Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

PANKREAS KİSTLERİ

Pankreas kistleri pankreas içinde yer alan ve içi sıvı dolu olan oluşumlardır. Pankreas mide arkasında bulunan büyükçe bir organdır. Besinleri sindirmeye yardımcı hormonlar ve enzimler üretir.

Çoğu pankreatik kist kanserli değildir ve belirtilere neden olmaz. Aslında pankreatik kist olarak tabir edilen bu oluşumların bir kısmı da teknik olarak kist değildir. Psödokist (yalancı kist) olarak adlandırılanları, kanserli olmayan (iyi huylu) sıvılardır. Pankreas salgıları ve pankreastaki hücre kalıntıları pankreası saran zardan dışarıya çıkarak, fibroblast hücreleri ve yakındaki organların seroza tabakası ile oluşmuş olan bir kese içinde birikmeleriyle pankreas psödokistler (yalancı kistler) oluşmaktadır. Kistlerin büyüklüğü zamanla değişebilir. Çok büyük hacimlere ulaşmaları halinde, mide öne doğru, duodenum (on iki parmak bağırsağı) sağ transvers kolonun altına, diyafragma ise yukarı doğru yer değiştirir ve itilir. Yalancı kistler skar veya iltihaplı dokularla birlikte görülür ve gerçek kistlerde bulunan hücreleri barındırmazlar.

Sponsorlu Bağlantılar

Ancak bazı pankreas kistleri de malign (kötü huylu) yani kanserli olabilir. Bunun belirlenmesi için pankreas kistlerinin içindeki sıvıdan örnekler alınıp incelenir.
Bazen de kistin kanserli ya da iyi huylu olduğunu kesin bir dille söylemek mümkün olmamaktadır. Bu durumlarda doktorunuz kistlerin belli aralıklarla takip edilmesini önerecektir. Boyut ve şeklindeki değişikliklere bağlı olarak zaman içinde ameliyat yapılması gerekirse yapılır. Bazı kistlerin kanserli olma potansiyelleri daha dikkatli şekilde izlenmesini gerektirmektedir.

KİST NASIL BELİRTİ VERİR?

Psödokist (yalancı kistler) de dahil olmak üzere pankreas kistleri herhangi bir belirtiye neden olmadan gelişebilir. Pankreas kistleri ile genellikle karın bölgesinde başka bir amaçla yapılan görüntüleme testleri sırasında karşılaşılır.  Belirti vererek ortaya çıkan pankreas kistleri ise yaygın olarak aşağıdaki belirtilere sahip olurlar:

Sponsorlu Bağlantılar

• Bazen sırt bölgesine de vuran kalıcı karın ağrısı
• Karnın üst bölgesinde hissedilebilen bir kitle olması
• Bulantı ve kusma

Ne zaman doktora görünmelidir?

Nadir görülmekle birlikte kistler enfekte olabilir. Eğer yüksek ateş ve kalıcı karın ağrısı çekiyorsanız doktora görünün. Yırtılan ya da patlayan psödokistler ise acil tıbbi müdahale gerektirir. Psödokistten etrafa dağılan sıvısı yakında bulunan kan damarlarına zarar verebilir ve büyük kanamalara neden olabilir. Yırtılan yalancı kistler aynı zamanda karın boşluğunda da enfeksiyona (peritonit) yol açabilir. Aşağıdaki iç kanama ve şok bulgularında acil yardım isteyiniz ya da hastayı acil servise ulaştırınız:

• Bayılma
• Şiddetli karın ağrısı
• Bilinç azalması
• Zayıf ve hızlı kalp atışı
• Kan kusma

NEDENLERİ NELERDİR?

Pankreas kistlerinin nedeni genellikle bilinmemektedir. Kanserli olan kistlere genetik mutasyonlar neden olabilir. Bazı kistler ise nadir görülen “von Hippel-Lindau hastalığı” ile ilişkili olmaktadır. Bu hastalık, pankreas ve diğer organları da etkileyebilen genetik bir bozukluktur.
• Psödokistler genellikle sindirim enzimlerinin erken etkin olup pankreasın tahriş olduğu pankreatit bir nöbet sonrası gelişir. Psödokistine ayrıca trafik kazası sonucu karın bölgesinde gerçekleşen yaralanmalar da neden olabilir.

KİMLER RİSK TAŞIYOR?

• Aşırı alkol kullanımı ve safra taşı pankreatit için risk faktörleridir. Pankreatit ise psödokistler (yalancı kistler) için risk faktörüdür. Yalancı kistler en sık görülen pankreas kistleridir. Karın yaralanması da psödokistleri için diğer bir risk faktörüdür.

