Sponsorlu Bağlantılar

PAMUKÇUK

Pamukçuk “Candida albicans” isimli mantarın ağız içinde birikmesi ile ortaya çıkan rahatsızlık verici bir durumdur.
Pamukçuk genellikle dil üzerinde ya da yanak içlerinde kremsi beyaz lezyonlar oluşmasına neden olur. Lezyonlar ağrılı olabilmekte ve kazındığında hafif kanamamalara sebep olabilmektedir. Bazen ağzın üst kısmı, diş etleri, bademcikler veya boğazın arka bölgesine kadar da yayılabilir.
Pamukçuk herkeste görülebilir ancak yeni doğan bebekler, protez diş kullananlar, kortikosteroid ilaç alan hastalar veya bağışıklık sistemi zayıflamış olan kişilerde ortaya çıkma riski daha yüksektir. Sağlıklı doğan bebekler ve sağlıklı yetişkinlerde pamukçuk ciddi bir problem değildir ancak bağışıklık sistemi zayıf ise belirtilerin kontrol edilmesi daha şiddetli ve zor olabilir.

Sponsorlu Bağlantılar

BELİRTİLER

Çocuklar ve yetişkinlerde:

Pamukçuk belirtileri ilk başta fark edilmeyebilir. Altta yatan nedenine bağlı olarak, belirti ve bulgular ani gelişip uzun süre devam edebilir. Yaygın belirtiler şunlardır:

    • • Dilin üzerinde, yanak içlerinde, ağzın üst kısmında, diş etlerinde bazen bademciklerde kremsi beyaz lezyonlar
    • • Süzme peynir gibi bir görünüme sahip lezyonlar
    • • Ağrı
    • • Lezyonlarla oynandığında veya kazındığında hafif kanama görülmesi 
    • • Ağız diplerinde çatlama ve kızarıklık oluşumu (özellikle protez kullananlarda)
    • • Ağızda pamuk varmış hissi
    • • Tat kaybı

Ağır vakalarda, lezyonlar yemek borusu içinden mideye doğru yayılabilir. Bu duruma “Candida özofajit” adı verilir. Bu türden pamukçuk gelişirse yutma güçlüğü ya da boğazda daralma yaşanabilir.

Bebekler ve emziren anneler:

Ayırt edici beyaz ağız lezyonlarının yanı sıra, bebeklerde beslenme sorunları yaşanabilir ve huysuzluk oluşabilir. Bebekteki pamukçuk enfeksiyonlarının emzirme sırasında anneye geçme ihtimali vardır. Enfeksiyon daha sonra annenin memesinden tekrar bebeğin ağzına geçebilir. “Candida” mantarı bulaşmış olan emziren kadınlarda aşağıdaki belirti ve bulgularla karşılaşılabilir:

 • Memelerde alışılmışın dışında, kızarıklık, hassasiyet veya kaşıntı,

• Meme çevresindeki parlak ya da pul pul şekilde koyu dairesel alanlar (areola),

• Emzirme esnasında olağandışı ağrılar yaşanması,

• Meme içinde bıçak saplanması şeklinde ağrılar.

Ne zaman doktora görünmelidir?

Doktora görünmek için ağız içinde ağrılı beyaz pamukçuk belirtilerinin oluşması yeterli. Bazen yetişkinlerde görülen pamukçuk, diyabet gibi altta yatan ciddi bir hastalığın sonucu olabilir.

NEDENLERİ

Vücut bağışıklık sisteminin bazı enfeksiyonlar ve kullanılan “prednizon” gibi bazı ilaçlardan dolayı zayıf düşmesi ya da alınan antibiyotiklerin vücuttaki mikroorganizmaların doğal dengesini bozması sonucu pamukçuk ve diğer Candida enfeksiyonları gelişebilir.

Normalde bağışıklık sistemi, vücudu virüs, bakteri ve mantar gibi zararlı organizmalara karşı korur. Ama bazen bu koruyucu mekanizma başarısız olabilmekte ve pamukçuk enfeksiyonlarının oluşmasına meydan verebilmektedir.

Aşağıdaki hastalıklar ağızda pamukçuk enfeksiyonlarının oluşmasına ortam hazırlar:

HIV / AIDS: AIDS’ e yol açan HIV virüsü, bağışıklık sistemi hücrelerini yok ederek vücudu fırsatçı enfeksiyonlara karşı daha hassas hale getirir. Tekrarlayan pamukçuk nöbetleri bir HIV enfeksiyonunun ilk belirtisi olabilir.

Kanser: Kanser olması durumunda tedavi için uygulanan kemoterapi ve radyoterapi seanslarının bağışıklık sistemini zayıf düşürmesi muhtemeldir. Bu da tedavi sürecinde pamukçuk gibi Candida enfeksiyonlarının oluşma riskini artırabilir.

Diabetes mellitus: Tedavi edilmemiş ya da kontrol altına alınamayan şeker hastalığından dolayı tükürük içinde şeker oranı artarak Candida enfeksiyonlarının gelişmesine yola açabilir.

Vajinal mantar enfeksiyonları: Vajinal mantar enfeksiyonları ile pamukçuğa yol açan mantar türleri aynıdır. Mantar enfeksiyonu tehlikeli olmasa bile hamile bayanlar doğum yaparken bu enfeksiyonlar bebeğe geçebilir. Bu da yeni doğan bebeğin ağzında pamukçuk oluşmasına sebep olur.

KİMLER RİSK ALTINDA

Pamukçuk enfeksiyonları herkeste gelişebilir. Ancak bazı kişilerde bu tür enfeksiyonlar daha sık görülür. Yaygın risk faktörleri şunlardır:

• Bebek olmak
• Zayıflamış bir bağışıklık sistemine sahip olmak
• Protez diş kullanmak
• Diyabet veya anemi gibi diğer sağlık sorunlarına sahip olmak
• Antibiyotikler ile ağızdan alınan veya teneffüs edilen kortikosteroidler gibi bazı ilaçların alınması
• Kanser için kemoterapi veya radyoterapi uygulanması
• Ağız kuruluğuna neden olan koşulların varlığı
• Sigara içilmesi gibi.

KOMPLİKASYONLAR

Pamukçuk, sağlıklı bebekler ve yetişkinlerde nadir olarak ciddi problemlere dönüşür. Ancak bazen tedavi edildikten sonra tekrar geri gelme ihtimali de vardır. HIV ya da kanser gibi bağışıklık sistemini zayıflatan sağlık durumlarında pamukçuk daha ciddi bir hal alabilir.
Bağışıklık sisteminin zayıflamış olması durumunda;

• Pamukçuk enfeksiyonunun sindirim sistemi, akciğerler ve karaciğer de dahil olmak üzere vücudun diğer bölgelerine yayılma ihtimali daha yüksektir.

• Ağız ve yemek borusundaki şiddetli belirtiler ve ağrılar yemek yemede zorluklara neden olur.

• İnce bağırsağa kadar ilerleyebilen enfeksiyonlar yeterli miktarda besin emilmesini de engelleyebilir. 

TESTLER VE TEŞHİS

Eğer oluşan pamukçuk sadece ağız bölgesi ile sınırlı ise teşhis için genellikle doktorun bakması yeterli olmaktadır.
Bazen de küçük bir örnek alınarak mikroskop altında incelemeye gerek duyulur.

Risk gurubunda olmayan büyük çocuklar ve yetişkinlerde enfeksiyonlar altta yatan bir nedenden kaynaklanabilir. Doktor böyle bir durumdan şüphelenirse, fiziki muayenenin yanı sıra bazı kan tahlilleri de isteyecektir.

Eğer pamukçuk yemek borusuna doğru ilerlemişse ciddi şikayetler oluşturur. Bu yüzden tanı konmasına yardımcı olacak aşağıdaki testlerden bir veya birkaçı istenebilir:

Boğaz kültürü: Bu prosedürde, boğazın arka tarafına steril bir pamuk sürülür ve kültür doku örneği alınır. Hangi bakteri ya da mantar çeşidinin enfeksiyona neden olduğu belirlenir.
Endoskopik muayene: Endoskopi işleminde, ucunda ışıklı bir kameranın bulunduğu esnek bir hortum ile boğazdan aşağı inilerek yemek borusu, mide ve ince bağırsağın üst kısmı incelenir.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Herhangi bir pamukçuk tedavisinin temel amacı mantarların hızla yayılmasını durdurmaktır. Fakat bu girişimin başarılı olması yaşınız, genel sağlık durumunuz ve enfeksiyonların nedeni gibi bazı faktörlere de bağlıdır.

Bebek ve emziren anneler için tedavi:

Emziren annelerin bebeklerinde pamukçuk varsa, her ikisinin de tedavi görmesi en iyi yaklaşım olacaktır. Aksi takdirde, enfeksiyonun anne ve bebek arasında yer değiştirmesi söz konusu olacaktır.

• Doktorunuz bebeğiniz için hafif bir mantar önleyici ilaç, anne içinse göğüslere sürülmek üzere mantar önleyici krem yazabilir.
• Bebek eğer emzik ile besleniyorsa, kullanılan emzik ya da benzeri ürünlerin günlük olarak eşit miktarda su ve sirke ile durulanması önerilir. Daha sonra açık havada kuruması sağlanarak mantarların çoğalmasının önüne geçilir.
• Eğer süt pompası kullanılıyorsa, bu ürünün süt ile temas eden tüm parçaları da aynı şekilde sirke ve su solüsyonu içinde durulanmalıdır.

