Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

LATEKS ALERJİSİ

Alerji genel olarak vücudun yabancı olarak algıladığı maddelere karşı gösterdiği reaksiyonlardır. Lateks alerjisinde ise vücut doğal kauçuk olan lateksin içinde bulunan proteinlere karşı tepki gösterir. Lateks, kauçuk ağacından çıkan sütlü bir sıvıdan elde edilir. Bu maddeye karşı alerjisi olan birisinin vücudu temas ettiğinde zararlı bir madde olarak algılanır ve tepki verir.

Sponsorlu Bağlantılar

Lateks alerjisine bağlı gelişecek reaksiyonlar hapşırma ve burun akıntısı şeklinde hafif olabileceği gibi “anafilaksi” olarak adlandırılan ve potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir durum şeklinde de olabilir. Lateks alerjisi lateks içeren ürünler kullanıldığında kendini gösterir ancak tanısı için doktora başvurulması gerekir.
Lateks alerjisine neden olan ürünleri bilmek ve bunların kullanımından uzak durmak alerjiyi önlemeye yardımcı olacaktır.

BELİRTİLER

Eğer lateks alerjiniz var ise, lateks içeren bir eldiven taktığınızda elleriniz etkilenecek ya da eldiveni çıkardığınızda havaya karışan lateks parçacıkları teneffüs edildiğinde vücutta reaksiyonlar oluşacaktır. Ortaya çıkan belirtiler maruz kalınan lateksin miktarına ve maruz kalan bünyenin hassasiyetine bağlı olarak, hafif ya da şiddetli olabilir. Oluşan şikayetler lateks ürünleri kullanıldıkça kötüleşme eğilimi gösterir.

Hafif belirtiler
• Kaşıntı
• Cilt kızarıklığı
• Kurdeşen veya döküntü

Daha-şiddetli belirtiler
• Hapşırma
• Burun akıntısı
• Gözlerde kaşıntı ve sulanma
• Boğazda gıcık hissi
• Nefes darlığı
• Hırıltı solunum
• Öksürük

Sponsorlu Bağlantılar

Anafilaktik şok belirtileri
Lateks için ortaya çıkabilecek en ciddi ve ölümcül alerjik reaksiyon anafilaktik reaksiyondur. Nadir olarak lateks maruz kalındığında verilen ilk tepki olmaktadır. Anafilaktik reaksiyonlar çok hassas kişilerde latekse maruz kaldıktan hemen sonra gelişir. Belirti ve bulguları şunlardır:

• Nefes darlığı
• Hırıltılı solunum
• Tansiyonda düşme
• Baş dönmesi
• Bilinç kaybı
• Zihin karışıklığı
• Nabızda düşme veya hızlanma

Ne zaman doktora görünmelidir?

Eğer anafilaktik reaksiyon geçirdiğinizi düşünüyorsanız acil tıbbi destek almalısınız. Eğer latekse maruz kaldıktan sonra şiddeti daha az reaksiyonlar yaşıyorsanız bir doktora görünmeniz önerilir.

NEDENLERİ

Lateks alerjisinde bağışıklık sistemi lateks maddesini zararlı bir madde olarak algılar. Hırıltı solunum, burun akıntısı veya anafilaksi ile bağışıklık sistemi bazı hücrelerin “immunglobulin E (IgE)” antikorları üretmesini teşvik ederek lateks proteinlerine karşı savaşmasını sağlar. Bir sonraki lateks ile temasınızda IgE antikorları hemen durumu algılar ve bağışıklı sistemini uyararak kan dolaşımına “histamin” ve diğer kimyasalları salgılamasını sağlar. Bağışıklık sistemi latekse maruz kaldığınız sürece tepki vermeye devam edecektir.

Kan dolaşımına katılan kimyasallar bir dizi alerjik belirtilere neden olur. Histamin alerjik tepkilerin çoğundan kısmen sorumludur.
Lateks alerjisi şu şekillerde oluşabilir:

Doğrudan temas: Lateks alerjisinin en sık karşılaşılan nedenlerinden biri eldiven giyilmesi veya diğer lateks içeren ürünlere temas edilmesidir.
Soluma: Havaya karışan lateks parçacıklarının teneffüs edilmesi de lateks alerjisinin gelişmesine neden olur. Özellikle kullanılan eldivenler havaya lateks parçacıklarının dağılmasına sebep olur. Eldivenlerin içine giyilip çıkarılması kolay olsun diye mısır nişastası kullanılır. Ancak mısır nişastası lateks proteinlerini emer ve çıkarılırken ters dönen eldivenden havaya lateks parçaları karışır. Eldivenden havaya geçen lateks miktarı elbette ki eldivenin kalitesi ve markasına bağlıdır. Lateks ürünleri ile gelişen ama çoğu zaman ana nedeni lateks olmayan reaksiyonlar da vardır. Bunlar:

Allerjik kontakt dermatit: Üretim sürecinde kullanılan kimyasal katkı maddelerine karşı vücudun göstermiş olduğu bir tepkidir. Genellikle kabarcıklar ve deri döküntüsü şeklindeki belirtiler görünür ve temastan sonra 24 ila 48 saat arasında gelişir.
Tahriş edici kontakt dermatit: Bu bir alerji değildir. Dermatitin bu türü çoğunlukla lastik eldiven ya da içlerindeki pudra tozuna maruz kalınması sonucu oluşan tahrişlerdir. Genellikle ellerde kuru, kaşıntılı ve tahriş olmuş bölgeler oluşmasına yol açar.

Lateks Türleri

Üreticiler doğal lateks kaynaklarından iki tür ürün çıkarmaktadır:

• Sertleştirilmiş kauçuk: Lateksin bu türü spor ayakkabıları, araba lastikleri ve lastik top gibi ürünlerinde bulunur. Sertleştirilmiş kauçuk çoğu kişide alerjiye neden olmaz.
• Kısaltılmış lateks: Bu tür lateks, kauçuk eldiven, balon ve prezervatif gibi esnek olan bazı ürünlerde bulunur. Bu tür ürünler doğrudan cilde temas ettiğinden dolayı alerjik reaksiyonlara neden olur.
• Diğer kauçuklar: Latekse duyarlı olan bazı insanlarda nadiren kauçuktan yapılma silgi, oyuncak parçaları, lastik bantlar, tıbbi cihazlar ve giyim ürünlerine karşı da reaksiyon gelişebilmektedir.

Tüm lateks ürünleri doğal kaynaklardan yapılmaz. Boya gibi insan yapımı (sentetik) lateks içeren ürünler doğal madde içermediğinden dolayı reaksiyon oluşma riski taşımazlar. Bazı su geçirmez izolasyon maddeleri ise doğal kauçuk lateks içerebilirler. Bu yüzden kullanmadan önce etiketlerinin iyice okunması gerekir.

Lateks içeren ürünler

Evlerde kullanılan binlerce ürün kauçuk veya lateks içermektedir. Yaygın olarak kullanılan lateks içerikli ürünler şunlardır:

• Bulaşık eldiveni
• Halı
• Giysi astarları
• Balonlar
• Lastik oyuncaklar
• Sıcak su şişeleri
• Biberon
• Tek kullanımlık çocuk bezleri
• Hijyenik pedler
• Kauçuk bantlar
• Silgi
• Prezervatif
• Diyaframlar
• Yüzme gözlükleri
• Raket kolları
• Motosiklet ve bisiklet tutma yerleri

Lateks ürünleri sağlık merkezlerinde de bulunmaktadır. Ancak, lateks alerjisi nedeniyle birçok sağlık kuruluşunda lateksli olmayan eldivenler kullanılır. Lateks veya kauçuk içerebilen diğer tıbbi ürünler şunlardır:

• Tansiyon ölçme cihazı kollukları
• Stetoskoplar
• Damar yolu hortumları
• Şırıngalar
• Maskeler
• Elektrot pedleri
• Cerrahi maskeler

RİSK FAKTÖRLERİ

Bazı insanların vücudunda lateks ürünlere karşı reaksiyon oluşurken bazılarında oluşmamasının kesin nedeni bilinmemekte ancak alerji ortaya çıkma riskini arttıran bazı faktörler vardır. Yaygın olan risk faktörleri şunlardır:

Spina bifida kusuru ile doğan çocuklar: Omurga gelişimini etkileyen bir doğum kusuru olan Spina Bifida ile doğan bebeklerin lateks alerjisi ile karşılaşma riskleri daha yüksek bulunmuştur. Bu bozukluğa sahip çocuklar genellikle erken dönemlerde tedavi görmeye başlamakta ve lateks ürünlere de daha erken maruz kalmaktadırlar. Spina bifida olan çocukların yaklaşık yarısında lateks alerjisi görülür.

İdrar yolu anormallikleri ile doğan kişiler: Spina bifida ile doğan çocuklarda olduğu gibi doğuştan idrar yolu sorunları yaşayan insanlar da erken şekilde lateks ürünlerine maruz kalmaktadır.

Birden fazla ameliyat geçiren veya başka tıbbi işlem uygulanan insanlar: Bu müdahaleler esnasında lateks eldivenlere ve diğer ürünlere tekrar tekrar maruz kalma lateks alerjisine yakalanma riskini artırır.

Sağlık çalışanları: Kullanılan lateksli ürünlerin çokluğundan dolayı sağlık sektöründe çalışan kişilerde alerji gelişme riski yüksek olmaktadır. Lateks alerjisinin belirti ve bulguları mesleki astım ile aynıdır. Mesleki astım, işyerinde teneffüs edilen maddelerin neden olduğu bir akciğer hastalığıdır.

Kauçuk sanayisinde çalışan işçiler: İş koşulları nedeniyle lateks ürünlerine sıklıkla maruz kalmak duyarlılığı artırabilir.

Alerji öyküsü olan insanlar: Saman nezlesi ya da ürtiker (kurdeşen) gibi diğer alerjiler ailenizde sıklıkla görülüyorsa lateks alerjisinin de yaşanma riski var demektir.

Gıda alerjisi ve lateks alerjisi arasındaki bağlantı

Lateks alerjisi aynı zamanda bazı gıdalarla da ilişkilidir. Avokado, muz, kestane ve kivi gibi bazı meyveler de latekste bulunan bazı alerjenleri içerirler. Dolayısıyla lateks alerjisi olan birinin bu gıdalara karşı da reaksiyon gösterme ihtimali yüksektir.

TESTLER VE TEŞHİS

Doktorunuz lateks alerjisi teşhisini koymadan önce alerji belirtileri ile ilgili öykünüzü dinleyecektir. Belirtilerin başka tıbbi sorunlardan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti için fiziki muayene ve diğer bazı testler yapılacaktır:

Cilt testi: Bu testte cildinizde iğne ile bir delik açılır ve lateks maddesine maruz kalması sağlanarak vücudun vereceği tepki belirlenir. Küçük miktarlarda lateks ön kol veya arka kol üzerinde bir yere uygulanır. Cildin lateksi algılaması için iğne ile açılan delik küçüktür. Eğer test edilen maddelerden birine karşı alerjiniz varsa uygulama alanındaki ciltte kabarmalar (alerjik reaksiyonlar) gelişecektir.
Kan testi: Kan testi ile İmmunglobulin E (IgE) antikorlarının kandaki miktarı ölçülerek, lateks ürünlerine karşı bağışıklık sisteminin tepkisi öğrenilebilir.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Lateks alerjisinin belirtileri azaltmak için ilaçlar kullanılsa da alerji için kabul görmüş bir tedavi yöntemi yoktur. Alerji için etkili görülen tedavi, alerjinin önlenmesine dayanmaktadır. Alerjik reaksiyonları önlemenin tek yolu ise lateks içeren ürünlerden kaçınmaktır.
Ancak, lateks maddesine maruz kalmamak için ne kadar çabalarsanız da temas etme riskiniz bulunmaktadır. Daha önce şiddetli lateks alerjik reaksiyonu geçirdiyseniz, her zaman yanınızda enjekte edilebilir “epinefrin” iğnesi taşımanız gerekir. Anafilaktik şok geçirmeniz durumunda aşağıdaki müdahalelere ihtiyacınız olabilir:

• Acil adrenalin enjeksiyonu (epinefrin)
• Acil servise gitme gerekliliği
• Oksijen desteği
• Kortikosteroid ilaç kullanımı

Daha az şiddetli alerjiler için ise, meydana gelebilecek reaksiyonları önlemek için alerjene maruz kaldıktan sonra almanız için “antihistaminik” ilaçlar reçete edilir. Kremler de lateks alerjisi ile oluşan cilt reaksiyonlarını gidermeye yardımcı olur.

