Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

PANİK ATAK

Panik atak hiçbir belirgin neden olmaksızın gerçekleşen ve yoğun bir fiziksel tepki ortaya çıkan ani korku ataklarıdır. Çok korkutucu olabilir. Meydana geldiğinde kontrolünüzü kaybettiğinizi, kalp krizi geçirdiğinizi hatta ölüyor olduğunuzu bile düşünürsünüz.

Birçok kişi hayatları boyunca sadece bir ya da iki kez panik atak geçirmiştir ve muhtemel nedeni olan stresli durum sona erdiğinde panik atak da geçmiş olur. Fakat eğer tekrarlayan, beklenmedik panik ataklar varsa ve uzun süreyi başka bir atak geçirme korkusuyla geçirirseniz “panik bozukluğu” denilen bir durum ortaya çıkabilir.

Panik atak daha önceleri sinirlenme ya da stres gibi bir durum olarak görülmekte ve geçiştirilmekteydi fakat günümüzde gerçek bir tıbbi durum olarak kabul edilmektedir. Yaşam kalitesini olumsuz etkileme ihtimalinden dolayı uygun görülecek tedaviye devam edilmesi önemlidir.

BELİRTİLERİ

Panik atak genellikle uyarı vermeden ani bir şekilde başlar. Günlük hayatta her an panik atak geçirebilirsiniz. Arabayı kullanırken, alışveriş yaparken, uyurken ya da iş toplantısındayken gerçekleşebilir. Birçok varyasyonları vardır, ama belirtiler genellikle 10 dakika içinde doruğa ulaşır. Kişi ataktan sonra kendini yorgun ve yıpranmış hissedebilir.

Genellikle aşağıdaki belirtilerle karşılaşılır:

  • • Yaklaşan kıyamet ya da tehlike duygusu
  • • Kontrolü kaybetme veya ölüm korkusu
  • • Hızlı kalp atım hızı
  • • Terleme
  • • Titreme
  • • Nefes darlığı
  • • Hiperventilasyon
  • • Sıcak basmaları
  • • Bulantı
  • • Karın krampları
  • • Göğüs ağrısı
  • • Baş ağrısı
  • • Baş dönmesi
  • • Solukluk
  • • Boğazda gerginlik
  • • Yutma güçlüğü

Panik atakla ilgili kötü durumlardan biri tekrardan başka bir atak geçirme korkusudur. Bu nedenle kişi atak geçirme riski olan ortamlardan kaçınmaya çalışır. Hatta hiçbir yerde kendinizi güvende hissetmediğiniz için evden çıkma korkusu bile yaşanabilir (agorafobi).

Doktora ne zaman görünmeli

Herhangi bir panik atak belirtisi ile karşılaşıldığında vakit kaybetmeden tıbbi yardım istenmesi gerekir. Panik atağı kişinin kendi başına kontrol altına alması ve başa çıkması zordur. Tedavi olunmadığında da belirtiler kötüleşebilir. Ayrıca belirtileri kalp krizi gibi diğer ciddi sağlık sorunları ile benzer olduğu için emin olmak amacıyla bir hastaneye gidilmesi önemlidir.

NEDENLERİ

Panik atak ya da panik bozukluğa neyin neden olduğu bilinmemekle birlikte aşağıdaki bazı faktörlerin rol aldığı düşünülmektedir:

  • • Genetik yatkınlık
  • • Yoğun stres
  • • Strese karşı daha duyarlı mizaç
  • • Beyin fonksiyonlarında bazı değişiklikler

Bazı araştırmalar tehlikeye karşı vücudun göstermiş olduğu doğal savaş tepkisi panik atakta görülmektedir. Örneğin bir boz ayı üzerinize geldiğinde vücudunuz içgüdüsel tepki verecektir. İnsan vücudu hayatı tehdit eden bir durumla karşılaştığında kendini hazırlamak için kalp hızı ve solunumu hızlandıracaktır. Aynı reaksiyonların çoğu panik atak esnasında da meydana gelir. Ancak herhangi bir belirgin tehlike olmamasına rağmen panik atağın neden ortaya çıktığı bilinmemektedir.

RİSK FAKTÖRLERİ

Panik bozukluğun belirtileri genellikle gençlikte ya da erken erişkinlik döneminde başlar ve kadınları erkeklerden daha fazla etkiler.Panik atak ya da panik bozukluk gelişme riskini arttıran faktörler şunlardır:

  • • Aile öyküsü
  • • Yoğun stres
  • • Sevilen birinin ölümü veya ciddi bir hastalık
  • • Çocuklukta fiziksel veya cinsel istismar öyküsü
  • • Bir kaza ya da cinsel saldırı gibi travmatik bir olay yaşama

