Sponsorlu Bağlantılar

KEMİK İLİĞİ İLTİHABI

Kemik iliği iltihabı ya da osteomyelit bir kemik enfeksiyonudur. Ayrıca herhangi bir yaralanma sonucu kemiklere mikrop girmesi sonucu da kendiliğinde enfeksiyon gelişebilir.

Yetişkinlerde omurga (vertebra) kemiklerinde osteomiyelit gelişmesi daha muhtemel iken çocuklarda en sık bacaklar ve üst kolu kemiklerini etkiler. Ayaklarında ülser olan diyabet hastalarında da osteomiyelit gelişme riski fazladır. Daha önce tedavisiz gibi görülen bu durum günümüzde başarıyla tedavi edilebilmektedir. Hastaların çoğunda yaklaşık altı haftalık güçlü bir antibiyotik tedavisinden sonra ameliyat ile ölmüş olan kemik parçaları alınır.

BELİRTİLERİ

Osteomyelit ile ilişkili belirtiler şunlardır:

Sponsorlu Bağlantılar

• Ateş ve titreme
• Küçük çocuklarda sinirlilik veya uyuşukluk
•Enfeksiyon bölgesinde ağrı
• Enfeksiyon bölgesinde şişlik, sıcaklık ve kızarıklık gibi

Bazen osteomyelit hiçbir belirtiye neden olmazken bazı insanlarda vücuttaki diğer problemlere ait belirtilerden ayırmak mümkün olmamaktadır.

Ne zaman doktora görünmelidir?

Yüksek ateşin eşlik ettiği kemik ağrısı durumlarında bir doktora başvurunuz. Tıbbi bir durum veya yeni gerçekleştirilen bir ameliyat sonrası enfeksiyon riski yaşarsanız doktor kontrolünü aksatmamalısınız.

NEDENLERİ

Çoğu osteomiyelit vakası “stafilokok” bakterilerinden kaynaklanmaktadır. Bu bakteri türü sağlıklı insanlarda bile deri üzerinde ya da burunda yer alır.

Mikroplar kemik içine çeşitli yollardan girebilir:

**** Kan yoluyla: Vücudun başka yerindeki mikroplar örneğin (zatürre ya da idrar yolu enfesksiyonundaki)kan yoluyla kemiklerin zayıflamış olduğu vücudun diğer bölgelerine yayılabilirler. Çocuklarda osteomiyelitçoğunlukla kol ve bacak gibi uzun kemiklerin her iki ucunda, büyüme plakaları olarak adlandırılan yumuşak yerlerde ortaya çıkar.

**** Yakın bir enfeksiyondan: Derinin delinmesine ve herhangi bir cismin kemiğe kadar ilerlemesine neden olan şiddetli darbe alınması mikropların kemik içlerine ilerlemesine yola açabilir. Yaralanan dokuların enfekte olması mikropların yayılmasını ve kemiğe ulaşmasını kolaylaştırır.

**** Doğrudan etkilenme: Herhangi bir kemik kırılması sonucu kırılan kemiğin deriyi yırtıp dışarı çıkması sonucu kemik içerisine mikrop bulaşma riski artar. Bu risk, ameliyat sırasında ya da kırıkların tedavi edilmesi sırasında da vardır.

KİMLER RİSK ALTINDADIR?

Kemikler enfeksiyonlara karşı normalde dirençlidirler. Osteomiyelit oluşması için kemikleri savunmasız kılan bir durumun ortaya çıkması gerekir.

Yeni yaralanmalar ya da ortopedik ameliyat

Şiddetli kemik kırıkları ya da derin yaralar enfeksiyonların kemiklere veya yakınlardaki diğer dokulara girmesine yol açar. Kırık kemiklerin alçıya alınma süreci ya da aşınmış kemiklerin yerine başka kemik parçasının transfer edilmesi sürecinde mikropların kemiklere taşınma riski bulunmaktadır. Derin yara oluşmasına neden olan hayvan ısırıkları da aynı şekilde enfeksiyona yola açabilir.