TESTLER VE TEŞHİS

Gelişmiş görüntüleme teknolojileri sayesinde pankreas kistleri eskiye nazaran artık daha kolay teşhis edilmektedir. Birçok pankreas kisti diğer sorunlar için yapılan batın bölgesi taramaları sırasında bulunmaktadır. Tanı sırasında karşılaşılan en büyük sorun pankreas kistinin kanserli olup olmadığını belirlemektir. Bu amaçla kesin tanı konmasında aşağıdaki prosedürler yardımcı olmaktadır:

Tıbbi öykü: Daha önce yaşanmış olan bir karın yaralanması ya da pankreatit, psödokist göstergesi olabilir.

Tomografi: Bu test ile pankreas kistlerinin yapısı hakkında ayrıntılı bilgiler elde edilebilir.

MR: Bu görüntüleme testi kistin içinde sıvı dışında herhangi bir katı bileşen olup olmadığını da ayrıntılı şekilde inceler.

Endoskopik ultrasonografi: Bu test, kistlerden ayrıntılı görüntü sağlayabilir ve kistin içindeki sıvıdan örnek alınarak laboratuarda olası kanser analizi yapılabilir.

Hastanın yaş ve cinsiyeti ile birlikte pankreas kistinin konumu ve karakteristik özellikleri de doktorların kist türünü belirlemesine yardımcı olur.

Seröz kistadenom, fazla büyüyerek yakındaki organlara yetişerek karın ağrısı ve dolgunluk hissine neden olabilir. Seröz kistadenomlar en sık orta yaşlı kadınlarda ortaya çıkar ve nadiren kanserli olmaktadır.

Müsinöz kistadenom ise genellikle pankreasın gövde veya kuyruk bölgesinde görülür. En çok orta yaşlı kadınlarda görülür. Müsinöz kistadenom tedavi edilmediği takdirde kansere yol açabilir. Büyük kistler bulunduğu zaman zaten kanserli olabilirler.

• İntraduktal papiller müsinöz tümör (IPMN) ana pankreatik kanalda ya da yan dallarından birinde meydana gelen büyümedir. IPMN prekanseröz (kanser öncesi) veya kanserli olabilir. Konumu ve diğer faktörlere bağlı olarak, IPMN’nin cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir.

Papiller kistik tümör genellikle pankreasın gövde veya kuyruk kısmında bulunur ve en sık genç kadınlarda görülür. Ayrıca “papiller kistik neoplazm” ya da “katı ve psödopapiller tümör” olarak da bilinir ve genellikle kanserlidir.

Kistik adacık hücre tümörü çoğunlukla katıdır ama kist benzeri bileşenleri de içerebilir. Kistik adacık hücre tümörü, diğer pankreas kistleri ile karıştırılabilir ve prekanseröz (kanser öncesi) veya kanserli olabilirler.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Pankreas kistleri için uygulanan tedavi kistin türüne ve belirtilerine bağlı olarak değişir. En çok kullanılan tedavi yaklaşımları ise şunlardır:

1- İzlem
Hastayı rahatsız etmeyen iyi huylu psödokistler büyük olsa bile karışılmadan bırakılabilir. Seröz kistadenom, nadiren kanserli olmaktadır. Bu nedenle şikayetlere neden olmadığı ve büyümediği sürece tek başına bırakılabilir.
• Ama bütün pankreas kistleri izlenmelidir. 10 milimetreden (0,39 inç) daha küçük olan kistler bir yıl sonra bilgisayarlı tomografi ile kontrol edilmelidir. Stabil olması halinde daha az sıklıkla takip edilebilir. 10 milimetreden daha büyük kistler endişe verici değişikliklerin izlenmesi için genellikle düzenli endoskopik ultrason yapılmasını gerektirir.

2- Drenaj (Drene etmeBoşaltma)
Rahatsız edici belirti vermediği halde büyüyen kistler için drenaj tekniği kullanılabilir. Bunun için küçük esnek bir tüp (endoskop) ağızdan mide ve ince bağırsağın içine doğru ilerletilir. Endoskopun içinde kisti boşaltmak için bir iğne bulunur.

3- Ameliyat
Genişlemiş olan psödokistleri veya ağrı ve diğer belirtilere neden olan seröz kistadenomları almak için ameliyat gerekli olabilir. Ayrıca pankreas kistlerinin kanserli olan diğer türleri taşıdıkları risk nedeniyle zaten cerrahi olarak çıkarılmalıdır. Devam eden pankreatitler varsa psödokistlerin oluşumu tekrarlayabilir.

ÖNLENEBİLİR Mİ?

Psödokistleri önlemenin en etkili yolu, çoğunlukla safra taşı veya aşırı alkol tüketiminin neden olduğu pankreatitten kaçınmaktır. Safra taşları pankreatiti tetiklerse safra kesesinin kaldırılması gerekebilir. Eğer pankreatit aşırı alkol kullanımına bağlı olarak gelişiyorsa, alkol kullanımında düzenlemeye gidilmesi gerekir.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Mide Gribi
Kolonoskopi
Sık Dışkılama
Pankreas Kisti
Kolon Polipleri Nedir? Nasıl Belirti Verir?
Üst Endoskopi (Özofagusgastroendoskopi ya da EGD)
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.