KOMPLİKASYONLAR

Tedavi edilmediği taktirde panik bozukluk hayatın hemen her alanını etkileyen ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Sürekli bir atak geçirme korkusuyla yaşamak yaşam kalitesini önemli derecede bozar. Panik ataklarla ilişkili komplikasyonlar şunlardır:

  • • Araba sürüş korkusu ya da evi terk etme fobisinin gelişmesi
  • • Sosyal ortamlardan kaçınma
  • • İşte veya okulda sorunlar yaşama
  • • Depresyon
  • • İntihar veya intihar düşünceleri riskinde artış
  • • Alkol veya madde bağımlılığı
  • • Ekonomik sorunlar

TESTLER VE TEŞHİS

Belirtiler için bir tanı belirlemekte yardımcı olması için muhtemelen  birkaç test istenecektir. Eğer kalp ya da tiroid problemleri gibi panik bozuklukla benzer belirtiler veren başka hastalıklarınız varsa teşhisin netlik kazanması için testler istenecektir.

  • • Fiziki muayene
  • • Kan testleri, elektrokardiyogram (EKG) gibi tiroid ve diğer olası koşulları ve kalp ile ilgili sorunları belirlemeye yardımcı olan testler  
  • • Doktorunuz veya psikyatrist ile yaşamınızı etkileyen stresli durumlar, korkular ya da endişeler, ilişki sorunları ve diğer konular hakkında konuşmak tanı ve tedavi için izlenen temel yoldur.

Ayrıca psikolojik öz-değerlendirme ve anketler de doldurulması istenebilir. Alkol veya diğer maddelerin kullanımına ilişkin de sorular yöneltilir.

Panik bozukluğu için tanı kriterleri

Panik atak geçiren herkeste panik bozukluk yoktur. Panik bozukluk tanısı için, Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayınlanan Mental Bozuklukların İstatistiksel El Kitabında (DSM) aşağıdaki kriterler gerekli görülmüştür:

  • • Sık sık beklenmedik panik ataklar yaşama
  • • Bir atak sonrası en az bir ay başka bir atak geçirme korkusu taşıma
  • • Panik atağın madde bağımlılığı, tıbbi bir durum veya sosyal fobi ya da “obsesif kompulsif bozukluk” gibi başka bir ruh sağlığı sorunundan kaynaklanmamış olması

Bazı insanlar için, panik bozukluğu “agorafobi” içerebilir. Çünkü dışarıda eğe panik atak geçirirlerse yardım isteyecekleri birinin olmayacağı korkusu yaşarlar. Eğer panik bozukluk değil de panik atak teşhisi konmuşsa da yine tedaviden yararlanabilir. Panik atak tedavi edilmezse kötüleşerek panik bozukluğu ya da fobilere dönüşebilir.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Tedavinin amacı panik atak belirtilerini ortadan kaldırmaktır. Etkili tedavi ile çoğu insan günlük faaliyetlerine devam edebilmektedir.
Panik atak için ana tedavi seçenekleri arasında psikoterapi ve ilaç kullanımı yer alır. Her ikisi de etkilidir. Doktorunuz büyük olasılıkla sizin tercihinize, sağlık geçmişinize bağlı olarak bir veya her iki tür tedaviyi de önerecektir.

Psikoterapi

Konuşma veya davranış terapisi olarak da adlandırılan tedavi panik atak ve panik bozukluk için etkili bir ilk tedavi seçeneği olarak kabul edilir. Psikoterapi panik atak ve panik bozukluğu tanımanıza ve onlarla başa çıkmanıza yardımcı olur.
Bilişsel davranışçı terapi panik belirtilerinin tehlikeli olmadığını hastaların kendi deneyimleri yoluyla öğrenmelerine yardımcı olur. Terapi seansları sırasında, terapist yavaş yavaş güvenli, destekleyici bir ortamda panik atak belirtilerini yeniden oluşturmaya çalışacaktır. Paniğin fiziksel duyumları artık tehdit edici görünmediğinde ataklar çözülmeye başlar. Başarılı bir tedavi ile panik korkularından kurtulabilir, ve panik atak yüzünden uzak durduğunuz ortamlara dönebilirsiniz.

Psikoterapiye başlandığında haftalık görüşmeler yapılır. Birkaç hafta içinde panik atak belirtilerinde düzelmeler görmeye başlar ve genellikle birkaç ay içinde kaybolmaya başlar.

Belirtilerde düzelmeler görüldükçe terapistiniz ile birlikte tedavi planında da düzenlemeye gidilir. Daha sonrasında ise panik atağın kontrol altında kalmasını sağlamak için zaman zaman kontrol muayeneleri yapılır.