ÖNLEME

Lateks alerjik reaksiyonları da dahil olmak üzere tüm alerjik durumları önlemenin en iyi yolu alerjen maddelerden kaçınmaktır. Aşağıdaki önlemler lateks alerjisinden korunmanızı sağlayacaktır:

• Maruz kaldığınız ürünleri azaltın. Temas ettiğiniz lateks ürün sayısını sınırlayınız. Çoğu lateks içeren ürünler için uygun alternatifler bulunmaktadır.
• İşyerindeki lateks oranı için gerekirse ilgililerle konuşunuz. Çalışma ortamındaki alerjen risklerini ve temas halinde olduğunuz lateks ürünlerini azaltmaya çalışın. Bunun için yasal haklar da bulunmaktadır. Çalıştığınız iş için gerekli yeterliliklere sahip olduğunuz halde lateks alerjisinden dolayı verimli çalışamıyorsanız ilgili kişilerle konuşmalı ve daha uygun bir ortama alınmalısınız.
• Sağlık personellerini bilgilendiriniz. Alerjik durumunuz hakkında tedaviniz ile ilgilenen doktor, diş hekimi ve hemşireleri bilgilendiriniz.
• Çocuğunuzun öğretmenleri, bakıcıları ve sürekli çevresindeki diğer kişilerle de konuşarak çocuğun alerjik durumu, belirtileri ve reaksiyon oluştuğunda nasıl davranmaları gerektiği konusunda bilgiler veriniz.
• Alternatif eldivenler kullanın. İşyerinde eldiven giymeniz gerekiyorsa, lateks içermeyen eldiven seçiniz. Vinil veya nitril eldivenler de birçok durumda işe yarar ancak hepatit veya HIV virüslerinin bulaşmasında yeterince koruyucu değillerdir. Sentetik eldivenler ise diğer birçok hastalık türünün bulaşmasını önlemek için lateks eldivenler kadar etkilidir ancak biraz daha pahalı olabilirler.
• Yanınızda lateksli olmayan eldivenler taşıyın. Herhangi tıbbi bir durumda veya acil diş rahatsızlıklarında kullanılabilir.
• Lateks solumaktan kaçının. Diğer işçilerin lateks eldiven giydiği ortamlardan uzak durmaya çalışın. İçine lateks emen mısır nişastası içerikli eldivenler çıkarıldığında havaya lateks karışabilir. Dolayısıyla aynı ortamda bulunup teneffüs edilmesi alerjik reaksiyona yol açacaktır.
• Tıbbi uyarı bilezikleri takınız. Beklenmedik şekilde gelişebilecek alerjik reaksiyonlar için kolunuzda sizdeki alerji hakkında bilgi veren bir kart bulundurun.
• Ürünlerin etiketlerini dikkatlice okuyun. Etiketlerdeki ‘anti-alerjik’ terimi ürünlerin lateks içermediği anlamına gelmez. “anti-alerjik” terimi genellikle lateks üretim işlemlerinde daha az miktarda kimyasal kullanıldığına işaret eder.
• Doktorunuzdan tavsiyeler alın. Sizdeki lateks alerjisi konusunda doktorunuzla konuşun. Günlük hayatta latekse maruz kalma ve reaksiyon yaşama ihtimalini azaltmak için başka yollar önerebilir. Ayrıca ciddi lateks durumları için de ilaç reçete edilebilir.
• Lateks içermeyen prezervatifler kullanın. Eğer lateks alerjiniz varsa doğal cilt prezervatiflerini kullanın ya da başka tür doğum kontrol yöntemleri ile korunun. Doğal cilt prezervatiflerinin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruma sağlamadığını unutmayın. Sentetik kauçuk prezervatifler ise cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı bir miktar koruma sağlar.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Sedef Hastalığının Belirtileri ve Tetikleyicileri
Boyun Kaşıntısı Neden Olur
Alerji Nedir ?
Sırtta Döküntü, Leke, Kızarıklık, İsilik
Ev Akarları Alerjisi
Alerji Tedavisine Dikkat!!!
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.