İnsanlarda Cinsiyetin Belirlenmesi

Sponsorlu Bağlantılar

CİNSİYETİN BELİRLENMESİ

Gelişmiş türlerde, özellikle insanda cinsiyet, döllenme anında belirlenir. Meni (sperma) hem bir erkeğin, hem de bir dişinin doğumuna elverişli oran­da spermatozoit içerir. Bu nedenle cinsiyetin belirlenmesinde, hiç bir özel rolü olmayan yumurtanın bir “erkek” spermatozoit tarafından ne kadar döl­lenme şansı varsa, bir dişi spermatozoit tarafından döllenme şansı da o kadar­dır.

Bununla birlikte doğada, organizmala­rında dişi ya da erkek oluşun belirlen­mediği canlılar da vardır. Hatta bunlar­dan bazılarının yaşantıları boyunca cinsiyetlerinin değişmesi olanağı bile bulunmaktadır. Hem erkek, hem dişi olan canlılar da vardır. Bunlara erdişi (hermafrodit) denir. Ayrıca ne erkek, ne dişi olan, yani cinsiyetleri olmayan canlılar da vardır. Bir tür deniz soluca­nı olan Ophriotrorcha puerilisin dişisi, birkaç gün kadar aç kaldıktan sonra erkeğe dönüşür. Kabuklu hayvanların büyük bir bölümünde de aynı durum söz konusudur. Sümüklüböcek ve ka­buksuz sümüklüböcek erdişidirler. İsti­ridyelerin bazı türleri, ilk yaşantı yılları boyunca erkekken daha sonra dişi cinse dönüşürler. Kaliforniya istiridyesi ise yaşantısı boyunca birkaç kez cins değiştirir. Belirli bir örgütleri olan ve toplu biçimde yaşayan böceklerin du­rumu da son derecede ilginçtir. Arılarda dişi işçilerin hemen tümünün cinsi­yeti yoktur. Üretim işlevi sadece arı beyleri, arı kraliçeleri ve erkek arılar tarafından yerine getirilir. Biyolojinin kalıtım alanındaki ilerleme­lerinde, sirke sineği (drosofila) üzerin­de gerçekleştirilmiş olan deneylerin rolü büyüktür. Çok hızlı üreyen bu böceğin hücre yapısı basit, hatta bazı bez kaba bir biçimdedir. Bu nedenlerle kalıtım alanında çalışan bilim adamları araştırmalarını bu böcek üzerinde ger­çekleştirirler. Bu böcekle yapılan de­neyler kromozom oluşumunu ve cinsi­yetin belirlenmesinde önemli yeri olan öğelerin daha iyi tanınmasını sağlamış­tır. Çünkü cinsiyetin belirlenmesi olayı, sirke sineğinde, gelişmiş türlerde ve insanda aynı biçimde meydana gel­mektedir. Cinsiyetin, cinsin belirlen­mesi konusunda uzun yıllar kişisel fikirler ileri sürülmüş, bitip tükenme­yen tartışmalar yapılmıştır. Günümüz­de ise bu alanda, birçok kesin bilgilere ulaşılmıştır.

Sponsorlu Bağlantılar

Normal inşan hücrelerinin tümünün çekirdeklerinin içinde, kırk altı tane ince iplikçik vardır. Bunlara kromozom denilir. Bu kromozomların yirmi iki çifti birbirine benzer (bunlara otozom denilir). Geri kalan bir çifti ise, cinsiyet kromozomudur. Kadında cinsiyet kro­mozomları birbirlerinin aynıdır ve her biri X harfi ile belirtilir. Bu nedenle mikroskopla yapılan hücre incelemesi­nin sonucu, kadında 44 XX olarak belir­tilebilir. Erkekde ise, iki cinsiyet kro­mozomu birbirlerinden değişik nitelik­tedir. Biri kadının X kromozomunun aynıdır; buna karşılık öbürü ise daha küçüktür. Bu küçük kromozom Y harfi ile gösterilir. Bu durumda, erkeğin hücre yapısı (karyotipi) 44 XY olarak belirtilir.

iki tane X kromozomuna sahip olan kadında, ikincisinin varlığı çekirdekte oulunan ve Barr cisimciği denilen özel bir çıkıntı ile belirlenir. Bu nedenle, bir kişinin “gerçek cinsiyetini” belirlemek için mikroskopla yapılan bir inceleme­de Barr cisimciğinin varlığını ya da yokluğunu tespit etmek yeterli olur. Cinsel organlarının doğuştan kusurlu bulunması nedeniyle bir kişinin cinsi­yeti üzerinde karar verebilmenin ola­nak dışı olduğu durumlarda, bu incele­me çok büyük yarar sağlar. Kromozom durumunun ortaya çıkarılmasından sonra uygun yönde ameliyat yapılarak bir düzeltme olanağı elde edilebilir

Yazar Hakkında
Sponsorlu Bağlantılar

Bu Yazıdan Sağlık Yorumları

Yazı Hakkında Bir Yorum Yapınız




  • Kanal D Doktorum Programı
  • Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

  • Samanyolu TV Hayatın Nabzı Programı
  • Opr. Dr. Bülent Erkurt'un sunumuyla Hayatın Nabzı hafta içi her sabah, saat 08:30'’da Samanyolu TV'de

  • ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER
  • “ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor