Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

SOYA ALERJİSİ

Soya alerjisi, soya fasulyesi ile elde edilen soya ürünlerinin içindeki proteine karşı gösterilen yaygın bir alerji türüdür. Alerji çoğu zaman bebeklikte yedirilen soya içerikli besinlerle başlamaktadır. Soya alerjisi genellikle çocuklarda daha yaygın görülmektedir ve çoğunlukla birkaç yaş büyüdükten sonra bu alerjiden kurtulurlar. Ancak yetişkinlik dönemlerine kadar süren alerji vakaları da vardır.

Sponsorlu Bağlantılar

 Soya alerjine ait belirtiler genellikle ağızda ürtiker(kurdeşen) ya da kaşıntı oluşumu şeklinde hafif olmaktadır. Nadir durumlarda ise anafilaksi şoku şeklinde yaşamı tehdit eder boyutlarda reaksiyonlar da gelişebilir.

Kendinizde ya da çocuğunuzda soya ürünlerini tükettikten sonra alerji belirtileri görürseniz bir doktora görünün. Yapılacak testler ile soya alerjisi varsa tanısı konacak ya da alerji yoksa şikayetlerin hangi sorundan kaynaklandığı belirlenecektir. Soya alerjisi tanısı konduysa eğer, reaksiyonları önlemenin en iyi yolu soya içerikli ürünleri tüketmekten kaçınmaktır. Soya proteinleri, et ürünleri, unlu ürünler, çikolata ve kahvaltılık tahıllar gibi birçok besinde yaygın olarak bulunur.

BELİRTİLER

Çoğu kişi için soya belirtileri rahatsızlık oluşturmakta fakat ciddi reaksiyonlara neden olmamaktadır. Ciddi şekilde gelişen Anafilaksi şoku nadiren yaşanmaktadır. Belirtiler genellikle soya içeren besinler tüketildikten sonraki birkaç dakika ile birkaç saat içerinde ortaya çıkar.

Yaygın soya alerjisi belirtileri şunlardır:
• Ağızda karıncalanma
• Kurdeşen, cildin kaşıntılı ve pullu olması (egzama)
• Dudaklar, yüz, dil, boğaz veya vücudun diğer bölgelerinde şişme
• Hırıltılı solunum, burun akıntısı ya da nefes almada güçlük
• Karın ağrısı, ishal, mide bulantısı ve kusma
• Deride kızarıklık.

Sponsorlu Bağlantılar

Soya proteinine bağlı anafilaksi reaksiyonları nadiren görülür demiştik. O da daha çok astım rahatsızlığı olan ya da fıstık gibi diğer gıdalara karşı alerjisi olan kişilerde ortaya çıkar. Anafilaksi gerçekleştiğinde ise aşağıdaki şiddetli belirtilere neden olur:

  • • Boğazda şişkinlik ve yumru ile solunum yollarının daralmasına bağlı olarak nefes almada güçlük çekme
  • • Ani tansiyon düşmesi nedeniyle şok yaşanması
  • • Nabız artışı
  • • Baş dönmesi, sersemlik veya bilinç kaybı.

Bebeklerde soya alerjisi görülmesinin nedeni genellikle soya içerikli bir formülle hazırlanan besin almalarıdır. Süt alerjisi yaşayan çocuklara alternatif olarak verilen soyalı ürünler, soya alerjisinin de ortaya çıkmasını tetikler.

Ne zaman doktora görünmelidir?

Soyalı ürünlerin tüketiminden kısa bir süre sonra alerjik reaksiyonlar ortaya çıktığını fark ederseniz bir doktora görünmeniz gerekir. belirtileriniz devam ederken doktora uğramanız tanı konmasını kolaylaştıracaktır.

Ancak eğer aşağıdaki anafilaksi belirtileri ile karşılaşılırsa 112 aranmalı ya da hasta acil servise ulaştırılmalıdır:

  • • Nefes almayı zorlaştıran solunum yolu daralması
  • • Tansiyonda ciddi düşüş nedeniyle şok yaşanması
  • • Nabız değerlerinin anormal şekilde artması ya da azalması
  • • Baş dönmesi veya sersemlik
  • • Yutma güçlüğü
  • • Nefes darlığı
  • • Tüm vücutta kızarıklık ve ateş basması gibi.

NEDENLERİ

Tüm gıda alerjileri bağışıklık sisteminin neden olduğu reaksiyonlarla ortaya çıkar. Bağışıklık sistemi, soya proteinlerini zararlı maddeler olarak algılayarak “IgE” antikorlarının üretilmesini tetikler. Asıl alerjik reaksiyonlar “IgE” antikorlarının soya proteinleri ile tekrar karşılaşmaları sonucu gerçekleşir. Bu durumda “IgE” antikorları daha önce gördükleri soya proteinlerini tanıyacak ve kan dolaşımına “histamin” ve diğer kimyasalların salınması için bağışıklık sistemini göreve çağıracaktır.
• Bağışıklık sisteminin kan dolaşımına salgıladığı Histamin ve diğer kimyasallar bir dizi reaksiyon oluşmasına yol açarlar. Özellikle “Histamin” burun akıntısı, gözlerde kaşıntı, boğazda kuruluk, deride döküntü ve ürtiker, bulantı, ishal, nefes darlığı ve hatta anafilaktik şok dahil olmak üzere bir çok alerjik tepkiden kısmen sorumludur.

RİSK FAKTÖRLERİ

Soya alerjisine yakalanma riskini arttıran bazı faktörler şunlardır:
Aile öyküsü: Ailede saman nezlesi, astım, ürtiker ve egzama gibi rahatsızlıklar sıklıkla görülüyorsa soya ve diğer gıda alerjilerinin de görülme riski fazladır.
Yaş: Soya alerjisi özellikle bebekler ve küçük çocuklarda sık görülür. Yaş büyüdükçe sindirim sistemi olgunlaştığı için alerjen maddelerin vücutta emilme ihtimali düşer.

 • Diğer alerjiler: Bazı durumlarda, buğday alerjisi, fasulye (baklagiller) alerjisi, süt veya diğer gıdalara karşı alerjisi olan kişilerde soya alerjisi de görülmektedir.

TESTLER VE TEŞHİS

Doktorunuz soya alerjisi teşhisini koymadan önce alerjik reaksiyonlarla ilgili öykünüzü dinleyecek ve gerekirse fiziki muayene yapacaktır. Böylelikle belirtilerin alerjiden mi yoksa başka sorunlardan mı kaynaklandığı belirlenir. Ayrıca aşağıdaki testlerden birini veya her ikisinin de yaptırılması istenebilir:

Deri testi: Test esnasında iğne ile küçük bir kesi yapılır. Açılan kesi üzerine az miktarda soya proteini bırakılarak reaksiyon oluşması beklenir. Eğer soya alerjiniz varsa, ciltte reaksiyonlar gelişecek ve testin yapıldığı bölgede kabarıklıklar ve şişmeler yaşanacaktır.

Kan testi: Kan testi ile kan dolaşımındaki “IgE” antikorlarının miktarı belirlenerek bağışıklık sisteminin soya için verdiği tepki ölçülmeye çalışılır.

ÖNLEME

Diğer gıda alerjilerinde olduğu gibi soya alerjisinde de kesin bir önleme yolu yoktur. Ancak bebeklerde soya bazlı besinler yerine anne sütü ve süt bazlı diğer besinler faydalı olabilir. Tüm gıda alerjileri riskini azaltmak için, bebeğin en azından ilk dört ay emzirilmesi tavsiye edilmektedir.

Eğer soya alerjisi tanısı konmuşsa, alerjik reaksiyonları önlemek için izlenecek en iyi yol soya içerikli ürünleri tüketmemektir. Soya ürünleri yaygın şekilde kullanılır ve gıdaların soya içerdiğini bilmek her zaman mümkün olmamaktadır.

Ne yiyip içtiğinizin farkında olun. Hazır ürünlerin üzerindeki etiketleri dikkatlice okuyun. Soya fasulyesi ve yer fıstığı yaygın alerji bileşenlerini içerdiklerinden dolayı fıstık tüketiminden de kaçınmanız gerekebilir.

Bazı işlemlere tabi tutulan soya yağı ve soya sosu gibi ürünler alerjik tepkilere neden olmayabilir. Çünkü işlenmiş gıdalardaki proteinler çıkarılmaktadır.

Soya sütü ve diğer bazı soya ürünleri sağlığa yararlı bulundukları için bir çok ülkede popüler olmuşlardır. Soya, ürünler üzerinde aşağıdaki isimlerden biri ile etiketlenebilir: Soya, Glycine max, Edamame.

Soya diğer gıda ürünlerinde de yaygın olarak kullanılan bir besin olduğu için soyasız besinleri ayırt etmek gerçekten zor olmaktadır. Et ürünleri, unlu mamuller, şekerleme, dondurma, tatlılar, çeşniler ve diğer birçok gıda ürünlerinde kullanılır.

Soya ürünlerinin gizli kaynakları
• Hidrolize bitkisel protein (HVP)
• İşlenmiş bitkisel protein
• Lesitin
• Monodiglyceride
• Monosodyum glutamat (MSG)
• Bitkisel yağ
• E vitamini

Ayrıca, ürün etiketinde “soya içeren” ibarelerine de dikkat edin.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

• Alerjik reaksiyonları önlemenin tek yolu soya ve soya proteinlerinden kaçınmaktır.
Antihistaminik ilaçlar soya alerjisi belirtilerini azaltabilir. Bu ilaçlar soya ürünü tüketildikten sonra alınır ve reaksiyonlar kontrol altında tutulmaya çalışılır. Reçetesiz olarak sunulan bazı antihistaminik ilaçlar şunlardır: Difenhidramin (Benadryl, diğerleri), klorfeniramin (Klor-Trimeton, diğerleri), setirizin (nymphomax, diğerleri) ve loratadin (Alavert, Claritin, diğerleri).

• Tüm kaçınma çabalarınıza rağmen soya tüketmiş olabilirsiniz. Eğer ciddi bir alerjik reaksiyon yaşanırsa, acil epinefrin enjeksiyonu yapılmalı veya acil servise gidilmelidir. Soya alerjisi tanısı konmuş ve ciddi reaksiyon riski taşıyan biri iseniz, her zaman yanınızda bir epinefrin enjeksiyonu taşımanız gerekebilir. Epinefrin (adrenalin) iğnelerinin hangi belirtilerden sonra, ne zaman ve nasıl kullanacağınızı doktorunuzdan öğreniniz.

Yaşam tarzınızı nasıl değiştirmelisiniz?

Ciddi anafilaksi reaksiyonları ile karşılaşma riski taşıyorsanız yanınızda epinefrin enjeksiyonları taşıdığınızdan emin olunuz. Acil reaksiyonlarda bilinç kaybı yaşanabileceği ve alerjik durumunuzdan haberi olmayan birileri olabileceği ihtimaline karşın uyarı bileklikleri takmanız ya da cüzdanınızda bilgilendirici kart taşımanız zamanında müdahale için önemlidir.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Penisilin Alerjisi
Sedef Hastalığının Belirtileri ve Tetikleyicileri
Vücuttaki Döküntü yada İsilik Ne Anlama Gelir?
Ev Akarları Alerjisi
Kontakt Dermatit Nedenleri Nelerdir? Kimler Risk Altında?
Alerjik Cilt Sorunlarında Tıbbi Yardım
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.