Dolaşım rahatsızlıkları

Kan damarları zarar görmüşse vücudun mikroplarla savaşan savunma hücrelerini aktive etmesi ve kan yoluyla faaliyet göstermesi güçleşmektedir. Bundan dolayı küçük bir kesik bile oluşan enfeksiyonun genişlemesine ve dokular oradan da kemiklere kadar yayılmasına neden olabilir. Kan dolaşımına zarar veren hastalıklar şunlardır:

• Kontrol altına alınmayan diyabet
• Genellikle sigara ile ilişkili bulunan Periferik arter hastalığı
• Orak hücre hastalığı

Intravenöz çizgiler veya kateter gerektiren sorunlar

İç organların vücudun dışı ile bağlantısını kurmasını sağlayan kateterler vardır. Ancak bu kateter tüplerinin dışarıdan vücuda mikrop girmesi gibi riski de bulunmaktadır. Bu durum da dolaylı olarak osteomyelite yol açabilir. Bu tür tüplerin kullanılabileceği durumlar şunlardır:

• Diyaliz makineleri
• Üriner kateterler
• Uzun süreli intravenöz tüpleri

Bağışıklık sistemini zayıflatabilen durumlar

Bağışıklık sisteminin tıbbi bir durum ya da ilaç nedeniyle olumsuz etkilenmesi osteomiyelit riskini arttırır. Bağışıklık sistemini baskılayan faktörler şunlardır:

• Kemoterapi
• Kontrolsüz diyabet
• Organ nakli
• Kortizon alınması vetümör nekroz faktörü (TNF) inhibitörleri adı verilen kortikosteroidlerin kullanılması

Nedeni bilinmemekle birlikte HIV / AIDS ‘li insanlarda osteomiyelit riskinin düşük olduğu tespit edilmiştir.

Yasadışı ilaçlar

Yasadışı ilaç kullanan kişilerde de sterilize olmayan iğneler kullanıldığı için osteomyelit gelişme risk daha fazladır.

KOMPLİKASYONLAR NELERDİR?

Osteomyelite bağlı olarak gelişebilen komplikasyonlar şunlardır:

Kemik ölümü (osteonekroz):Kemik içerisindeki bir enfeksiyon kan dolaşımını engelleyerek kemik ölümüne yol açabilir. Kemiğin ölü olan kısmı ameliyatla çıkarılarak tekrar iyileşme sağlanabilir. Kemiğin büyük bir kısmının ölmesi sonucu enfeksiyonun yayılmasını önlemek için daha fazla parça kesilmesi gerekebilir.

Septik artrit: Bazı durumlarda kemiklerin içindeki enfeksiyon yakındaki bir ekleme yayılır.

Büyüme problemi: Çocuklarda osteomiyelit için en riskli bölgeler kol ve bacaklardaki uzun kemiklerin her iki ucunda büyüme plakları denilen yumuşak alanlardır. Kemiklerin enfekte olması normal büyüme sürecini engelleyebilir.

Cilt kanseri: Osteomiyelitten dolayı oluşan açık yaranın cilde ulaşması sonucu “deri skuamöz hücreli kanseri” ne yakalanma riski daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

TESTLER VE TEŞHİS

Kemik iliği iltihabına hangi tür organizmanın sebep olduğunu belirlemeye yönelik testler yapılacaktır.

Kan testleri

Kan testleri ile elde edilen analiz sonuçlarında beyaz kan hücrelerinin fazla çıkması vücudun bir enfeksiyonla mücadele ettiğinin göstergesi olabilir.Osteomyelitin birenfeksiyondan kaynaklandığı belirlendikten sonra hangi tür mikrop olduğu ortaya çıkarılır. Kan tahlili ile osteomyelit varlığı ya da yokluğu kesin olarak anlaşılamaz sadece tahmin yürütmede yardımcı olur ve başka testlerin gerekip gerekmeyeceğini belirleyebilir.

Görüntüleme testleri

Röntgen:Röntgen ile kemiklerde meydana gelen hasar ortaya çıkarılabilir.Ancak osteomiyelitinbaşlamasından sonraki birkaç hafta boyunca röntgen görüntülerinde hasar görünmeyebilir. Bu nedenle daha ileri görüntüleme testleri gerekebilir.

Bilgisayarlı tomografi:Tomografi testleri röntgene göre daha ayrıntılı bilgiler elde edilmesini sağlar. Kemiklerin değişik açılardan elde edilen görüntüleri birleştirilerek daha kapsamlı veriler elde edilir.

MR: Radyo dalgaları ve güçlü bir manyetik alanının kullanıldığı MR testlerinde kemikler ve onları çevreleyen dokuların ayrıntılı görüntüleri elde edilir.

