yapanlar gibi dış ortamlarda çalışmak zorunda kalan kişiler ile kalacak yeri olmayan insanlar daha çok risk altındadırlar.

Hipoterminin oluşumunda ortamın ısısının düşüklüğü ile, rüzgârın şiddetli olması, vücudunun nemli olması, hareketsiz kalması, susuzluk veya açlık gibi enerji yetersizliği gibi etkenler de önemli rol oynar. Şeker hastaları, depresyon ilacı kullananlar, alkolikler, guatr (hipotroidi) hastaları ile beslenme bozukluğu olanlar da soğuğun olumsuzluklarına daha duyarlı olurlar.

KOMPLİKASYONLAR

Soğuk hava veya soğuk suya maruz kalıp hipotermi gelişen kişilerde soğuk bağlı yaralanmalar dahil bazı diğer komplikasyonlar da gelişebilir:

  • • Vücut dokularının donması
  • • Çürüme ve kan akışında bir kesintiden kaynaklanan doku ölümü (kangren)

TESTLER VE TEŞHİS

Hipotermi tanısı genellikle kişinin fiziksel belirtileri ve maruz kaldığı koşullara bakılarak fark edilmektedir. Kan testleri de hipotermi ve şiddetini doğrulamaya yardımcı olur.

Ancak hafif vakalarda, içeride uzun süre kalan yaşlılarda, koordinasyon bozukluğu olanlarda ve konuşma problemi olan hastalarda belirtiler fazla belirgin olmadığından tanısı kolay konmaktadır. Bu tür durumlarda, düşük sıcaklıkları okuyabilen rektal termometre gibi cihazlarla vücut ısısı ölçülür.

TEDAVİLER VE İLAÇLAR

Hipotermi belirtileri gösteren kişiler için acil yardım ve müdahale gereklidir. Bu yüzden hastanın yanında bulunan kişilerin müdahale şekli önemlidir. Tıbbi yardım ulaşıncaya kadar izlenebilecek hipotermi tedavi yönergeleri şunlardır:

İlk yardım bakımı

• Nazik olunuz. Eğer hipotermi olan birine yardım etmeniz gerekiyorsa, hastayı yavaşça ve nazikçe hareket ettiriniz. Sadece mecbur kaldıkça hastayı hareket ettiriniz. Masaj yapmayınız veya ovmayınız. Aşırıya kaçan temaslar veya müdahaleler kardiyak arresti tetikleyebilir.

Hastayı soğuk ortamdan uzaklaştırınız. Mümkünse sıcak ve kuru bir yere taşıyın. Eğer soğuk ortamdan uzaklaşamıyorsanız, cildiniz soğuk ve rüzgardan korumak için örtünüz veya sarınız.

• Islak giysileri çıkarınız. Kişinin üzerinde ıslak giysiler varsa, bunları çıkarın. Çıkarırken fazla hareket etmemesi için giysileri yırtarak çıkarabilirsiniz.

• Battaniye ile hastayı örtünüz. Kişiyi ısıtmak için kuru battaniye veya benzer örtü katmanları kullanın. Sadece yüzü açıkta kalacak şekilde baş bölgesini de örtünüz.

• Hastayı soğuk zeminden uzaklaştırınız. Eğer soğuk bir ortamda veya dışarda kişiyi zeminin çıplak olmadığı, battaniye ya da başka bir örtünün olduğu yerde yatırınız.

• Nefes alışverişini kontrol ediniz. Şiddetli hipotermi hastası olan bir kişi bilinçsiz görünerek nabız veya nefes alışverişi hissedilmeyebilir. Eğer kişinin nefesi durduysa ya da tehlikeli olabilecek bir seviyeye düştüyse CPR işlemlerine başlanması gerekir.

• Vücut ısınızı paylaşınız. Kişinin vücut ısısını arttırmak için giysilerin çıkarılarak cilt temasının sağlanması da uygulanabilir. Isı paylaşımı yapıldıktan sonra battaniye ile yine örtülür.

• Sıcak içecekler veriniz. Etkilenen kişi uyanık ve yutma güçlüğü çekiyorsa mümkün olduğunca vücudunu ısıtacak sıcak, tatlı, alkolsüz, kafeinsiz içecek verilmelidir.

• Sıcak, kuru kompresler kullanın. İlk yardım olarak sıcak kompres yapınız. Bunun için sıcak su dolu bir torba ve sıcak suya daldırılmış havlu gibi yöntemler denenebilir. Sıcak kompresi sadece boyun, göğüs duvarı veya kasık bölgesine uygulayınız. Kol ya da bacaklara uygulamayınız. Çünkü kol ve bacaklara uygulanan sıcak kompres, bu bölgelerdeki soğuk kanın kalp, akciğerler ve beyin gibi bölgelere dönmesine neden olarak genel vücut sıcaklığının düşmesine yol açar. Bu da ölümcül sonuçlar doğurabilir.

