Sponsorlu Bağlantılar

GEBELİK ŞEKERİ NEDİR?
GENEL OLARAK ŞEKER HASTALIĞI
Şeker hastalığı ya da diğer adı ile diyabet, toplumuzda hiç de az denilmeyecek oranda fazla görülen bir hastalıktır. Vücudun kandaki glikoz(şeker) oranını ayarlamada -çeşitli nedenlere bağlı olarak-başarısız olduğu bir durumdur.

Şeker hastalığı üç ayrı şekilde görülür. Birincisi doğuştan yani insülin hormonunun üretilmesi(Tip I), ikincisi daha sonradan gelişen yani insülin hormonlarının üretilmesi ancak insülin hormonlarına cevap vermemesi(Tip II) ve üçüncüsü ise gebelik şekeri(gestasyonel diyabet)dir. Tip I ve Tip II şeker hastalıkları ömür boyu devam etmektedir.

Sponsorlu Bağlantılar

Bilimsel adı Diabetes mellitus(Latince=ballı idrar) olan hastalık bayanlarda ilk kez gebelikle birlikte ortaya çıkabilmektedir.

GEBELİK ŞEKERİ
Gebelikte görülen şeker hastalığına ise gestasyonel diabetes mellitus adı verilir. Hangi nedenle olursa olsun gebelik şekeri bakım, takip ve tedavi isteyen bir hastalıktır.

Gebelik şekerinde gebelikten dolayı kan şekeri yükselir yani şeker hastalığı ortaya çıkar. Gestasyonel diyabet, hamilelikten önce değil, hamilelik durumunda oluşur ve doğum sonrası(plesanta çıktıktan sonra) düzelmektedir.

Gebelikte şekerin yükselmesi sorun olmayabilir ama şekerin dokuların içine girmesi gerekmektedir. Dokuların içine girdikten sonra ise orada kullanılması gerekmektedir. Kullanılmadığı durumda ise şeker, şeker dışındaki başka maddelere dönüşebilir ve bu maddeler de organlara zarar verebilir. İşte gebelik şekeri de bu şekilde kısa sürede başlayıp anne ve bebeğe zarar verebilen özel bir diyabettir.

GEBELİK ŞEKERİ NEDENLERİ NELERDİR?
Hamilelikte anne adayı çok fazla glikoz ile başa çıkma potansiyeline sahiptir. Glikozun hücrelere dengeli bir şeklide dağıtan bir hormon olan insülin, tüm şeker hastalıklarında boş role sahip bir maddedir. Yenilen gıdalardan sonra sindirimle elde edilen glikoz muntazam bir şekilde doku ve hücrelere dağıtılması gerekir. Bu noktadan sonra yani kan şekeri anne adayının vücuduna gelir, insülin üretiminde bir sorun olur ve glikoz dokulara dağıtılamazsa anne adaylarının kanında glikoz(şeker) miktarı yükselmeye başlar. Kanda şeker oranı yükselir fakat şeker dokulara gidemez.

Eğer gebelikte kadının bir insülin üretecek herhangi mekanizmasında, önceden var olan bir sorun varsa, o zaman anne adayı gebelikte fazladan gelen kan şekeriyle başa çıkamaz ve gebelik şekeri dediğimiz durum oluşur. Normalde %95 anne adayı fazladan gelen kan şekeriyle başa çıkabilir. İnsülin hormonu da glikozu düzenli bir şekilde dokulara dağıtabilir. Diğer risk gruplarını aşağıda sıralananlar oluşturur;

  • İleri yaşlardaki anne adayları
  • Çoğul gebelik
  • Yumurtlama bozukluğu olan anne adayları
  • Ailede yüklü bir şekilde şeker hastalığı olanlar

Bu tür durumlarda pankreas bezi insülin hormonunu yeterince üretemiyor, üretilen insülinde dokular tarafından tanınmadığı için bu nedenle fazla kan şekeri de kanda kalmaktadır. Bu da gebelikte gestasyonel diyabet denilen gebelik şekerini ortaya çıkabilmektedir.

GEBELİK ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Gebelik şekerinin bazı belirtileri vardır. Gebelik şekeri de şeker hastalığı olduğu için;

  • Çok fazla yemek yeme ihtiyacı,
  • Çok fazla su içme ihtiyacı
  • Çok fazla idrara çıkma ihtiyacı görülür.

Bunun dışında gebelik şekerinin aşırı halsizlik, aşırı uyku hali gibi yan belirtileri de vardır. Ciddiye alınması gereken belirtiler aşırı yemek yemek veya aşırı su içmektir. Çoğu durumda gebelikte şeker hastalığı belirti vermez.

KİMLERE GEBELİK ŞEKERİ TARAMA TESTİ YAPILIR?
Gebelik tarama testi genelde her anne adayına uygulanabilir. Yüksek risk grubunda olmayan adaylara 50g. şekerli su içirip 1 saat sonra kan şekeri ölçülebilir. Normalde insülin hormonu sistemi sağlıklı çalışan bir kadında kan şekerinin belli bir seviye altında olması gerekmektedir. Eğer kan şekeri yüksek çıkarsa doktorlar ‘kan şekerin fazla çıktı, gebelik şekeri olma ihtimali var’ diye anne adayına bildirirler. 50g. tarama testi yapılır ve yüksek çıkarsa sonraki teste geçilir.

GEBELİK ŞEKERİNİN ANNE İÇİN RİSKLERİ
Gebelik şekerinin yüksek olduğu durumlar elbette birtakım durumları beraberinde getirecektir. Bebeğin büyük olması ve yüksek şeker ortamından zarar görmeden bebeği kurtarabilme nedeni ile sezaryen olma riski artmaktadır. Ketoasidoz (Hiperglisemi(kan şekerinin çok yüksek olması) durumunda kandaki şekerin insülin yetersizliği dolayısı ile hücre içine girememesi ve bu durum karşısında şeker alamayan hücrelerin enerji elde etmek için yağları yakmaya başlaması) gelişmediği sürece çok korkulan sorunlar ortaya çıkmaz. Ketoasidoz diğer bir tabirle şeker koması demektir. Vücutta yağlar yakılmaya başlandığında “keton” adı verilen atık ürünler ortaya çıkar. Beden, bu ürünü dışarı atabilmek için çok uğraşır fakat tam olarak başarı sağlayamaz. Derece derece keton cisimleri kanda birikmeye başlar ve şeker komasına neden olur.

Gebelik şekerinin kısa zamanda ortaya çıkması ve kan şekerinin fazla yükselmemesi durumunda anne adayında ciddi sorunlar görülmez.

Gebelikte şeker hastalığı oluşmuşsa, ileri yaşlarda şeker hastalığının ortaya çıkması on kat daha fazla artmaktadır. Bu sebeple, doğumdan sonra 35 yaş üstünde 75g şeker yükleme testini her yıl yaptırmaları gerekir. Özetleyecek olursak iki önemli risk vardır. Birincisi sezaryen doğumda artış, ikincisi ileri yaşlarda şeker hastalığı olasılığıdır.

GEBELİK ŞEKERİNİN BEBEK İÇİN RİSKLERİ
Bebek, annesinin insülinin görevini yapamaması sonucu kan şekerinin yükselmesi durumunda annenin şekerinin düşmesine yardımcı oluyor. Bebek kendi insüliniyle bir şeyler yapmaya çalışır. Onun bedeninde, annesinin yüksek olan kan şekerine göre insülin seviyesi sağlanmış oluyor. Göbek kordonu kesildiği anda fazladan insülin yüksekliği, bebeğin kan şekerini birden düşürüyor.

