Menopozda Ateş Basması

Sponsorlu Bağlantılar

MENOPOZDA ATEŞ BASMASI
Milyonlarca kadını ilgilendiren sağlık sorunlarından biri.
Menopoz ve sıcak basması- birisi olmadan diğerini düşünmek nerede ise imkansız. Sıcak basmaları muhtemelen menopoz ya da perimenopozun(menopoz öncesi) ilk belirtileridir.

Yazımızda menopozda ateş basması ile ilgili öğrenmek isteyeceğiniz başlıkları ele aldık. Yararlı olmasını temenni ediyoruz.

SICAK BASMASI NEDİR?
Sıcak basması genellikle yüz, boyun ve göğüs üzerinde ani bir şekilde hissedilen en yoğun olduğu sıcaklıktır. Cildinizde kızarma olabilir, aşırı terlemeye neden olabilir.
sıcak basmalarına diğer hormonsal bozukluklar sıklıkla neden olmakla birlikte, sıcak basmaları en sık menopoz(bir kadının hayatında adet döngüsünün sona ermesi) nedeniyle meydana gelmektedir.
Kişiye bağlı olarak, sıcak basmaları bir haftada birkaç kez veya günde birkaç kez ortaya çıkabilir. Gece meydana gelen sıcak basmaları uykunuzu kesebilir. Sıcak basmaları, özellikle rahatsız edici hale gelirse, çeşitli tedaviler mevcuttur.

Sponsorlu Bağlantılar

SICAK BASMASI BELİRTİLERİ NELERDİR?
Sıcak basmalarındaki menopozu düşündüren değişiklikler aslında her adet döngüsünden sonra başlar. Bu nedenle sıcak basmaları menopozdan yıllar önce görünebilir. Sıcak basmaları her zaman ısı hissedilmesi ile birlikte aşağıdaki belirtiler de görülebilir.

  • Sık sık baş ve boyun bölgelerinden vücut boyunca hareket eden bir sıcaklıktan ötürü oluşan rahatsızlık hissedilmesi
  • Deride kızarma meydana gelebilir
  • Gece terlemelerine aşırı terlemede dahil olabilir ve sıcak basmaları ile birleşebilir.
  • Çarpıntı (kalbin düzensiz veya sıkışarak çarpması), bazen buna sıcak basması eşlik edebilir.
  • Üşüme, titreme oluşabilir ve onları sıcak basması izleyebilir.

Sıcak basması semptomları herhangi bir uyarı vermeden aniden gelişebilir.

PEKİ, SICAK BASMASI NEDEN OLUR?
Sıcak basmalarının kesin nedeni bilinmemektedir, ancak belirti ve semptomları, vücudun termostatı – hipotalamus- fonksiyonu etkileyen faktörlerden kaynaklandığını düşündürmektedir. Bu bölge, beynin tabanında, vücut ısısı ve diğer temel süreçleri düzenler. Menopoz dönemindeki östrojen hormonu miktarının azalması sıcak basmalarına neden olan hipotalamik fonksiyonları bozabilir.
Tek başına düşük östrojen genellikle sıcak basmasını teşvik eder yada nedenidir diyebiliriz. Genellikle çocuklar ve östrojen düzeyi düşük olanlar tecrübe etmezler. Bunun yerine, östrojenin menopoz döneminde geri çekilmesi sıcak basmalarında tetikleyici olabilir.

RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
Menopoz dönemindeki ateş basmaları yada sıcak basmaları tüm kadınları etkilemeyebilir. Sıcak basması riskini artıran faktörler aşağıda sıralanmıştır;

  • Sigara İçmek: Sigara içen kadınların sıcak basmasına yakalanma riskleri daha yüksektir.
  • Obezite: Yüksek vücut kitle indeksi sıcak basmalarında daha yüksek bir risk faktörüdür.
  • Fiziksel Hareketsizlik: Egzersiz yapılmaması durumu menopozda sıcak basmasını daha olası kılacaktır.
  • Etnisite: Etnik köken de sıcak basmalarında etkili olan diğer bir faktördür.

SICAK BASMASI ŞİKYETLERİ
Menopozdaki ani gelen ateş basmalarında kadında meydana gelen en sık belirtilen uyku sorunlarıdır. Buna ilave olarak gece terlemeleri de uyku sorunları ile birleştiğinde ciddi manada uykusuz kalmanıza neden olabilir. Zincirleme reaksiyon olarak uykusuzluk ise, vücutta çöküntü, sinirlilik ve anksiyete sorunlarına yol açabilir.

TIBBİ TEDAVİSİ
Geleneksel hormon replasman tedavisinde östrojen replasman(yerine koyma), menopoz ile ilişkili olan sıcak basmasında rahatlama sağlar. Ancak, östrojen, bazı tıbbi riskleri olduğu için tedbirli bir şekilde kullanılmalıdır. Östrojen replasman tedavisi seçmeden önce, riskleri ve faydaları, işe yararlılığı konusunda verilen bilgileri anladığınızdan emin olun.