• Doğrudan sıcak uygulamayınız. Hasta kişiye doğrudan sıcak su, ısıtılmış yastık gibi şeyler kullanmayınız. Birden aşırı ısının cilde verilmesi cilde zarar verebilir dahası kalp durmasına ve şiddetli düzensiz kalp atışlarına neden olabilir.

Tıbbi tedavi

Hipoterminin şiddetine bağlı olarak, aşağıda uygulanabilecek acil tıbbi müdahaleler ile vücut ısısı yükseltilebilir:

• Kanın ısıtılması: Kan vücutta ısıtılarak sirküle edilebilir. Kanı ısıtmanın kullanılan yaygın bir yöntemi hemodiyaliz makinesinin kullanılmasıdır. Bu makine aynı zamanda zayıf böbrek fonksiyonu olan kişilerde kanı süzmek için kullanılır. Kanı ısıtmak için kullanılabilecek bir diğer makine kalp bypass makineleridir.

• Damardan verilen sıvılar: Sıcak tuzlu su sülosyonu damardan verilerek kanın ısınması sağlanır.

• Solunum yollarının ısıtılması: Bir maske veya solunum tüpü vasıtasıyla kişiye nemlendirilmiş oksijen verilmesi hava yollarının ısıtılmasına ve vücut ısısının yükseltilmesine yardımcı olacaktır.

• Islatma: Sıcak bir tuzlu su solüsyonu ile akciğer (plevra) etrafındaki alan ya da karın boşluğu (periton boşluğuna) gibi vücudun belirli alanları ıslatılarak vücudun ısınması sağlanabilir.

Hipotermiye maruz kalmış kişiler için uygulanabilecek ilkyardım yöntemleri son olarak şöyle özetlenebilir:

Öncelikle mümkünse, soğuk ve rüzgârdan etkilenmeyeceği bir ortama getirilmeli, ideal olan, 20 derece civarındaki oda sıcaklığı olmasıdır.

İlave giysiler giydirilmeli ve üzerine battaniye örtülmelidir.

Islanmış olan elbiseleri kuru olanlar ile değiştirilmelidir.

Yüzük, saat, kolye gibi takılar çıkarılmalıdır.

Bilinci yerinde olanlara bol ılık içecekler, çay, sıcak çikolata içirilmeli ve kalorisi yüksek yiyecekler azar azar verilmelidir.

Tüm vücut aynı anda ısıtılmamalıdır, çünkü bu durum kanın yüzeye gelip daha da soğuk olarak iç organlara dönmesine yol açar.

Soğuk ısırması veya bölgesel donma belirtileri olup olmadığına bakılmalıdır. Ayakları donmuş kişiler kesinlikle yürütülmemeli ve hareket ettirilmemelidir.

Donmuş bölgeler kesinlikle doğrudan ateş, sıcak lamba tutulmamalı veya çok sıcak suya sokulmamalı, nefesle hohlayarak veya elle ısıtılmalıdır.

Hafif hipotermi belirtileri olan ve bakımla durumları düzelen kişilerin soğuğa maruz kalırlarsa tekrar daha kolay hipotermiye girebilecekleri unutulmamalıdır.

Orta veya şiddetli hipotermi belirtisi gösteren kişilerin en kısa zamanda mümkünse ambulans veya hatta gerekiyorsa helikopterle bir sağlık kurumuna ulaştırılmaları sağlanmalıdır. Bunun için 112’den yardım istenmelidir.

Bu hastaların solunumları, nabızları ve kan basınçları kontrol edilmeli ve solunum yollarının açık olması ve devamlılığı sağlanmalıdır.

ÖNLEME

Soğuk havalarda vücudu sıcak tutmak

Kendiniz ya da çocuklarınız soğuk havalarda dışarı çıkarken hava şartlarına uygun şekilde giyinmeye özen göstermelisiniz. Giysilerin yeterince kalın, kuru ve mevsimlik olması önemlidir.

• Vücudun korunması: Isı kaybını önlemek için baş, yüz ve boyun bölgelerini şapka, bere gibi giysilerle kapatmak gerekir. Eldivenler ile de ellerden ısı kaybı önlenir.

• Aşırı terleme: Vücudun aşırı ısınmasına ve terlemesine neden olacak faaliyetlerden kaçının. Çünkü ıslak giysiler ve soğuk hava kombinasyonu vücudun daha hızlı şekilde ısı kaybetmesine neden olabilir.