Kemik biyopsisi

Kemik biyopsisi osteomiyelit teşhisinde kesin sonuçlar elde etmek için kullanılabilecek önemli bir testtir. Bu test ile aynı zamanda kemiğe bulaşmış olan mikropların ne türde ve özellikte olduğu da tespit edilebilir. Mikrobuntürünün bilinmesi özellikle etkili olabilecek en iyi antibiyotiğin önerilmesini sağlayacaktır. Açık kemik biyopsisi kemiğe erişmek için anestezi ve ameliyat yapılmasını gerektirir. Bazı durumlarda biyopsi için deriden kemik içerisine uzun bir iğne kullanılır. Bu prosedürde ise iğne yerleştirilen alanın çevresini uyuşturmak için bölgesini uyuşturmak için lokal anesteziyapılır. Biyopsi sırasında röntgen ve diğer görüntüleme testlerinden de yararlanılır.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Osteomiyelit içinen sık başvurulan tedavi yöntemleri antibiyotik kullanımı ve ameliyat ile kemiklerin enfekte olmuş kısımlarının alınmasıdır. Hastanede yatış çoğunlukla gerekli olmaktadır.

İlaçlar

Yapılan kemik biyopsisi hangi tür mikrobun enfeksiyona neden olduğunu ortaya çıkaracaktır. Doğru teşhis hastaya reçete edilebilecek en etkili antibiyotik belirlenmesinde önemlidir.  Kemik iliği iltihabı için verilen antibiyotikler genellikle en az 4-6 hafta boyunca koldan damar yoluyla enjekte edilir. Yan etkileriarasında bulantı, kusma ve ishal yer alır.Daha ciddi enfeksiyonlar içinse ekstradan oral antibiyotikler de verilir.

Ameliyat

Enfeksiyonun şiddetine bağlı olarak osteomiyelit tedavisi için uygulanan cerrahi işlemler aşağıdaki prosedürlerden bir ya da daha fazlasını içerebilir:

Enfekte olan bölgenin boşaltılması: Zarar gören kemik bölgesinin görülebilmesi ve tedavi işlemlerinin uygulanabilmesi için etrafındaki dokularda biriken iltihap ve irin gibi sıvıların boşaltılması gerekir.

Hastalıklı kemik ve dokuların alınması: “Debridman” adı verilen bir prosedürde yapılan ameliyat ile kemiğin enfekte olmuş bölgesi ile birlikte sağlıklı bölgesinden de bir miktar alınır. Kemikle birlikte enfekte olmuş çevre dokular da alınır.

Kemiğe kan akışının tekrar sağlanması: Debridman işlemi sonrası çıkarılan dokuların yerine boşluğu doldurmak için vücudun başka bir bölgesinden alınan deri ya da kas parçası yerleştirilir.Bazen kemik grefti veya doku greftiyapılıncaya kadar geçici dolgu malzemeleri kullanılır. Greft kan damarları zarar görmüş kemiklerin yenilenmesine yardımcı olur.

Yabancı cisimlerin çıkarılması: Bazen daha önceki ameliyatlar sırasında yerleştirilen implantlar ve diğer cihazlar çıkarılır.

Organın kesilmesi:Uygulanan prosedürlerle kemik iliği iltihabının önü alınamıyorsa son çare olarak ilgili uzvun kesilmesi gerekebilir.

Hiperbarik oksijen tedavisi: Tedavisi çok zor olan osteomiyelitli hastalarda hiperbarik oksijen tedavisi ile kemiklerin daha fazla oksijen alması sağlanarak iyileşmesine yardımcı olunur. Hiperbarik oksijen tedavisi, normal atmosfer ortamında mevcut olandan daha fazla oksijen sağlayan bir araçtır. Büyük, şeffaf boruyu andıran bir basınç kabı kullanılarak yapılır.

ÖNLEME

Kemik iliği riskini azaltmanın yolu öncelikle iyi bir önlem almaktır. Bunun yanında eğer doktorlar tarafından enfeksiyon geçirmeye eğilimli bir bünyeniz olduğu söylenmişse daha fazla dikkat etmeniz gerekecektir. Enfeksiyon riskini azaltmak osteomiyelite yakalanma riskini de azaltacaktır. Mikropların vücuda kolayca girmesine neden olan kesik, sıyrık ve kırıklara karşı önlem alınmalıdır. Bu tür herhangi bir durumda ilgili alanın derhal temizlenmesi ve bandaj uygulanması gerekir.  Enfeksiyon belirtileri için yara olan bölgenin sık sık kontrol edilmesi gerekecektir. Sponsorlu Bağlantılar

Yazıyı Arkadaşlarınıza önerin
Bu Yazıdan Sağlık Yorumları
Yazı Hakkında Bir Yorum Yapınız





Google Sayfamızı Beğenir misiniz?
.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Sivilce ve tedavi yöntemleri
Kuruyemiş
Akraba Evliliği
Manyetik Alan Tedavisi
Kramplarda İlk Yardım
Bademcik şişmesi
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.