İlaçlar

İlaçlar panik ataklar ile ilişkili belirtilerin yanı sıra depresyonu da azaltmaya yardımcı olur. Panik atak tedavilerinde etkili sonuç verdiği görülen ilaçlar şunlardır:

• Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI): Genellikle güvenlidir ve ciddi yan etkiler açısından düşük riskli olarak görülür. SSRI grubu antidepresanlar genellikle panik atak tedavisinde tavsiye edilen ilaçlar arasında ilk seçenektir. Panik bozukluğunun tedavisi için Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından onaylanan SSRI ilaçları fluoksetin (Prozac), paroksetin (Paxil Pexeva) ve sertralin (Zoloft) dir.
• Serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörleri (SNRI): Bu ilaçlar da antidepresanların diğer bir sınıfıdır. Venlafaksin hidroklorür (Effexor’un XR), FDA’nın panik bozukluk tedavisi için onayladığı bir ilaçtır.
• Benzodiazepinler: Bu hafif sakinleştirici ilaçlar merkezi sinir sistemi depresanları olarak adlandırılan bir ilaç grubuna aittir. Benzodiazepinler özellikle uzun bir süre ya da yüksek dozda alındığında bağımlılık yapmaktadır. Zihinsel ya da fiziksel bağımlılığa neden olabilir. Panik bozukluğun tedavisi için FDA tarafından onaylanmış Benzodiazepinler arasında “alprazolam (Niravam, Xanax), klonazepam (Klonopin) ve lorazepam (Ativan)” yer alır. Eğer hasta panik atak belirtileri için bir acil servise götürülmüşse atağı durdurmaya yardımcı olmak için benzodiazepin’lerden biri verilebilir.

Eğer bir ilaç tek başına işe yaramazsa, doktorunuz başka bir ilaca geçiş yapmanızı veya etkisini arttırmak için bazı ilaçlarla birleştirmenizi önerebilir. Semptomlarda bir iyileşme fark edebilmek için ilaç tedavisine birkaç hafta devam edilmesi gerektiğini unutmayınız. Tüm ilaçların yan etki riski var ve bazıları gebelik gibi bazı durumlarda tavsiye edilmez. Olası yan etkileri ve riskleri konusunda doktorunuzla konuşunuz.

Yaşam tarzı ve ev ilaçları

Panik atak ve panik bozukluk için profesyonel tıbbi tedavi faydalı olsa da kişinin de belirtilerle kendisinin baş edebilmesi önemlidir. Eğer alabilir yaşam ve öz-bakım adımlardan bazıları şunlardır:

  • • Tedavi planınıza uyunuz. Korkularınızla yüzleşmek elbette ki kolay olmayacaktır.  Ancak tedavi süreci kendinizi evde bir rehine gibi hissetmemenize yardımcı olacaktır. • Bir destek grubuna katılın. Panik atak ya da anksiyete bozukluğu olan kişilerin olduğu bir guruba katılmak ve karşılaşılan benzer sorunları bu kişilerle konuşma ve paylaşma, sizi daha güçlü kılacaktır.
  • • Kafein, alkol ve yasadışı uyuşturucu maddelerden kaçının. Bu tür maddeler panik atağı tetikleyebilir ya da kötüleştirebilir.
  • • Pratik stres yönetimi ve gevşeme tekniklerini uygulayınız. Derin nefes egzersizleri ve progresif kas gevşemesi faydalı olacaktır.
  • • Fiziksel olarak aktif olun. Fiziksel aktivite ve hareketli bir yaşam tarzı kişinin ruh hali üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. Aerobik aktiviteler, yürüyüşler ve diğer egzersiz türleri düzenli olarak yapılmaya çalışılmalıdır.
  • • Yeterli uyku alın. Gece yeterince uyumanız gün içerisinde kendinizi dinç hissetmenizi ve uykulu hissetmemenizi sağlayacaktır.

Önleme

Panik atak ya da panik bozukluğu önlemenin kesin bir yolu bu günün tıbbi ile mümkün görünmemektedir. Yine de aşağıdaki öneriler yardımcı olacaktır:

• Panik atak tedavisi alınız. Tedavi atakların daha sık meydana gelmesini önlemede ve belirtilerin daha da kötüleşmesinin önüne geçmede önemlidir.
• Doktorunuz tarafından sizin için uygun görülen tedavi planına sadık kalınız ve düzenli olarak devam ettiriniz.
• Anksiyeteye (kaygı bozukluğu) karşı korunmada önemli rol oynayabilen fiziksel aktiviteleri de düzenli olarak yapınız.


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
    nurten

    Aynen beni tanimladiniz 4senedir panik atak var annem vefat edince o uzuntu stres birikim cok zordu hemen hemen2gunde ambulanz cagriyodum eve doktoru gorunce gidiyodu cok zor o saatler yinede atlatmadim arada geliyor yalniz evde kalamuyorum

Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Gözde Acıma Ve Batma Hissi
Kas Yırtılması Tedavisi
Bronşit Nasıl Tedavi Edilir?
Erkeklik Organında Eğrilik
Uykusuzluk Tedavisi
KARIN ŞİŞMESİ İLE HANGİ BELİRTİLER OLUŞUR?
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.