Esas tehlike bebek doğduktan sonra olabilme ihtimali bulunmaktadır. Ani kan şekeri düşmesi, sarılık ortaya çıkması, kalsiyum düşüklüğü hepsi rahim içinden gelen kan şekeri yüksekliğine bağlı olarak ortaya çıkan sebeplerdir. Bunlar bebekte risk oluşturur. Diğer bir risk bebeğin iri olması, sezaryen olasılığı, normal doğumda omuzun takılması da riskler arasında yer alır.

GEBELİK ŞEKERİ ÇIKMA RİSKİ YÜKSEK KADINLAR

  • İleri yaşlarda gebeliğe başlayanlar(35 yaş üstü)
  • Kilolu gebeli
  • Çoğul gebelik
  • Ailesinde şeker hastalığı olanlarda gebelikte şeker hastalığı olma riski daha yüksektir.

Onun dışında polikistik over denilen yumurtlama bozukluğu hastalığı(bu hastalarda normal olarak gebelik olmaz) gebelikte şeker hastalığının olma riskini yükseltmektedir.

Diğer bir sorunda bebeğin geç doğması, normalden iri olması ve amniyon sıvısında artış saptanan anne adaylarına da şeker yükleme testi yapılmasında yarar vardır.

GEBELİK ŞEKERİNDE TEDAVİ
Tedavinin amacı anne ve bebeğin hamilelik esnasında ve sonrasında yaşayacakları sorunları ortadan kaldırmaktır. Bunun içinde annenin kan şekerinin güvenli bir sınır içinde tutulması yeterlidir.

Gebelik şekeri diyetle çok rahat bir şekilde düzelebilir. Bu diyet, alınan kalori miktarı ve bu diyetin bileşenleri özel olarak hazırlanmakta ve kan şekerinin istenilen seviyede kalmasını sağlayan bir diyettir. Diyet kesinlikle bebeği olumsuz etkilememektedir. Diyetin gebelikte kilo verdirme gibi bir durumu kesinlikle olamaz. Diyet bakımı sonrası doktor kontrolüne gidilir ve açlık-tokluk kan şekerlerinin istenilen düzeyde olup olmadığı kontrol edilir. Şayet diyete rağmen arzu edilen netice alınamamışsa o zaman insülin hormonu(kan şekerini dokulara dağıtır) enjeksiyonuna tedavi edici olarak başlamak gerekebilir.

İnsülin bedendeki pankreas bezinden salgılanan doğal bir hormondur ve gebelikte kan şekerinin ayarlanmasında diyetten daha garanti sonuç verir. İnsülin hormonu kan şekerini çok rahat bir şekilde ayarlayabilir. İnsülin tedavisi, gebelik sürdükçe dozajının artırılmasını gerektirebilir. Bu çerçevede insüline başlandıktan sonra şeker durumu takip edilmeli ve gerekli durumlarda doz ayarlaması yapılmalıdır.

Hedeflenen değerlerin alındığı tedavilerde, anne ve bebek için herhangi bir hastalık geliştirme riski, gestasyonel diyabet olmayanlarla aynıdır.
Hastaların büyük çoğunluğu doğumdan sonra düzelir; ama bu kadınlar ileriki gebeliklerinde de büyük olasılıkla benzer sorunlar yaşarlar. Bu nedenle belirli aralıklarla tarama şeker testleri yaptırmakta fayda bulunmaktadır. Sponsorlu Bağlantılar

Yazıyı Arkadaşlarınıza önerin
Bu Yazıdan Sağlık Yorumları
Yazı Hakkında Bir Yorum Yapınız





Google Sayfamızı Beğenir misiniz?
.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Amniyosentez
Gebelik Testi
Gebelik Dönemi
Gestasyonel Diyabet Nedenleri ve Tedavisi
Doğum Kontrol Hapları Kilo Aldırır Mı?
Gebelikte Sabah Bulantısı Nasıl Önlenir? Tedavisi Var mı?
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.