Sağlıklı yetişkinler ve çocuklar için tedavi:

Sağlık açısından sıkıntısı olmayan çocuklar ve yetişkinlerde çıkan pamukçuklar için aşağıdaki tedavi seçenekleri uygulanabilir:

• Şekersiz yoğurt yemek
• Acidophilus kapsül veya sıvısının alınması.

Yoğurt ve acidophilus mantarları yok etmez ancak vücudun normal bakteri florasını tekrar oluşturulmasına yardımcı olur. Enfeksiyonlar devam ederse, mantar önleyici ilaç yazılır.

Zayıf bağışıklık sistemi olan yetişkinler için tedavi:

Bu durumdaki hastalar için çoğu zaman aşağıdaki tedaviler önerilir:

Antifungal (mantar önleyici) ilaçlar: Bu tür ilaçlar pastil, tablet ya da şurup şeklinde alınabilmektedir.
• Amfoterisin B: “Candida albicans” mantarları özellikle geç evre HIV enfeksiyonu olan kişilerde antifungal ilaçlara karşı diren oluşturabilir. Bu yüzden diğer ilaçlar etkili olamadığında “Amfoterisin B” kullanılabilir.

Bazı antifungal ilaçlar karaciğere zarar vermektedir. Bu nedenle uzun süreli tedavi gerektiren veya karaciğer hastalığı öyküsü olan kişilerde karaciğer fonksiyonlarını izlemek için düzenli aralıklarla kan testleri yapılır.

Yaşam tarzı ve ev ilaçları

Aşağıdaki öneriler pamukçuk enfeksiyonları sırasında oluşan rahatsızlıkların hafifletilmesine yardımcı olacaktır:

• Ağız hijyeninize dikkat edin. Günde en az iki kez dişlerinizi fırçalayınız ve diş ipi kullanınız. Enfeksiyonlardan kurtuluncaya kadar diş fırçanızı sık sık değiştirin. Gargara veya spreyler kullanmaktan kaçının. Çünkü bunlar ağız içinin normal florasını değiştirebilir. Diş fırçanızı kesinlikle paylaşmayın.

• Sıcak tuzlu gargara yapabilirsiniz. Hazırlamak için 1 bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz atılıp çözünmesi beklenir. Gargara yapıldıktan sonra tükürün, yutmamaya dikkat edin.

• Emzirme pedleri kullanın. Emziren annelerde mantar enfeksiyonu gelişirse, pedlerin kullanılması mantarların giysilere yayılmasını önlenmeye yardımcı olacaktır. Pedlerde “Candida” mantarlarının çoğalmasını kolaylaştıran plastik bariyer kullanılmadığına dikkat edin. Eğer kullandığınız pedler tek kullanımlık değilse, sütyen ve pedleri çamaşır suyu ve sıcak suda iyice yıkayınız.

ÖNLEME

Aşağıdaki önlemler Candida enfeksiyonları yakalanma riskini azaltmaya yardımcı olacaktır:

• Kortikosteroid ilaç kullanmanız gerekirse, ilacı aldıktan sonra dişlerinizi fırçalayın ve ağzınızı çalkalayın.

“Lactobacillus acidophilus” veya “Bifidobacterium” içeren taze kültür yoğurtlarını tüketmeyi deneyin ya da antibiyotik alırken “acidophilus” kapsüllerini tercih ediniz.

• Gebelik sırasında gelişen vajinal mantar enfeksiyonlarını en kısa zamanda tedavi ediniz.

 • Düzenli olarak diş hekimine görünün. Özellikle şeker hastalığı olan veya aşınmış diş protezleri olanların daha sık uğraması gerekir. Fırça ve diş iplerini diş hekiminizin tavsiyesi doğrultusunda alın. Protezleri her gece temizleyiniz.

• Neler yediğinize dikkat ediniz. Şeker ve maya içerikli gıdaların tüketimini sınırlayın. Çünkü bu tür besinler Candida mantarlarının çoğalmasına neden olur. Sponsorlu Bağlantılar

Yazıyı Arkadaşlarınıza önerin
Bu Yazıdan Sağlık Yorumları
Sağlık
20 Nisan 2011

bir çay kaşığı bal da bebeklerde görülen pamukcuğa iyi gelir.

Verdiğiniz bilgiden dolayı teşekkürler

Hilmi Akıcı
22 Haziran 2014

Yetişkinlerde dilde mantar olması bulasici midir ?
Örnek : ayni bardaktan su içmek? Yada daha olasi olarak öpüşmek?

Dilinizdeki rahatsızlığın mantar olduğundan emin misiniz? Eğer bu rahtasızlık mantar ise mantarlar kesinlikle çok bulaşıcı canlılardır. Özellikle çocuklarınızı korumalısınız.

Yazı Hakkında Bir Yorum Yapınız





Google Sayfamızı Beğenir misiniz?
.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
kadın ve erkekte hormonlar
Gerisi size kalmış…
Teflon Tava
Şeker Hastalarında Ayak Bakımı
Safra
El Bileği Ağrısı
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.