Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

GIDA ZEHİRLENMESİgida-zehirlenmesi

Çeşitli organizmalar veya bunların toksinleri ile kirlenmiş olan yiyeceklerin tüketilmesi sonucu gelişen hastalık durumudur. En sık görülen belirtileri mide bulantısı, kusma ve ishaldir. Rahatsızlık veren bir durum olmakla birlikte çok sık görülmez.

Nedenleri

Sponsorlu Bağlantılar

Çoğu gıda zehirlenmesi aşağıdaki üç ana nedenlerinden birinden kaynaklanır:

Bakteriler

Bakteriler günümüzde gıda zehirlenmesinin en sık karşılaşılan nedenidir. “E. Coli”, “isteria” ve “salmonella” gibi isimler bu guruptaki tehlikeli bakterilerdir. Farklı ülkelerde bu bakterilerin gıda zehirlenmelerinde görülme sıklığı değişebilmektedir. Örneğin ABD’de “salmonella” bakterisi daha çok zehirlenme vakasına neden olmaktadır. Campylobacter ve C. botulinum (botulizm) da az bilinen ama potansiyel olarak ölümcül sonuçlar doğurabilen diğer iki bakteri türüdür.

Parazitler

Parazitlerin neden olduğu gıda zehirlenmesi bakterilerin neden olduğu gıda zehirlenmesi kadar yaygın değildir, ancak gıda yoluyla yayılan parazitler hala çok tehlikelidir. “Toksoplazma” gıda zehirlenmesi vakalarında en sık görülen parazittir. Genellikle kedi kumu kutularında bulunur. Parazitler yıllarca sinsi şekilde sindirim sisteminizde yaşayabilir. Burada barına bu parazitler zaman içinde bağışıklık sistemini güçsüz düşürebilir ve hamile ciddi yan etkilere neden olabilir.

Virüsler

Gıda zehirlenmesi aynı zamanda virüslerden de kaynaklanabilir. Norwalk virüsü olarak da bilinen Norovirus, gıda zehirlenmesi vakalarında ciddi sonuçlara doğurabilmektedir, hatta ölümcül sonuçlar bile verebilir. Sapovirus, Rotavirüs ve Astrovirüs de benzer belirtilere neden olur ancak yaygın görülmezler. Hepatit A virüsü ise gıda yoluyla bulaşabilen ciddi bir virüstür.

Sponsorlu Bağlantılar

Bulaşması

Patojenler neredeyse tüm insanların tükettiği yiyeceklerde bulunabilir. Ancak pişirme ısısı genellikle bu gıda patojenlerini öldürür ve tabak önümüze gelinceye kadar yok olmuş olurlar. Özellikle çiğ tüketilen yiyeceklerden bulaşma ve zehirlenmeye neden olma ihtimalleri daha yüksektir.

Bazen gıda ürünleri dışkı maddesi ile temasta bulunmuş olan organizmalar ile temas edebilmektedir. Bu durum sıklıkla yemek hazırlayan kişinin pişirmeden önce ellerini iyi yıkamamış olmasından kaynaklanır.

Et, yumurta ve süt ürünleri sık sık kirlenir. Su aynı zamanda hastalığa neden olan organizmalar tarafından kirletilmiş olabilir.

Risk Faktörleri

Gıda zehirlenmesi riski herkeste vardır. İstatistiksel olarak, neredeyse herkes hayatlarında en az bir kez gıda zehirlenmesi ile karşılaşmaktadır.

Daha fazla risk altında olan bazı guruplar vardır. Baskılanmış bağışıklık sistemi olan veya oto-immün hastalığı olan kişilerde enfeksiyon riski daha yüksektir ve gıda zehirlenmesi sonucu komplikasyon gelişme riski daha yüksek olabilir.

Hamilelik sırasında kadınlar metabolizma ve dolaşım sistemi değişiklikleri ile başa çıkmaya çalıştıkları için daha fazla risk altındadırlar. Yaşlı bireylerde ise bağışıklık sistemleri dışarıdan gelen organizmalara hızlı tepki veremedikleri için gıda zehirlenmesi riski fazladır. Çocukların bağışıklık sistemleri de tam gelişmediği için onlar da riskli gurupta sayılırlar.

Belirtileri

Gıda zehirlenmesi belirtileri enfeksiyonun kaynağına bağlı olarak değişebilir. Yaygın olarak aşağıdaki belirtilerden en az üçünü gösterir:

  • Karın krampları
  • İshal
  • Kusma
  • İştah kaybı
  • Hafif ateş
  • Zayıflık
  • Mide bulantısı
  • Baş ağrısı

Potansiyel olarak yaşamı tehdit eder boyuttaki zehirlenme belirtileri ise şunlardır:

  • Üç günden fazla devan eden ishal
  • Yüksek ateş
  • Görme veya konuşma güçlüğü
  • Şiddetli sıvı kaybı belirtileri (ağız kuruluğu, az idrar çıkışı gibi)

Eğer bu belirtilerden herhangi birini yaşarsanız, derhal doktorunuza başvurmalısınız.

Tanı

Doktorunuz belirtilere göre zehirlenmenin türünü teşhis edebilecektir. Şiddetli vakalarda, kan testleri, dışkı testleri ve yediğiniz yiyeceklerin üzerinde yapılacak testler ile zehirlenmenin kaynağı bulunmaya çalışılır. Doktorunuz ayrıca zehirlenme neticesinde vücutta sıvı kaybı yaşanıp yaşanmadığını görmek için idrar tahlili de isteyebilir.

Tedavi

Gıda zehirlenmesi genellikle evde tedavi edilebilir ve çoğu durumda üç ila beş gün içinde şikayetler geçmektedir.

Gıda zehirlenmesi durumunda vücudun sulu kalması önemlidir. Mineraller açısından zengin spor içecekleri de yararlı olabilir. Meyve suları ve hindistan cevizi suyu karbonhidratların geri kazanılmasını sağlar ve yorgunluk şikayetlerine yardımcı olur.

Sindirim sistemini tahriş edebilen kafeinden kaçının. Papatya, nane ve karahindiba gibi sakinleştirici bitkilerle kafeinsiz çaylar mideyi sakinleştirebilir.

Reçetesiz alabileceğiniz Imodium ve Pepto-Bismol gibi ilaçlar da ishali kontrol etme ve bulantıyı bastırmaya yardımcı olabilir.

Gıda zehirlenmesi için bolca dinlenme de çok önemlidir.

Bazı ciddi vakalarda, hastanede damardan serum ile vücuda sıvı verilmesi gerekir. Çok kötü bazı durumlarda ise hastanede nispeten uzun süre kalmanız gerekebilir.

Genel bakış

Gıda zehirlenmesi rahatsız edici sıkıntılı bir durum olmasına rağmen çoğu insan 48 saat içinde tamamen iyileşmektedir.

Bazen hayatı tehdit edici boyutlarda da olabilir ancak bu durumlar nadirdir.

Önleme

Gıda zehirlenmesini önlemenin en iyi yolu tükettiğiniz yiyeceklerin her açıdan güvenilir olmasıdır. Güvenirliği konusunda şüphe duyduğunuz yiyeceklerde kaçınmalısınız.

Bazı gıdaların üretim şekilleri ve hazırlanma süreçleri nedeniyle gıda zehirlenmesine neden olma ihtimalleri daha yüksektir. Kırmızı et, beyaz et, yumurta ve kabuklu deniz ürünlerindeki enfeksiyöz ajanlar pişirme ile yok olabilir. Bu tür gıdalar çiğ yenirse, düzgün pişirilmezse ya da temiz olmayan eller ile temas edilirse zehirlenme oluşabilir.

Gıda zehirlenmesine neden olabilecek diğer yiyecekler şunlardır:

  • Çiğ veya az pişmiş şekilde servis edilen suşi ve diğer balık ürünleri
  • Isıtılmış veya pişmemiş şarküteri ürünleri ve sosisli sandviçler
  • Farklı hayvan etlerini içeren kıyma
  • Pastörize edilmemiş süt, peynir ve meyve suları
  • Ham, yıkanmamış meyve ve sebzeler

Her zaman yemeklerden önce ve sonra ellerinizi yıkayın. Yiyeceklerinizin düzgün bir şekilde kapatılmış ve saklandığından emin olun. Et ve yumurtayı iyice pişirin. Çiğ ürünlerle temas edecek olan her şey öncesinde sterilize edilmiş olmalıdır. Meyve ve sebzeleri de her zaman tüketmeden önce mutlaka yıkayınız.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
    Sağlık

    merhaba ben bi konuda bilgi almak istiyorum ben ve eşim bir haftadır karın agrısı bulantı kusma ishal ve iştahsızlık yaşıyoruz acaba zehirlenmiş olabilir miyiz.?

Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Yanıklarda İlk Yardım
Donma / Donuk
Batmalar
Kalp Krizinde Acil Müdahale Nasıl Yapılır
İlk Yardım
Akrep Sokması
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.