• Katmanlar: Katmanlar halinde sıkı dokunmuş, su itici malzemeden yapılmış ve rüzgar geçirgenliği az kıyafetler giyilmesi vücut ısısının korunmasında daha etkili olmaktadır. Yün, ipek veya polipropilen içeren iç giysiler pamuklu giysilere göre vücut ısısını daha iyi tutar.

• Kuruluk: Mümkün olduğunca vücudunuzu ve cildinizi kuru tutunuz. Islak giysileri mümkün olduğunca kısa süre içinde çıkarınız. Özellikle eller ve ayakların kuru kalmasına dikkat ediniz.

Çocukların dışarıda güvenle koruması

Kışın çocukları hipotermiden korumak için:

• Bebek ve çocukları aynı şartlardaki yetişkinlere göre bir kat daha fazla giydiriniz.

• Çocuklar dışarıda titremeye başladıklarında hemen içeri alınız. Hipoterminin ilk belirtisi titremedir çünkü.

• Çocuklar dışarıda oynarken kendilerini ısıtmak için sık sık içeri çağırınız.

• Bebeklerin soğuk odada uyumasına izin vermeyin.

Kışın araçlarda güvenlik

Kötü kış koşullarında seyahat ettiğinizde nereye gittiğiniz ve ne kadar süre zarfında oraya varacağınız hakkında birilerini bilgilendirmeniz sağlıklı olacaktır. Soğuk kış koşullarında yolda problem yaşarsanız acil müdahale için şansınız artacaktır.

Ayrıca mahsur kalma durumları için aracınızda acil yardım malzemeleri tutmanız iyi bir fikir olacaktır. Malzemeler arasında kibrit, mum, birkaç battaniye ve içme suyu için kar eritmek üzere bir kap, bir ilk yardım kiti, kuru veya konserve gıdalar, konserve açacağı, çeki halatı, güçlendirici kabloları, pusula ve bir kum torbası yer alabilir.

Karda mahsur kalma durumunda ısınmak için her saat için 10 dakika arabayı çalıştırınız. Motor çalışırkem bir pencerenin az açık olduğundan ve egzos çıkışının karla kaplı olmadığından emin olunuz.

Alkol içilmesi

Hipoterminin alkolle ilişkili risklerinden korunmak için aşağıdaki önlemleri alınız:

Eğer;

• Soğuk havalarda dışarıda kalacaksanız,

• Kayıkla denize açılıyorsanız,

• Soğuk gecelerde yatmadan önce alkol içmeyiniz.

Soğuk su güvenliği

Suyun hipotermiye neden olması için çok soğuk olması gerekmez. Normal vücut sıcaklığından daha soğuk olan herhangi bir su da ısı kaybına neden olur. Eğer yanlışlıkla soğuk suya düşerseniz ya da vücudunuz bir şekilde soğuk suya maruz kalırsa aşağıdaki ipuçları faydalı olacaktır:

• Bir can yeleği giyiniz. Herhangi bir deniz kazası sonucu denize atlamanız gerektiğinde can yeleği giyiniz. Can yeleği vücut enerjinizi harcamadan su üzerinde uzun süre kalmanıza olanak sağlar. Yardım sinyali göndermek için can yeleğine bağlı bir düdük bulundurun.

• Soğuk sudan mümkün olduğunca erken çıkmaya çalışınız.

• Eğer güvenliğe yakın değilseniz yüzmeye çalışmayınız. Bir tekne ya da başka birilerine yakın kalmaya çalışınız ve can yeleğini kullanınız. Yüzmeniz enerji tüketmenize neden olarak hayatta kalma şansınızı riske sokabilir.

• Isı kaybını en aza indirmek için vücudunuzun pozisyonunu ayarlayınız. Yardım beklerken ısı kaybını azaltmak için ısı kaçış azalması pozisyonu olarak bilinen vücut pozisyonunu kullanın. Gövdenizi korumak için dizlerinizi göğüslerinize doğru çekiniz. Eğer giydiğiniz can yeleği bu pozisyonda kalmanıza engel oluyorsa, kollar ve bacaklarınızı bir araya getiriniz.

• Başkalarıyla bir arada kalın. Eğer diğer insanlarla birlikte soğuk suya düşmüşseniz sıkı bir daire içinde birbirinizi görecek şekilde yakın durunuz.

• Giysilerinizi çıkarmayınız. Suda iken giysilerinizi çıkarmayın. Fermuar ve düğmeleri kapatın. Başınızı mümkünse örtünüz.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Panik Atak Nedir ? Nelere Yol Açar
ilaçsız tüp bebek tedavisi
Uykusuzluk Çekenlere Tavsiyeler
Rahimde Kanser
Bel Ağrısı Nedir? Belde Ağrı
Erkeklik Organında Eğrilik
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.