Östrojen tedavisi, sıcak basmasında bugüne kadar kullanılagelmiştir. Hormon replasman tedavisi(HRT) olarak anılan hormon tedavisi(HT) östrojen ihtiva eden ve östrojen ile progesteronu(progestin) kombinasyonu olan tedavileri içerir. Uzun vadeli çalışmalarda, hormon tedavisi alan kadınların(kombine östrojen ve progesteron alan) almayanlara nazaran kalp krizi, meme kanseri ve inme riskinde artış meydana geldiği görülmüştür.

Sadece östrojen ile yapılan çalışmalarda ise östrojenin kalp krizi ve meme kanseri ile ilgili değil, inme riski ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Buna ilaveten, östrojen terapisi tek başına endometrium kanseri(rahim iç tabakası kanseri) gelişme riski ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle menopoz döneminde olabildiğince, doğal yollarla menopoz semptomlarından kurtulmaya çalışmalısınız.

İLAÇLAR
Oral ve transdermal olmak üzere iki çeşidinde tek başına östrojen ya da östrojenle kombine progesteron ilaçları da mevcuttur. Tüm mevcut reçeteli östrojen replasman(yerine koyma) ilaçları, oral veya transdermal olsun, sıcak basması sıklığını azaltmada etkili ve genellikle yaklaşık% 80 ile % 90 aralığında sıcak basması sıklığını azaltmaktadır. Ancak, unutmamak gerekir ki, hormon tedavisi bazı sağlık riskleri taşıyabilir. Bunların dışında;

    • Yaygın anksiyete ve depresyon tedavisinde kullanılan, selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) olarak bilinen ilaç, menopozdaki sıcak basmaları azaltılmasında etkili olduğu çalışmalarla gösterilmiştir. Test edilen en yaygın SSRI ilacı ise venlafaksin (Effexor) adlı ilaçtır. Effexoris, meme kanseri tedavisi gören kadınlarda, sıcak basmasını azaltmak için bulunmuş bir antidepresandır. Antidepresan ilaç meme kanseri hastaları için çok iyi gelmekte olduğunu belirten araştırmacılar, menopoz döneminde geleneksel hormon replasman tedavisi kullanmak istemeyen kadınlar için iyi bir seçenek olabileceğine inanmaktadırlar.
    • Klonidin (Catapres) kan basıncını düşüren bir ilaçtır. Klonidin, hap ya da deriye kullanıldığında bazı kadınlarda sıcak basmasını etkili bir şekilde rahatlatır. Ağız kuruluğu, kabızlık, uyuşukluk, ya da zorluk uyku gibi bazı yan etkileri bulunabilir.
    • Gabapentin (Neurontin), öncelikle migren, nöbet tedavisi için kullanılan bir ilaçtır. Bu ilaçla ilgili küçük bir kanıt ise ilacın, kadınların küçük bir grubunda tecrübe edilmiş olması ve sıcak basmalarını önemli ölçüde azalttığı belirlenmiştir.
    • Progestin ilaçlar da sıcak basması başarıyla tedavi etmek için kullanılır. Megestrol asetat (Megace) bazen sıcak basması hafifletmeye yardımcı olmak için kısa vadede reçete edilir. İlaç aniden kesilirse ciddi olan etkileri ortaya çıkabilir. Megace, bu nedenle sıcak basması tedavisinde birinci basamak ilaç olarak tavsiye edilmez. Ayrıca Megestrol’ün hoş olmayan bir yan etkisi kilo almaya yol açabilir nitelikte olmasıdır. Progesteronun bir diğer formu olan, medroksiprogesteron asetat (Depo-Provera), enjeksiyon yoluyla uygulanan ve sıcak basması tedavisinde yararlı olabilen bir ilaçtır. Bu ilacın yan etkisi kemik kayıplarının yanı sıra kilo alımına neden olabilir.

ALTERNATİF TEDAVİ

    Sıcak basmaları deneyimleri yaşıyorsanız yada bekliyorsanız aşağıda sıralanan ipuçları ve şifalı bitkiler sıcak basmalarının şiddetini azaltmaya yardımcı olabilir.

  • SOYA: Bitki östrojenleri(fitoöstrojenler) kullanabilirsiniz. Bazı araştırmalar, soyanın sıcak basması(ateş basması) ve menopozun diğer belirtileri azaltmak için bazı yararı olabileceğini belirtmektedirler. Ancak, takviyelerinden daha ziyade besinler ile birlikte soya alınması önerilir. Bunlar soya içeren yiyecekler, soya sütü, tam soya fasulyesi, tekstüre bitkisel protein ve soya tozu içerir. Soya östrojen hormonunun etkinliğini artırmakta ve menopozun rahatsız ettiği nedenleri en aza indirmektedir.
  • GİNSENG: Bunlara ilave olarak ginseng sıcak basmalarında o kadar etkili olmasa da terslik, bunalım ve aksilik gibi durumlarda yararlı olmaktadır. Ayrıca keten tohumu, çuha çiçeği yağı, vahşi tatlı patates de sıcak basmalarında etkili olabilen şifalı bitkilerdendir. Kava (kava-kava = Piper methysticum) sıcak basmalarını engellemeyebilir ama bulanımı rahatlatabilir. Kava kullanmadan önce bir doktora danışınız zira, karaciğerine zarar verebilir.
  • MEYAN KÖKÜ: Ünlü bitki bilimci, bilim insanı olan Prof. Dr. Ahmet Maranki Şifalı Bitkiler adlı kitabında melek otu, civanperçemi, adaçayı, anason, papatya, maydonoz tohumu ve tarçının menopoz dönemindeki bayanlara iyi geldiğini belirtmektedirler. Özellikle Meyan kökü ise doğal bir östrojendir. Günlük 5 gramdan fazlası alınmamalıdır. Dozaşımı bayanlarda başağrısı, uyuşukluk, aşırı potasyum kaybı ve hipertansiyon gibi yan etkilere neden olabilmektedir.
  • BOR MİNERALİ: Yine Prof. Dr. Ahmet Maranki bor mineralinin menopoz kadınlarına yardımcı olabileceğini belirtmektedir. Bor mineralinin doğal hormonlardan daha fazla östrojen etkinliği mevcuttur. Çilek ise bor minerali bakımından zengindir. Çileğe ek olarak şeftali, lahana, domates, karahindiba, kuşkonmaz, elma, incir, haşhaş tohumu, kiraz, pancar kökü, kayısı, kuş üzümü, dere otu ve kimyon da bor minerali bakımından zengindir.
  • STRES: Sağlıklı bir hayat için stresli bir ortamdan sakının. Stres bir çok hastalıkta olduğu gibi menopozdaki sıcak basmalarını tetikleyen birçok faktörden bir tanesidir.
  • KARAYILAN OTU: Botanikte Cimicifuga racemosa (siyah yılan kökü = black cohosh) olarak bilinen şifalı bitki menopoz için sağlığı tam olarak destekler. Menopoz semptomlarını azalttığına dair yeterli kanıt olmasada sıcak basmalarının azaltılmasında popüler bir seçimdir. Karayılan şifalı bitkisi baş ağrısı, kalp çarpıntısı ve anksiyete dahil olmak üzere ve diğer menopoz semptomlarına karşı etkili bir rahatlama sağladığı iddialarını duyabilirsiniz. North American Menopause Society (Kuzey Amerika Menopoz Derneği)‘a göre karayılan bitkisi, kesin bir kanıt olmamasına rağmen ” karayılan güvenli bir bitkisel ilaç gibi görünüyor.” olduğunu belirtmektedirler. Karayılan otunu kapsül(tablet) şeklinde eczanelerde ve bitki olarak aktarlarda bulabilirsiniz. Tabletleri Günde 1-2 tablet  yemekten önce veya sonra alabilirsiniz.
  • E VİTAMİNİ: Gynecologic and Obstetric Investigation(Jinekolojik ve Obstetrik Araştırma)’ da yayınlanan bir çalışmada E vitamininin menopoz sırasında sıcak basmaları, gece terlemeleri oluşumunu ve şiddetini azaltmaya yardımcı olabilir.
  • EGZERSİZ: Her gün en az 30 dakika egzersiz yapın. Yürüyün, koşabiliyorsanız hafif bir şekilde koşun, bisiklete binin ya da başka bir etkinlik yapınız. Sadece gece terlemesi önlemeye yardımcı olmak için yatmadan 3 saat evvel egzersiz yapmayın.
  • DİYETTE DEĞİŞİKLİK: Sıcak basmalarına karşı diyetinizde bir takım değişiklikler yaparak da kendinize destek olabilirsiniz. Uygun olmayan diyet sıcak basmalarını tetikleyebilir. Mümkün olduğunca alkol, kafein, acı ve baharatlı gıdalar tüketmemeye çalışınız. Sıcak basmaları çökmesi durumunda, bu suçluları ortadan kaldırmayı deneyin.
  • KENDİNİZİ SERİN TUTUN: Sıcak basması, sıcak havalarda sık sık daha kötüdür. Cildinize nefes aldıran tüm pamuktan yapılmış giysiler giyin. Bu deneyim sıcak basmalarının sayısını azaltılmasına yardımcı olacaktır. Ayrıca serinletmek amacı ile bir fan ya da vantilatör işinize yarayacaktır. Uyku esnasında gece terlemelerini engellemek için serin bir yeri tercih ediniz ve pamuklu gecelik kıyafetlerinizi giyiniz.
Yazar Hakkında
Sponsorlu Bağlantılar

Bu Yazıdan Sağlık Yorumları

Yazı Hakkında Bir Yorum Yapınız




  • Kanal D Doktorum Programı
  • Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

  • Samanyolu TV Hayatın Nabzı Programı
  • Opr. Dr. Bülent Erkurt'un sunumuyla Hayatın Nabzı hafta içi her sabah, saat 08:30'’da Samanyolu TV'de

  • ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER
  • “ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor