Sitede Arama Yapayım
Diğer Konulara Bakayım
Son Yayınlananlar Nelerdir?
Yorumları Okumak İsterim

YUMURTALIK KİSTLERİ

Yumurtalık kistleri, yumurta içinde veya yüzeyinde bulunan içi sıvı dolu keseciklerdir. Kadınlarda sağ ve sol olmak üzere iki adet badem şekli ve büyüklüğünde yumurtalık vardır. Yumurtalıkların tıptaki ismi “Over” dir. Üremeyi sağlayan yumurtalar yumurtalıkların içinde oluşur ve gelişir. Ergenlik döneminden itibaren aylık adet dönemlerinde bu yumurtalar döllenmeye müsait olgunluğa gelince yumurtalık tarafından salınır.

Sponsorlu Bağlantılar

Birçok kadın hayatlarının bir döneminde yumurtalık kisti ile karşılaşmıştır. Çoğu yumurtalık kisti küçük ve zararsızdır ve hiç rahatsızlık vermez. Bu tip yumurtalık kistlerinin çoğu birkaç ay içinde tedavisiz bir şekilde kendiliğinden kaybolur.

Ancak, over kistlerinin özellikle rüptüre olmuş (yırtılmış) olanları bazen ciddi belirtilere neden olabilmektedir. Sağlığınızı korumak için böyle bir durumda izlenecek en iyi yol bir doktora başvurarak belirtilerin daha önemli bir soruna işaret edip etmediğini öğrenmektir. Düzenli olarak pelvik muayene yapılması da olası yumurtalık risklerinin erken tespitini sağlayacaktır.

BİR KADIN YUMURTALIK KİSTİ OLDUĞUNDAN NASIL ŞÜPHELENİR?

Çoğu yumurtalık kisti herhangi bir belirtiye neden olmadan kendiliğinden geçmektedir. Büyük yumurtalık kistleri ise karın bölgesinde rahatsızlığa neden olabilir. Eğer büyükçe bir kist mesaneye baskı yaparsa, daha sık bir şekilde idrara çıkma ihtiyacı hissedersiniz.
Yumurtalık kistleri yaygın olarak aşağıdaki belirtilere neden olmaktadır:

• Adet düzensizlikleri,
• Sürekli veya aralıklı olarak devam eden ve bazen belinize ve uyluk bölgesine yayılan pelvik ağrı,
• Adet dönemi başlamadan kısa bir süre önce ya da bitmeden bir süre önce görülen pelvik ağrı,
• İlişki sırasında Pelvik ağrı (disparoni),
• Dışkılama sırasında ağrı oluşumu, veya diğer zamanlarda bağırsaklar üzerinde basınç oluşması hissi,
• Gebelik sırasında yaşandığı gibi mide bulantısı, kusma veya göğüslerde hassasiyet oluşumu,
• Karında doluluk veya ağırlık hissi,
• İdrar torbası ve rektum üzerinde artan basınç ile sık idrara çıkma ve mesanenin tam boşalmadığı hissini yaşama.

Sponsorlu Bağlantılar

NE ZAMAN DOKTORA GÖRÜNMELİSİNİZ? Aşağıdaki durumlarda acil tıbbi yardım almanız gerekir:

• Ani ve şiddetli gelişen karın ağrısı veya pelvik ağrı
• Ateş veya kusma eşliğinde ağrı oluşumu

Bu sayılan belirtilerin yanı sıra soğuk ve şok geçirmiş gibi nemli bir cilt, hızlı nefes alıp verme, baş dönmesi veya güçsüzlük gibi belirtiler de acilen bir doktora görünmeniz gerektiğini gösterir.

YUMURTALIK KİSTİ NEDEN OLUR?

Çoğu yumurtalık kisti adet döngüsünün normal fonksiyonu sırasında başlar. Bu kistlere “fonksiyonel kist” denir. Kistlerin diğer türleri çok daha az görülür.

Fonksiyonel kistler:

Yumurtalıklarda her ay normal olarak folikül adı verilen kist benzeri yapılar büyür. Foliküller östrojen ve progesteron hormonlarını üretir ve yumurtlama zamanı bir yumurta serbest bırakır. Bazen normal bir aylık dönemde folikül sadece büyümeye devam eder. Bu durum fonksiyonel kist oluşumu olarak bilinir. Fonksiyonel kistin iki türü vardır:

Foliküler kist. Adet döngüsünün ortalarında foliküllerden çıkan bir yumurta sperm ile döllenmek üzere fallop tüpüne doğru yola çıkar. Eğer işler ters gider ve foliküller yırtılmaz ve yumurta salınmazsa yumurta aşağı inmez, gelişir ve bir kist halini alır. Bu duruma da “foliküler kist” denir.

Corpus luteum kisti. Foliküller yırtılıp yumurta serbest bıraktığı zaman, gebeliğe hazırlanmak için fazla miktarlarda östrojen ve progesteron hormonları üretmeye başlar. Folikülün değişen bu haline “korpus luteum” adı verilir. Ancak bazen, yumurta salındıktan sonra folikülün kapanma aşamasında içeriye sıvı kaçışı olur ve sıvı birikmesiyle korpus luteum bir kist haline dönüşmeye başlar.

Ovulasyonu (yumurtlamayı) başlatmak için kullanılan “Klomifen” adlı doğurganlık ilacı yumurtlama sonrası korpus luteum kisti oluşma riskini artırır. Fonksiyonel kistler genellikle zararsızdır, nadiren ağrıya neden olur ve genellikle iki ya da üç adet döngüsü içinde kendiliğinden yok olurlar.

Diğer kistler:

Kistlerin bazı türleri adet döngüsünün normal işlevi ile ilgili değildir. Bu kistler şunlardır:

Dermoid kistler. Bu kistler insan yumurta hücrelerinin üretilmesi ile meydana gelen kıl, deri veya diş gibi dokuları içerebilir. Nadiren kanserli olabilmektedirler.
Kistadenom. Bu kistler yumurtalık dokusunda gelişerek sulu bir sıvı ile veya mukuslu bir malzeme ile doldurulabilir.
Endometriomalar. Kistlerin bu türü,  endometrium hücrelerinin rahim dışında büyüdüğü bir durumun sonucu olarak oluşan “Endometriozis” durumundan kaynaklanır. Bu dokuların bazıları yumurtalıklara eklenerek büyüyebilir.

Dermoid kistler ve kistadenomlar fazlaca büyük olabilir ve yumurtalıkların Pelvis içerisinde normal konumundan farklı bir pozisyona gelmesine neden olabilir. “Over torsiyonu (yumurtalık dönmesi)” adı verilen bu durum acı verici olabilmektedir.

KOMPLİKASYONLAR NELERDİR?

Bazı kadınlarda yaygın olmayan kist türleri bulunmasına rağmen hiç belirti vermez ve pelvik muayene sırasında ortaya çıkar. Menopozdan sonra gelişen yumurtalık kitleleri kötü huylu kanserler olabilmektedir. Bu nedenle pelvik muayenelerin düzenli olarak yapılması önemlidir. Yumurtalık kistleri ile ilişkili olarak görülen komplikasyonlar şunlardır:

Over torsiyonu (Yumurtalık dönmesi). Yumurtalık içinde büyüyen kistler yumurtalığın konum değiştirmesine ve dönmesine neden olabilir. Over torsiyonu adı verilen bu durum ağrılı geçmektir

Reptür (yırtılma). Yumurtalıklarda yer alan kistlerden birinde meydana gelen yırtılma şiddetli ağrılara ve iç kanamaya yol açabilir.

NASIL TEŞHİS YAPILIR? HANGİ TESTLER KULLANILIR?

Yumurtalıklarınızdaki kist bir jinekolojik muayene sırasında bulunabilir. Eğer kist olduğundan şüpheleniliyorsa, hangi tür olduğunu belirlemek için daha fazla test yapılması gerekebilir.

Muayene ve testler sırasında tipik olarak doktorlar aşağıdaki bazı soruların yanıtlarını bulmaya çalışırlar:

Boyut. Kistin boyutu nedir?
Birleşimi. Kistin içerisi katı ya da karışık bir sıvı ile mi doludur? Sıvı dolu kistlerin kanserli olması pek olası değildir. Katı olanlar veya katı-sıvı karışık olanların kanserli olup olmadığının incelenmesi için ileri yapılması gerekir.

Kist türünü belirlemek üzere doktorunuz aşağıdaki işlemleri uygulayabilir:

Gebelik testi. Eğer gebelik testinin sonucu pozitif çıkarsa büyük olasılıkla mevcut olan kistin türü “korpus luteum” dur. Bu kist türü yırtılan folikülden yumurta salındığında yerine sıvı dolması ile oluşmaktadır.
Pelvik ultrason. Bu ağrısız işlemde bir dönüştürücü ile vücudun ultrasın çekilen ilgili bölgesine yüksek frekanslı ses dalgaları gönderilir ve giden bu ses dalgaları geri gelir. Gelen ses dalgalarının monitörde oluşturduğu görüntüler kistlerin teşhis edilmesini sağlar.  Dönüştürücü karın bölgesi ve vajina bölgesinde gezdirilerek rahim ve yumurtalıkların durumu görüntülere döker. Elde edilen görüntüler kullanılarak yumurtalıklarda kist olup olmadığı, eğer varsa kistlerin sıvı, katı veya karışık malzeme ile dolu olduğu belirlenir.
Laparoskopi. Karın bölgesinde yapılan küçük bir kesi yerinden gönderilen laparoskop adlı ince, ışıklı cihaz ile yumurtalıklar ve mevcut kistler görülebilir ve kaldırılabilir.
CA 125 kan testi. Kanser antijeni olarak adlandırılan (CA125)  proteini düzeyleri genellikle yumurtalık kanseri olan kadınlarda yüksek çıkmaktadır. Eğer yumurtalıklarda yapılan diğer testler ile içi katı olan kistler tespit edildiyse, yumurtalık kanseri riskini araştırmak için kan testi ile CA 125 seviyesine bakılabilir. Yüksek CA 125 düzeyleri aynı zamanda Endometriozis, rahim miyomları ve pelvik iltihap gibi kanser olmayan hastalıkların belirtisi de olabilir.

TEDAVİ NASIL YAPILIR? İLAÇLAR NELERDİR?

Uygulanacak tedavi yaşınıza, kist türüne, kistin boyutuna ve belirtileri bağlı olarak değişmektedir. Doktorunuzun önerebileceği tedaviler arasında aşağıdakiler olabilir:

İzlem. Birçok durumda kistin durumu izlenip takip edilerek beklenebilir. Birkaç ay içinde kist kendi kendine kaybolabilir ve dolayısıyla tedavi uygulanması da gerekmez. İzleme seçeneği genellikle yaş açısından riskli aralıkta olmayan, ultrason esnasında görülen kistin küçük olduğu ve kistin içinin sıvı ile dolu olduğu durumlar için önerilebilir.

Doktorunuz kist boyutunun zamanla değişip değişmediğini görmek için periyodik aralıklarla pelvik ultrason çekimi yapılmasını önerecektir.

Doğum kontrol hapları. Doktorunuz sonraki adet döngülerinde yeni kistlerin gelişme ihtimali azaltmak için doğum kontrol hapları önerebilir. Doğum kontrol hapları önemli ölçüde yumurtalık kanseri riskini azaltmaktadır. Hapları ne kadar uzun süre kullanırsanız kanser riski o kadar azalmaktadır.

Ameliyat. Eğer vücudunuzdaki kist büyükse, fonksiyonel bir kist değilse ve iki ya da üç adet döngüsü boyunca varlığı devam ederse, doktorunuz kistin çıkarılması için ameliyat yapılmasını önerebilir. Ağrı veya diğer belirtiler nedeniyle de kistler çıkarılabilir.

Bazı kistler “sistektomi” olarak bilinen ve yumurtalıklar çıkarılmadan kaldırılabilir. Bazı durumlarda ise, doktorunuz etkilenen yumurtalığı diğerini zedelemeden “ooferektomi” işlemi ile çıkarabilir.

Eğer kistik kitle kanserli ise, doktorunuz muhtemelen yumurtalık ve rahmin ikisinin de alınmasını içeren “histerektomi” işlemini uygulayabilir. Doktorunuz ayrıca kistik kitlenin menopoz sonrası yumurtalıklarda gelişmesi sonucu da cerrahi müdahale yapılmasını tavsiye edebilir.

YUMURTALIK KİSTLERİ ÖNLENEBİLİR Mİ? YOKSA…

Yumurtalık kistlerinin ortaya çıkmasının kesin bir yolu olmamasına rağmen, düzenli olarak yapılacak pelvik muayeneler ile kistlerin mümkün olduğu kadar erken sürede teşhis edilmesi ve dolayısıyla müdahalede bulunulması sağlanabilir. Buna ek olarak, aylık adet dönemlerinizde değişiklikler fark ederseniz ve bunlar birkaç adet dönemi boyunca devam ederse doktorunuza görünmeniz gerekir. Gördüğünüz belirtileri doktorunuzla paylaşınız.

Sponsorlu Bağşantılar


KONU HAKKINDA YAPILMIŞ YORUMLAR
Bu Konu Hakkındaki Düşüncelerinizi Yazın



.: Sitemizden Seçme Konu Başlıkları :.
Meme Bakımı Nasıl Yapılır?
Kahverengi Akıntı Nedenleri
Meme Kaldırma, Gögüs Dikleştirme
Parlak (Açık) Kırmızı Adet Kanaması
Cilt Rengine Göre Saç Rengi Nasıl Seçilir
Vajinizim
.: Sitemizde En Son Yayınlananlar :.
Kanal D Doktorum Programı

Program Kanal D de Hafta içi Her gün Saat 09.00 Da yayınlanmaktadır. Programın sunucuları Dr. Aytuğ KOLANKAYA ve Zahide YETİŞ'dir.

ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER

“ENDER SARAÇ’LA SAĞLIKLI GÜNLER” hafta içi her sabah saat 10.45’de Canlı Yayın ile Kanaltürk Ekranında siz değerli izleyicilerini bekliyor

Zahide İle Yetiş Hayata Programı

Atv de yayınlanan programda Zahide YETİŞ konuklarının sorunlarına çareler buluyor. Aynı zamanda dini konuların da açıklığa kavuşturulduğu programda sağlık, sosyal hayat, psikoloji gibi konular işlenmektedir.